Xác lập rõ quyền lợi và nghĩa vụ của chủ rừng, bảo đảm hài hòa lợi ích

Quang cảnh Hội nghị.

Theo thống kê, Thái Nguyên hiện có trên 516.738ha rừng, tỷ lệ che phủ năm 2025 đạt 61,7%. Tuy nhiên, toàn tỉnh còn hơn 269.238ha tại 57 xã, phường phải thực hiện giao rừng, cho thuê rừng. Trong đó, trên 96.529ha rừng tự nhiên chưa được giao, chưa cho thuê, chưa cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hiện do UBND cấp xã tạm thời quản lý; hơn 172.708ha đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng chưa lập hồ sơ giao rừng. Ngoài ra, còn trên 3.575ha đã giao rừng nhưng chưa hoàn thiện thủ tục đất đai.

Đại biểu dự Hội nghị.

Các ý kiến tại Hội nghị thống nhất cho rằng, đây không chỉ là khoảng trống về hồ sơ pháp lý mà còn là “nút thắt” lớn trong quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị tài nguyên rừng. Khi rừng chưa có chủ thực sự, quyền lợi, trách nhiệm và nghĩa vụ bảo vệ rừng chưa gắn với một chủ thể cụ thể dễ phát sinh tranh chấp, chồng lấn, lấn chiếm. Đồng thời hạn chế khả năng thu hút đầu tư và triển khai các chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, phát triển kinh tế dưới tán rừng, cấp chứng chỉ rừng và thị trường tín chỉ các-bon.

Đại biểu nêu ý kiến phản biện tại Hội nghị.

Theo các đại biểu, để triển khai việc giao đất giao rừng một cách khoa học, hiệu quả, cơ quan quản lý cần tập trung xác định nguyên nhân chính, những tồn tại, hạn chế lớn nhất để tập trung tháo gỡ. Điểm mấu chốt hiện nay là phần lớn diện tích rừng đang do UBND cấp xã tạm quản lý nằm phân tán trên địa bàn rộng, chủ yếu ở vùng sâu, vùng xa, địa hình phức tạp. Trong khi đó, cấp xã còn hạn chế về nhân lực, kinh phí, chuyên môn và phương tiện kỹ thuật. Nếu không sớm xây dựng phương án quản lý, khai thác cụ thể, nguồn lực lớn từ rừng vẫn chỉ dừng ở dạng tiềm năng, thậm chí có nguy cơ bị lãng phí.

Từ thực trạng trên, các đại biểu thống nhất việc triển khai Đề án là yêu cầu tất yếu, khách quan và cấp thiết. Giải pháp căn cơ là rà soát, phân loại, giải quyết rõ ranh giới, tranh chấp, chồng lấn; tiến tới giao từng diện tích rừng đủ điều kiện cho chủ thể cụ thể như: Ban quản lý rừng, hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư, tổ chức hoặc doanh nghiệp có năng lực. Việc giao rừng phải gắn với giao đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đồng thời xác lập rõ quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của chủ rừng, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.

Đồng chí Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tiếp thu các ý kiến tại Hội nghị.

Phát biểu tiếp thu, đồng chí Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đánh giá cao các ý kiến phản biện thẳng thắn, trách nhiệm, có cơ sở khoa học và thực tiễn. Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh sẽ tổng hợp đầy đủ, đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát số liệu, đối tượng, tiêu chí giao rừng, nguồn lực và trách nhiệm thực hiện; hoàn thiện Đề án theo hướng khả thi, chặt chẽ, bảo đảm để mỗi diện tích rừng đều có chủ quản lý thực sự, vừa bảo vệ rừng bền vững, vừa tạo sinh kế và khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế lâm nghiệp của tỉnh.