Xác định rõ vị trí, vai trò công tác đối ngoại trong chiến lược phát triển của từng địa phương

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu chỉ đạo tại hội nghị (Ảnh: Quang Vinh)

Ngày 2/8, Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22 với chủ đề: Nâng tầm công tác đối ngoại địa phương, huy động hiệu quả các nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển. Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh, trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực và trong nước đang có những chuyển biến nhanh và phức tạp, cạnh tranh giữa các nước lớn, cạnh tranh đến từng phòng thí nghiệm, cơ sở đào tạo. Tình hình xung đột, chạy đua vũ trang, khoa học công nghệ đang thay đổi rất mạnh mẽ. Đối với các quốc gia và các địa phương, các ngành nghề đều đã tham gia vào quá trình hội nhập quốc tế.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cũng dẫn chứng về việc trong quá khứ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có tầm nhìn rất xa, luôn đặt cách mạng Việt Nam trong bối cảnh tình hình quốc tế. Từ đó tranh thủ được sự ủng hộ của nhân dân quốc tế cả về vật chất và tinh thần trong 2 cuộc kháng chiến. Sau này, trong công cuộc đổi mới đất nước thì công tác đối ngoại quốc tế cũng đã được vận dụng, triển khai có chiều sâu.

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, Đại hội XIII của Đảng đặt công tác đối ngoại có vai trò tiên phong, đến Đại hội XIV xác định là nhiệm vụ trọng yếu thường xuyên. Trong sự phát triển của đất nước, đối ngoại là nguồn lực trọng yếu; là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị chứ không riêng ngành ngoại giao.

Sau những phân tích, ông Lê Hoài Trung cho hay, trong thời gian tới phải đặt công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế đang đứng trước những yêu cầu mới cả về tư duy, cách tiếp cận và phương thức triển khai. Những biến động của cục diện quốc tế vừa mở ra nhiều cơ hội phát triển, vừa đặt ra những thách thức chưa từng có, đòi hỏi toàn hệ thống chính trị, trong đó có các địa phương và đội ngũ làm công tác đối ngoại, phải chủ động thích ứng, đổi mới tư duy và hành động quyết liệt hơn.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh, trong thời gian qua, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng về tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế. Tuy nhiên, đất nước đã thực sự bước vào một giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu rất cụ thể, thực chất. Các mục tiêu phát triển hiện nay không còn mang tính định hướng chung mà đã trở thành những nhiệm vụ phải được hiện thực hóa bằng những kết quả cụ thể. Điều đó đòi hỏi mỗi cấp, mỗi ngành, mỗi địa phương phải có nhận thức mới, cách làm mới và quyết tâm cao hơn. Bên cạnh đó, phải tìm ra những phương thức mới nhằm chuyển hóa các điều kiện thuận lợi từ đối ngoại thành các chương trình, dự án và nguồn lực cụ thể.

“Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng có vị thế cao hơn trên trường quốc tế, nhiều quốc gia coi trọng quan hệ với Việt Nam và sẵn sàng mở rộng hợp tác, vấn đề đặt ra không còn là có cơ hội hay không mà là làm thế nào để biến những cơ hội đó thành kết quả phát triển thực chất”, Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, nếu các địa phương không tận dụng được các điều kiện quốc tế thuận lợi thì sẽ bỏ lỡ những cơ hội phát triển rất quan trọng. Do đó, công tác đối ngoại địa phương phải được tổ chức theo hướng chủ động hơn, chuyên nghiệp hơn và gắn chặt với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Để đáp ứng yêu cầu đó cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ cơ chế phối hợp giữa các cơ quan Trung ương với địa phương, giữa Bộ Ngoại giao với các bộ, ngành và giữa các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài với các địa phương.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cũng nhấn mạnh vai trò của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương trong lãnh đạo công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế; đồng thời đề nghị các địa phương tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp với Bộ Ngoại giao và Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài trên tinh thần thực chất, hiệu quả. Các cơ quan đại diện cũng cần chủ động hơn trong việc hỗ trợ địa phương, đồng thời địa phương cần tạo điều kiện để việc phối hợp được triển khai bài bản, có kế hoạch, có trọng tâm và phù hợp với điều kiện thực tế của từng cơ quan đại diện, qua đó phát huy tối đa vai trò cầu nối giữa địa phương với các đối tác quốc tế.

Ông Lê Hoài Trung đề nghị, các địa phương tập trung trao đổi, đóng góp ý kiến vào 3 nhóm nội dung lớn bao gồm: Xác định rõ vị trí, vai trò của công tác đối ngoại trong chiến lược phát triển của từng địa phương; cách làm, phương thức tổ chức thực hiện hiệu quả; đồng thời kiến nghị các giải pháp về tổ chức bộ máy, cơ chế phối hợp, đào tạo nguồn nhân lực và hoàn thiện thể chế để nâng cao chất lượng công tác đối ngoại trong giai đoạn mới.

Ông Lê Hoài Trung mong muốn, các địa phương sẽ phản ánh thẳng thắn những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các quy định, cơ chế, chính sách hiện hành. Từ đó giúp Bộ Ngoại giao tiếp tục hoàn thiện hệ thống hướng dẫn, tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế và tăng cường hỗ trợ các địa phương trong triển khai công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế.

“Một trong những yêu cầu hiện nay được Bộ Chính trị đặt ra là các cơ quan Trung ương phải hỗ trợ không được để ách tắc về thông tư, nghị định, hướng dẫn”, ông Lê Hoài Trung nêu rõ và nhấn mạnh đến việc việc nâng cao năng lực cho cán bộ, tham mưu cách làm về chiến lược, cơ chế, phối hợp góp phần đưa công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế thực sự trở thành một nguồn lực quan trọng phục vụ mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.