Xác định số tiền cần tịch thu khi phạm tội đánh bạc qua mạng

Trong những năm trở lại đây, cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, các tội phạm về công nghệ cao ngày càng gia tăng không chỉ về số lượng mà còn về tính chất phức tạp, xảy ra thường xuyên và có quy mô lớn có thể kể đến tội Đánh bạc với tình tiết định khung tăng nặng là sử dụng mạng internet, phương tiện điện tử để phạm tội.

 Đại diện VKS phát biểu quan điểm tại phiên tòa hình sự.

 Đại diện VKS phát biểu quan điểm tại phiên tòa hình sự.

Khác với đánh bạc truyền thống, đánh bạc trên mạng internet có nhiều hình thức biến tướng, dễ thao tác nhưng lại khó để điều tra, xác minh chính xác được dòng tiền, nguồn gốc của trang đánh bạc cũng như các đối tượng tham gia đánh bạc, bởi hầu hết các trang đánh bạc đều không được cơ quan có thẩm quyền trong nước cấp phép mà được vận hành bởi công ty ở nước ngoài và không có hiện diện pháp lý ở Việt Nam, các thông tin người sử dụng đều được mã hoá và bảo mật cho nên không quản lý được hoạt động cũng như không có biện pháp kỹ thuật để khai thác các thông tin trên nền tảng; các số tài khoản nhận và chuyển tiền đánh bạc thường là của các đối tượng không có mặt tại nơi cư trú dẫn đến không có căn cứ xác minh, làm rõ cũng như thu hồi số tiền đã nạp vào tài khoản để đánh bạc.

Đến nay, ngoài Nghị quyết số 01/2010/NQ-HĐTP của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao ngày 22/10/2010 hướng dẫn áp dụng một số quy định tại Điều 248 và Điều 249 của Bộ luật Hình sự năm 2009, (đã hết hiệu lực) thì cũng không có văn bản nào thay thế, hướng dẫn đối với tội Đánh bạc quy định tại Điều 321 Bộ luật Hình sự hiện hành, đặc biệt là với trường hợp đánh bạc trên không gian mạng như trên, từ đó dẫn đến việc áp dụng pháp luật trong xác định số tiền đánh bạc cũng như số tiền cần phải tịch thu còn khác nhau.

Qua thực tiễn giải quyết các vụ án đánh bạc trên không gian mạng cũng như nghiên cứu các bản án đã được công bố, tác giả nhận thấy còn có nhiều quan điểm chưa thống nhất, cần đưa ra trao đổi để cùng nghiên cứu như sau:

Thứ nhất, về xác định số tiền đánh bạc:

Theo tinh thần của điểm a Khoản 4 và điểm 5.2 Khoản 5 Điều 1 Nghị quyết 01:

“Trường hợp nhiều người cùng tham gia đánh bạc với nhau thì việc xác định tiền, giá trị hiện vật dùng đánh bạc đối với từng người đánh bạc là tổng số tiền, giá trị hiện vật của những người cùng đánh bạc.

Trường hợp người chơi số đề, cá độ có trúng số đề, thắng cược cá độ thì số tiền mà họ dùng đánh bạc là tổng số tiền mà họ đã bỏ ra để mua số đề, cá độ cộng với số tiền thực tế mà họ được nhận từ chủ đề, chủ cá độ.

Như vậy, có thể thấy, theo quan điểm của đánh bạc truyền thống, các hình thức chơi xóc đĩa, ba cây, tài xỉu…được xác định là nhiều người cùng chơi đánh bạc, một lần đánh bạc được xác định từ khi đánh đến khi kết thúc, tổng số tiền đánh bạc là tổng số tiền của những người chơi; còn lô đề thì một lần đánh bạc được tính theo ngày, cá độ thì một lần đánh bạc được tính trong một trận, một kỳ cá độ và số tiền đánh bạc được xác định là tiền sử dụng để đánh bạc và tiền thắng bạc.

Vậy, trong trường hợp người chơi chơi liên tục nhiều phiên, vừa chơi lô đề vừa chơi xóc đĩa, tài xỉu, quá trình đánh có nhiều lần thắng tiền từ nhà cái, có lần rút ra, có lần tiếp tục sử dụng để đánh bạc trong trò chơi thì tính tổng số tiền đánh bạc như thế nào.

