Xây dựng Bắc Ninh trở thành đô thị hiện đại, xanh, nhân văn, đậm đà hồn cốt và văn hóa Kinh Bắc

Khẳng định vị thế trên bản đồ tăng trưởng quốc gia

Với quy mô kinh tế gần 20 tỷ USD, đứng thứ 5 cả nước và nhiều năm duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số, Bắc Ninh đang khẳng định sức bật mạnh mẽ của một cực tăng trưởng của khu vực phía Bắc và cả nước.

Bắc Ninh liên tục giữ vị trí dẫn đầu về kim ngạch xuất khẩu, đóng góp khoảng 20% giá trị xuất khẩu của cả nước. Với hơn 3.600 dự án FDI, tổng vốn đăng ký gần 52 tỷ USD, Bắc Ninh trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn toàn cầu, đồng thời từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao và trung tâm bán dẫn có tầm vóc quốc gia, khu vực.

Không giống như một số đô thị phải mất nhiều năm tìm kiếm nhà đầu tư, Bắc Ninh bước vào mô hình thành phố với vị thế là một trong những trung tâm xuất khẩu và sản xuất công nghiệp quy mô lớn. Với chiến lược công nghiệp hóa đúng hướng, Bắc Ninh đã tăng tốc phát triển kinh tế, trở thành cực tăng trưởng của phía Bắc và Vùng Thủ đô, là mắt xích không thể thiếu trong bản đồ công nghệ cao của khu vực.

Sự hiện diện và liên tục mở rộng quy mô đầu tư của các tập đoàn đa quốc gia như Samsung, Amkor, Canon, Foxconn, Goertek, Luxshare ICT, Hanwha, Sungwoo, Victory Giant… đưa Bắc Ninh thành trung tâm của chuỗi cung ứng toàn cầu. Luỹ kế đến nay, tổng vốn đầu tư quy đổi vào địa bàn đạt khoảng 98,9 tỷ USD.

Trục đường Lý Thái Tổ, phường Kinh Bắc rực rỡ cờ hoa chào mừng thành phố. Nguồn: Báo Bắc Ninh

Nền tảng này tạo ra thặng dư ngân sách dồi dào, thiết lập chuỗi doanh nghiệp phụ trợ ngay tại địa phương, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tốc độ tăng trưởng kinh tế 6 tháng năm 2026 đạt 10,56%, phấn đấu đạt 12,5% vào cuối năm 2026.

Tỷ lệ kinh tế số chiếm tới 46,3% trong GRDP, cao nhất cả nước. Kinh tế số khẳng định vai trò trụ cột trong mô hình tăng trưởng mới. Kim ngạch xuất khẩu phần mềm và thiết bị điện tử tăng mạnh, góp phần đưa tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu 8 tháng năm 2026 đạt 152,5 tỷ USD. Trong đó, giá trị xuất khẩu dẫn đầu cả nước, đạt hơn 75,48 tỷ USD (tăng 31,84% so với cùng kỳ năm trước). Tổng thu ngân sách nhà nước đạt gần 65 nghìn tỷ đồng.

Không dừng lại ở việc gia công, sản xuất quy mô lớn, Bắc Ninh định hình trở thành trung tâm công nghiệp hàng đầu khu vực. Bắc Ninh không thu hút đầu tư bằng mọi giá mà chuyển dịch mạnh sang dòng vốn FDI thế hệ mới, ưu tiên các dự án có hàm lượng tri thức cao, công nghệ sạch và giá trị gia tăng lớn.

Bắc Ninh xác định công nghiệp bán dẫn, vi mạch, trí tuệ nhân tạo (AI) và các ngành công nghệ mới là hướng phát triển ưu tiên. Mục tiêu không chỉ là thu hút các tập đoàn lớn mà là từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp và đổi mới sáng tạo đồng bộ. Chuyển từ cơ chế ưu đãi để thu hút sang ưu đãi gắn với kết quả; đẩy mạnh liên kết giữa nhà nước - doanh nghiệp - nhà trường đáp ứng nguồn nhân lực chất lượng cao cho nhà đầu tư.

