Xây dựng 'bản đồ dữ liệu' cho công nghiệp văn hóa Thủ đô
Hà Nội đang xây dựng Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành công nghiệp văn hóa nhằm hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý, hoạch định chính sách và thúc đẩy lĩnh vực này trở thành động lực tăng trưởng mới của Thủ đô.
Cần hệ thống dữ liệu đủ mạnh cho công nghiệp văn hóa
Tại Hội thảo “Giải pháp triển khai Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành công nghiệp văn hóa”, các chuyên gia, nhà quản lý và nhà khoa học đã cùng thảo luận về việc xây dựng một hệ thống dữ liệu thống kê chuyên biệt, phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Hà Nội.

Bà Bùi Thị Hương Thủy - Phó Trưởng phòng Quản lý Di sản văn hóa (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) phát biểu tại hội thảo.
Theo đại diện Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, công nghiệp văn hóa không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa mà còn tạo động lực cho đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp ngày càng lớn cho tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, hiện nay Hà Nội vẫn thiếu một bộ chỉ tiêu thống kê đủ khả năng phản ánh đầy đủ quy mô, cơ cấu, hiệu quả hoạt động và mức độ đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, thành phố đã triển khai xây dựng Đề án Bộ chỉ tiêu thống kê các ngành công nghiệp văn hóa với mục tiêu tạo ra công cụ đo lường thống nhất, phục vụ công tác quản lý, hoạch định chính sách và đánh giá hiệu quả phát triển của lĩnh vực này.
Nhận diện đúng đối tượng, bảo đảm dữ liệu chính xác
Nhiều chuyên gia cho rằng, yếu tố quan trọng nhất khi xây dựng bộ chỉ tiêu là phải xác định đúng phạm vi và đối tượng của công nghiệp văn hóa.

Tiến sĩ Vũ Thanh Liêm - nguyên Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Thống kê, Hội trưởng Hội Thống kê Việt Nam trình bày tham luận.
Theo các nhà nghiên cứu thống kê, hệ thống chỉ tiêu chỉ phát huy hiệu quả khi nhận diện đầy đủ các chủ thể tham gia, bao gồm doanh nghiệp, hộ kinh doanh, đơn vị sự nghiệp và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực văn hóa sáng tạo. Việc phân loại cần dựa trên hệ thống ngành kinh tế, sản phẩm và loại hình hoạt động đã được Nhà nước quy định nhằm bảo đảm tính thống nhất và khả năng so sánh.
Ở góc độ xã hội học, các chuyên gia cũng lưu ý công nghiệp văn hóa là lĩnh vực liên ngành, gắn kết giữa kinh tế, văn hóa, sáng tạo và các yếu tố xã hội. Vì vậy, bộ chỉ tiêu cần được xây dựng trên nền tảng lý luận toàn diện, phản ánh được sự tham gia của nhiều nhóm xã hội khác nhau thay vì chỉ tập trung vào các hoạt động kinh doanh truyền thống.
Bên cạnh đó, yêu cầu về chất lượng dữ liệu được đặc biệt nhấn mạnh. Dữ liệu thống kê phải bảo đảm tiêu chí “đúng, đủ, sạch và sống”, có khả năng cập nhật thường xuyên, tránh trùng lặp và phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý cũng như nghiên cứu phát triển.
Tăng cường liên kết liên ngành và ứng dụng công nghệ số
Một trong những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là việc ứng dụng công nghệ số trong thu thập, quản lý và khai thác dữ liệu công nghiệp văn hóa.
Các chuyên gia đề xuất Hà Nội xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung, liên thông giữa các sở, ngành; nghiên cứu hình thành Trung tâm Dữ liệu Công nghiệp Văn hóa Thủ đô và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) cùng các nền tảng phân tích hiện đại.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Ngọc Quyên, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu sáng tạo Trường Đại học Ngoại Thương) trao đổi tại hội thảo
Ngoài ra, việc xây dựng hệ sinh thái dữ liệu mở cũng được xem là giải pháp quan trọng để kết nối các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức sáng tạo và cộng đồng nghiên cứu. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều quốc gia đã thành công trong việc phát triển công nghiệp sáng tạo nhờ sở hữu hệ thống dữ liệu mở, minh bạch và có sự tham gia của các tổ chức độc lập nhằm bảo đảm tính khách quan.
Gỡ nút thắt thể chế, hướng tới mục tiêu đóng góp 10% GRDP
Bên cạnh các giải pháp kỹ thuật, nhiều ý kiến cho rằng, cần sớm hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan đến thống kê công nghiệp văn hóa, đồng thời quy định rõ trách nhiệm của từng cơ quan trong việc cung cấp, chia sẻ và quản lý dữ liệu.

Các đại biểu tham dự hội thảo
Các đại biểu cũng đề xuất xây dựng mã số thống kê riêng cho công nghiệp văn hóa, khai thác hiệu quả nguồn dữ liệu từ thuế, bảo hiểm, đăng ký kinh doanh và triển khai thí điểm bộ chỉ tiêu tại một số địa phương trước khi áp dụng rộng rãi trên toàn thành phố.
Theo các chuyên gia, Hà Nội đang đặt mục tiêu công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 5% GRDP vào năm 2026, 8% vào năm 2030 và 10% vào năm 2045. Để đạt được mục tiêu này, thành phố cần một hệ thống chỉ số đủ mạnh nhằm theo dõi, đánh giá và điều tiết quá trình phát triển của lĩnh vực văn hóa sáng tạo.
Kết thúc hội thảo, các đại biểu thống nhất, việc chuyển hóa những giá trị văn hóa vốn được đánh giá chủ yếu bằng cảm nhận định tính sang hệ thống dữ liệu định lượng là yêu cầu cấp thiết. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để công nghiệp văn hóa phát triển bài bản, bền vững và trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của Thủ đô trong tương lai.