Quan điểm thứ nhất: Mặc dù người chơi đánh bạc dưới các hình thức xóc đĩa, tài xỉu… là chơi với nhà cái hoặc người chơi khác nhưng không xác định được nhà cái và những người cùng chơi trên nên cần xác định số tiền đánh bạc của người chơi như đối với đánh bạc dưới hình thức lô, đề, đó là tổng số tiền nạp vào để đánh bạc và số tiền đã thắng bạc trong từng phiên đánh bạc.

Quan điểm thứ hai: Số tiền đánh bạc được xác định là tổng số tiền nạp vào và rút ra trong mỗi lần đánh bạc, (một lần chơi được xác định là từ khi đăng nhập đến khi đăng xuất khỏi tài khoản đánh bạc theo hướng dẫn tại Công văn số 851 ngày 23/02/2026 của Viện kiểm sát nhân dân tối cao).

Quan điểm thứ hai có cơ sở thực tiễn và tính thuyết phục hơn, bởi lẽ, đánh bạc trên mạng có tính chất đặc thù, người chơi có thể liên tục chơi nhiều trò chơi, nhiều phiên, mỗi phiên chỉ kéo dài trong vài giây, có kết quả luôn, thanh toán thắng thua luôn, có khi người chơi rút ra, có khi người chơi tiếp tục để tiền trong tài khoản đánh bạc để chơi đánh bạc, do đó rất khó để xác định số tiền thắng bạc của từng phiên, việc xác định như vậy rất dễ gây nhầm lẫn, đồng thời cũng gây bất lợi cho người chơi, vì tiền trên tài khoản đánh bạc đều là tiền ảo, khi chưa rút ra thì xem như người chơi không được hưởng lợi gì. Do đó, quan điểm của tác giả là chỉ xác định tiền thật, tức tiền khi nạp vào và khi rút ra là tiền đánh bạc. Như vậy, vừa phù hợp với quy định của pháp luật, vừa đảm bảo tính chính xác, thống nhất và có lợi cho người phạm tội.

Thứ hai, về xác định số tiền đánh bạc cần tịch thu

Quan điểm thứ nhất: Theo quy định tại Khoản 1 Điều 47 Bộ luật Hình sự thì công cụ, phương tiện dùng vào việc phạm tội và vật, tiền do phạm tội mà có, khoản thu lợi bất chính từ việc phạm tội sẽ bị tịch thu sung quỹ Nhà nước hoặc tiêu huỷ. Như vậy, xác định tổng số tiền đánh bạc là bao nhiêu thì phải tịch thu bấy nhiêu.

Quan điểm thứ hai: Chỉ tịch thu số tiền mà người chơi đã rút ra từ tài khoản đánh bạc.

Quan điểm thứ hai có cơ sở thực tiễn và tính thuyết phục hơn, bởi lẽ, trường hợp này, không xác định được nhà cái và người cùng đánh bạc với người chơi, do đó, đây là số tiền đã mất đi, trong các vụ án mà người phạm tội đánh bạc liên tục trong thời gian dài, số lần, số tiền nạp vào tài khoản lớn thì việc tuyên tịch thu toàn bộ số tiền đánh bạc, ví dụ như trên là tổng số tiền nạp vào và rút ra thì số tiền phải tịch thu rất lớn, không có khả năng thi hành. Do vậy, cần xác định tịch thu số tiền đã thu lợi bất chính tức số tiền thắng bạc và rút ra khỏi tài khoản đánh bạc là phù hợp.

Trên đây là một số khó khăn vướng mắc và quan điểm giải quyết còn chưa thống nhất trong các vụ án đánh bạc có tình tiết định khung tăng nặng là sử dụng mạng internet, phương tiện điện tử để phạm tội, tác giả đưa ra để trao đổi đồng thời cũng đề nghị có văn bản hướng dẫn để có hướng xử lý thống nhất đối với tội phạm trên.

Nguyễn Phương Anh

Nguồn BVPL: https://baovephapluat.vn/cai-cach-tu-phap/dien-dan/xac-dinh-so-tien-can-tich-thu-khi-pham-toi-danh-bac-qua-mang-210644.html