Bên cạnh quy mô về công nghiệp, Bắc Ninh cũng đang hình thành nền kinh tế đa trụ cột với nông nghiệp công nghệ cao, thương mại, dịch vụ, logistics và kinh tế đô thị. Cùng với phát triển kinh tế, Bắc Ninh luôn quan tâm giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa. Hiện Bắc Ninh có 8 di sản đã được UNESCO vinh danh, nhiều nhất cả nước; hơn 1.400 di tích được xếp hạng và nhiều nét văn hóa đặc trưng.

Với quy mô phát triển trên nhiều lĩnh vực, ngày 24/8/2026, tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết số 39/2026/QH16 về việc thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh.

Theo Nghị quyết, thành phố Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh. Thành phố Bắc Ninh giáp các đơn vị hành chính cấp tỉnh gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Lạng Sơn, Quảng Ninh và Thái Nguyên. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 20/9/2026.

Từ vị thế mới, hướng tới thành phố đáng sống

Ngày 19/9, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Bắc Ninh đã long trọng tổ chức Lễ công bố Nghị quyết của Quốc hội về thành lập thành phố Bắc Ninh và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất. Tại buổi Lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trao Nghị quyết của Quốc hội và trao Huân chương Lao động hạng Nhất tặng Đảng bộ, chính quyền, nhân dân thành phố Bắc Ninh.

Phát biểu chúc mừng Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc thành phố Bắc Ninh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới trong lịch sử xây dựng và trưởng thành của vùng đất Kinh Bắc giàu truyền thống văn hiến, cách mạng và năng động, sáng tạo.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, vùng đất này luôn nhận được tình cảm và sự quan tâm sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, lúc sinh thời Người đã rất nhiều lần về thăm. Ngày 17/10/1963, khi hai tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang vừa hợp nhất thành tỉnh Hà Bắc, Bác đã về dự và chỉ đạo Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I.

Hơn sáu thập kỷ sau, Bắc Ninh và Bắc Giang lại cùng chung một không gian phát triển, kết nối những tiềm năng bổ sung cho nhau. Sự hội tụ chiến lược hôm nay mở ra vận hội mới, dư địa phát triển rộng lớn hơn, đồng thời đặt ra trách nhiệm phải kế thừa xứng đáng những giá trị mà các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp.

Theo Bí thư Thành ủy Bắc Ninh Nguyễn Hồng Thái, việc thành lập thành phố Bắc Ninh là dấu mốc lịch sử, là kết quả của nỗ lực bền bỉ, kết tinh trí tuệ, tâm huyết và công sức của cán bộ, đảng viên, chiến sĩ lực lượng vũ trang, cộng đồng doanh nghiệp và tầng lớp nhân dân Bắc Ninh qua các thời kỳ.

Bí thư Thành ủy Bắc Ninh bày tỏ việc trở thành thành phố không phải là điểm đến, mà đây là điểm khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới, hướng tới xây dựng thành phố Bắc Ninh xanh, thông minh, hiện đại, văn minh và giàu đẹp, mang đậm đà bản sắc văn hóa Kinh Bắc, đóng góp tích cực vào sự phát triển của vùng và cả nước.

Với việc chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ ngày 20/9, Bắc Ninh đang bước vào vị thế thành phố trong thời điểm không gian phát triển đang mở rộng mạnh mẽ với những dự án hạ tầng chiến lược, các khu công nghiệp, khu đô thị, nhà ở xã hội và hạ tầng số đang tạo thêm dư địa phát triển.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn, việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương không phải “đích đến” về cấp hành chính mà là một nấc thang phát triển mới để phục vụ nhân dân tốt hơn. Mọi nguồn lực và thành quả phát triển cuối cùng phải được chuyển hóa thành chất lượng sống, thu nhập và hạnh phúc của người dân.

Bắc Ninh sẽ phát triển nhanh nhưng phải bền vững, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực. Danh xưng thành phố trực thuộc Trung ương chỉ thực sự có ý nghĩa khi người dân cảm nhận được sự đổi thay trong mỗi con đường, trường học, bệnh viện, ngôi nhà và cơ hội việc làm; khi cuộc sống hôm nay tốt hơn hôm qua và tương lai thế hệ sau rộng mở hơn.