Xây dựng cơ chế phối hợp quản lý di sản thế giới hiệu quả, thực chất

Ngày 16/5, Ban Chỉ đạo xây dựng hồ sơ Di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc đã tổ chức hội nghị tổng kết công tác xây dựng hồ sơ khoa học Quần thể Di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc trình UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường và Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho các cá nhân có thành tích xuất sắc.

Dự hội nghị có Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ; Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương - Trưởng ban Chỉ đạo xây dựng hồ sơ; lãnh đạo Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; lãnh đạo các địa phương liên quan và các chuyên gia, nhà khoa học.

Từ tháng 6/2020, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh Quảng Ninh chủ trì, phối hợp với Bắc Giang và Hải Dương (nay là Bắc Ninh và Hải Phòng) triển khai xây dựng hồ sơ khoa học Quần thể Di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc trình UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Đây là hồ sơ di sản liên tỉnh đầu tiên của Việt Nam có quy mô rộng lớn, trải dài trên 3 tỉnh, 7 huyện, gồm 214 điểm di tích thuộc 6 khu di tích quốc gia đặc biệt.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Quá trình triển khai kéo dài gần 5 năm, với nhiều khó khăn và thách thức do dịch Covid-19 và đặc thù di sản trải rộng, nhiều dấu tích chỉ còn dưới dạng khảo cổ... Song với sự chỉ đạo của Trung ương, sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, địa phương cùng sự tham gia của hàng trăm chuyên gia, nhà khoa học,... đã xây dựng và hoàn thiện hồ sơ một cách công phu, bài bản. Ngày 26/1/2024, hồ sơ chính thức được nộp UNESCO, với hơn 5.000 trang tài liệu cùng hệ thống bản đồ, ảnh tư liệu, video và kế hoạch quản lý di sản.

Sau quá trình thẩm định nghiêm ngặt của ICOMOS, cùng nhiều hoạt động vận động ngoại giao, học thuật và bảo vệ hồ sơ ở tầm quốc tế, ngày 12/7/2025, tại Kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản thế giới tổ chức tại Paris (Pháp), UNESCO đã chính thức ghi danh Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới.

Đây là di sản thế giới thứ 9 và cũng là di sản thế giới liên tỉnh thứ 2 của Việt Nam, sau di sản Vịnh Hạ Long – quần đảo Cát Bà trên địa bàn 2 địa phương Quảng Ninh và Hải Phòng.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương phát biểu tại hội nghị.

Tại hội nghị, các đại biểu đều bày tỏ đánh giá cao sự chuẩn bị công phu, nghiêm túc, khoa học của hồ sơ di sản; đồng thời khẳng định đây là một trong những hồ sơ di sản có chất lượng cao, thể hiện rõ chiều sâu lịch sử, văn hóa và giá trị nổi bật toàn cầu của Thiền phái Trúc Lâm. Đây cũng là hồ sơ hiếm hoi nhận được sự phát biểu đồng thuận của toàn bộ 21 quốc gia thành viên Ủy ban Di sản Thế giới. Việc được UNESCO ghi danh là thành tựu rất lớn, khẳng định vị thế, giá trị của di sản Việt Nam trên trường quốc tế.

Phát biểu kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương đề nghị tỉnh Quảng Ninh phối hợp chặt chẽ với TP Hải Phòng và tỉnh Bắc Ninh, các cơ quan liên quan tiếp tục tập trung triển khai nghiêm túc các khuyến nghị của UNESCO và ICOMOS.

Các địa phương khẩn trương hoàn thiện Kế hoạch quản lý di sản thế giới; xây dựng cơ chế phối hợp liên tỉnh hiệu quả, thực chất; tăng cường nghiên cứu chuyên sâu các giá trị nổi bật toàn cầu của di sản, nhất là hệ thống di sản văn hóa phi vật thể gắn với Phật giáo Trúc Lâm và vai trò trung tâm của cộng đồng trong gìn giữ, thực hành di sản. Đặc biệt, các địa phương cần quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ mới.

Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương khẳng định, trong thời gian tới, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương trong công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị Di sản thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc; tăng cường hướng dẫn chuyên môn, hoàn thiện cơ chế, chính sách; đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực di sản văn hóa; gắn bảo tồn với phát triển du lịch văn hóa bền vững, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường phát biểu tại hội nghị.

Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường nhấn mạnh, Quảng Ninh sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương và cơ quan liên quan triển khai hiệu quả các cam kết với UNESCO; tập trung đầu tư bài bản, có chọn lọc, đảm bảo đúng quy định, tiêu chí của UNESCO. Cùng với đó, đẩy mạnh công tác bảo tồn, tôn tạo, phát huy các giá trị đặc sắc của di sản.

Nhân dịp này, 1 tập thể, 3 cá nhân của tỉnh Quảng Ninh đã vinh dự nhận được Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ; 13 tập thể, 46 cá nhân được nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh vì đã có thành tích xuất sắc trong công tác xây dựng, bảo vệ hồ sơ khoa học Quần thể Di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc trình UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Các tập thể được nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh.

Các cá nhân được nhận Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh.