Xăng dầu năm 2026: Đổi mới kép từ nhiên liệu Xanh đến cơ chế điều hành

PVOIL đang tiếp tục nâng cấp, chuyển đổi và phát triển điểm bán xăng E10. (Ảnh: CTV/Vietnam+)

Tại buổi họp báo thường kỳ quý IV/2025 do Bộ Công Thương tổ chức ngày 29/1, lãnh đạo Bộ Công Thương đã cung cấp thông tin về những bước đi chiến lược quan trọng cho thị trường xăng dầu trong thời gian tới. Hai điểm nhấn lớn nhất là lộ trình triển khai đại trà xăng sinh học E10 trên toàn quốc và cuộc cải cách mạnh mẽ về cơ chế điều hành xăng dầu theo hướng thị trường.

Chuẩn bị kỹ cho lộ trình áp dụng xăng E10

Thông tin đáng chú ý nhất được ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Quản lý kinh doanh Xăng dầu và Khí (Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước), chia sẻ là việc Bộ Công Thương đã hoàn tất ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT. Văn bản này quy định rõ lộ trình áp dụng xăng sinh học E10, đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của ngành năng lượng Việt Nam.

Ông Tuấn khẳng định, việc triển khai xăng E10 không chỉ là xu hướng chung của thế giới nơi các quốc gia như Mỹ, Brazil, Thái Lan, Trung Quốc đã sử dụng phổ biến mà còn là hành động cụ thể hóa cam kết của Việt Nam tại COP26 về mục tiêu đưa phát thải ròng về “0” vào năm 2050.

Từ thực tiễn triển khai, ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết toàn bộ hệ thống của Petrolimex và PVOil hiện đã triển khai bán xăng sinh học tại một số địa bàn lớn như: Hải Phòng, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. "Qua theo dõi, đánh giá đến thời điểm này, chưa ghi nhận bất kỳ phản ánh nào liên quan đến chất lượng xăng sinh học E10 đang được bán trên thị trường Việt Nam," ông Tuấn cho biết.

Đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước khẳng định việc đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng đại trà vừa đáp ứng mục tiêu môi trường, vừa bảo đảm an toàn cho phương tiện và quyền lợi của người tiêu dùng. Những kết quả theo dõi ban đầu cho thấy, việc sử dụng xăng E10 tại các địa bàn đã triển khai là ổn định, chưa phát sinh vấn đề đáng lưu ý.

Trong bối cảnh lộ trình đã được xác lập rõ ràng, Bộ Công Thương tiếp tục phối hợp với các doanh nghiệp đầu mối, hệ thống phân phối và các cơ quan liên quan để chuẩn bị các điều kiện cần thiết, bảo đảm việc áp dụng xăng sinh học E10 diễn ra đồng bộ, thông suốt trên toàn hệ thống từ đầu năm 2026.

Tại buổi họp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh: "Yếu tố chất lượng luôn được đặt lên hàng đầu, không để xảy ra bất kỳ rủi ro nào cho người sử dụng."

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân phát biểu tại họp báo. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Bộ Công Thương đã tham vấn kỹ lưỡng với các chuyên gia, hiệp hội và doanh nghiệp sản xuất phương tiện. Tất cả đều đồng thuận khẳng định tính khả thi và an toàn của việc sử dụng xăng E10.

Theo lộ trình, từ nay đến đầu năm 2026, Bộ Công Thương sẽ phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp đầu mối để chuẩn bị hạ tầng. Đặc biệt, trong tháng 3-4/2026, Bộ Công Thương sẽ tiến hành kiểm tra, rà soát mức độ sẵn sàng của các doanh nghiệp đầu mối, doanh nghiệp sản xuất, chế biến, cũng như điều kiện cơ sở vật chất và tiêu chuẩn chất lượng.

Điều hành giá theo nguyên tắc thị trường

Bên cạnh câu chuyện nhiên liệu xanh, thị trường xăng dầu cũng sắp đón nhận những thay đổi lớn về chính sách quản lý. Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết thêm thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương đã xây dựng và trình Chính phủ dự thảo Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu, thay thế Nghị định số 83/2014/NĐ-CP ngày 3/9/2014 của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu và các Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 83/2014/NĐ-CP. Bộ Công Thương kỳ vọng Nghị định mới sẽ được ban hành trong tháng 2/2026.

Điểm nổi bật của Nghị định lần này có sự thay đổi rất lớn về cách tiếp cận, theo hướng ngày càng tiệm cận với cơ chế thị trường, cả trong công tác điều hành xăng dầu cũng như các nội dung liên quan. Cùng với đó, Nghị định tiếp tục thực hiện cắt giảm các điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, qua đó tạo thuận lợi hơn cho môi trường kinh doanh xăng dầu.

Về công tác điều hành giá, Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết trong suốt quá trình điều hành giá, liên bộ Công Thương-Tài chính luôn bám sát các mục tiêu trọng tâm. Trong điều kiện thị trường hoạt động, kinh doanh bình thường, nguyên tắc xuyên suốt là tôn trọng cơ chế thị trường; việc điều hành giá đã thực hiện đúng tinh thần đó và công tác điều hành giá trong năm vừa qua cơ bản giữ được sự ổn định.

Việc vận hành theo cơ chế thị trường cũng đồng nghĩa với việc trao quyền chủ động nhiều hơn cho doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ Công Thương, bên cạnh quyền chủ động của doanh nghiệp, vẫn còn những yếu tố quan trọng cần được tính toán, đặc biệt là yếu tố môi trường và bảo đảm cân đối chung. Bộ Công Thương đã tính toán kỹ lưỡng để bảo đảm sự hài hòa giữa các loại chi phí khác nhau, đồng thời bảo đảm cung ứng xăng dầu cho các vùng miền, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, hải đảo.

Liên quan đến Quỹ bình ổn giá, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định: Theo dự thảo, Quỹ sẽ được quản lý tập trung và sử dụng đúng quy định pháp luật. Đây là tài khoản do Nhà nước quản lý nhưng không hạch toán vào ngân sách. Việc sử dụng Quỹ sẽ được thực hiện khi Bộ Công Thương và các bộ, ngành xây dựng phương án bình ổn giá xăng dầu, đảm bảo tuân thủ các tiêu chí, tỷ lệ và quy định hiện hành. Thủ tướng Chính phủ sẽ là người phê duyệt phương án bình ổn này./.

(Vietnam+)