Xây dựng cộng đồng sống xanh

Người dân và du khách tham gia chợ cộng đồng giảm rác. Ảnh: H.V

Hơn một năm qua, vào mỗi sáng thứ Bảy, HoiAn EcoHub - Community Zero Waste Center (Trung tâm Phục hồi tài nguyên và kinh tế tuần hoàn) đều đặn tổ chức mô hình “Chợ cộng đồng giảm rác” tại phường Hội An.

Đây là nơi người tiêu dùng trực tiếp gặp gỡ nhà sản xuất quy mô nhỏ và đại diện các sáng kiến bền vững địa phương. Qua đó, mô hình giúp giảm thiểu túi ny lon, rút ngắn khoảng cách cung - cầu, đồng thời hỗ trợ sinh kế và tạo không gian giao lưu, lan tỏa cảm hứng về lối sống bền vững.

Chị Nguyễn Thị Phương (35 tuổi, trú phường Hội An Tây) chia sẻ, nhận thấy mô hình ý nghĩa, chị cùng nhóm bạn thường xuyên mang phế liệu sạch đến tham gia.

Tại đây, chị được nhân viên HoiAn EcoHub hướng dẫn phân loại rác để đổi lấy các sản phẩm hữu ích tái chế từ rác thải hữu cơ như nước tẩy rửa, chọn mua nông sản sạch... Mô hình giúp chị hình thành thói quen phân loại rác tại nguồn và xây dựng lối sống thân thiện với môi trường.

Mô hình “Chợ cộng đồng giảm rác” diễn ra từ 8 giờ 30 đến 12 giờ với trung bình 10 gian hàng bày bán từ nông sản vườn nhà đến thực phẩm lành mạnh và các trạm “đong đầy” chế phẩm sinh học.

Đến với mô hình, người đi chợ nếu mang theo 1kg rác giá trị thấp sẽ đổi được 0,2kg phân hữu cơ, 100ml nước rửa chén sinh học hoặc 2 cây thuốc nam; với 1kg rác giá trị cao, đổi được 0,5kg phân hữu cơ hoặc 200ml dung dịch tẩy rửa. Ngoài ra, mô hình còn khuyến khích cộng đồng hạn chế sử dụng túi ny lon và đồ nhựa dùng một lần.

Chị Vũ Mỹ Hạnh, người sáng lập, Giám đốc điều hành HoiAn EcoHub cho biết, đơn vị vận hành dựa trên 3 chiến lược chính: quản lý chất thải hữu cơ tại nguồn để giảm tải cho bãi rác; phát triển trạm “đong đầy” nhằm hạn chế bao bì dùng một lần; giáo dục về hệ thống không rác thải.

Người dân đến làm đầy các sản phẩm vào chai, lọ tại trạm đong đầy của HoiAn EcoHub. Ảnh: H.V

Từ năm 2019, đơn vị đóng vai trò đầu mối kỹ thuật hỗ trợ các bên liên quan trong ngành dịch vụ - du lịch Hội An chuyển đổi sang mô hình “du lịch không rác thải”, góp phần gìn giữ thương hiệu “Hội An - Điểm đến xanh”. Hiện nay, mỗi ngày trung tâm xử lý 400-500kg chất thải du lịch như xà phòng, vải vụn, bã cà phê, dầu ăn thừa, nhựa...

Đặc biệt, chiến lược trạm “đong đầy giảm thiểu bao bì dùng một lần” đã tạo hiệu ứng tích cực trong cộng đồng. Đến nay, HoiAn EcoHub đã xây dựng hai cửa hàng tại Hà Nội và Hội An cùng một số trạm nhỏ lẻ khác. Trung bình hằng tháng, các cửa hàng này giúp tái sử dụng từ 2.000 - 2.500 chai nhựa, góp phần giảm thiểu đáng kể lượng bao bì dùng một lần.

Cùng thông điệp lan tỏa lối sống xanh, cửa hàng No Waste to go (phường Ngũ Hành Sơn) cũng vận hành theo mô hình “làm đầy”. Khách hàng được khuyến khích mang theo bình, hũ hoặc lọ thủy tinh cá nhân để tái nạp các sản phẩm yêu thích thay vì sử dụng bao bì mới.

Chị Hồ Hoàng Oanh, người sáng lập cửa hàng chia sẻ, bên cạnh phương thức “làm đầy”, đơn vị luôn cố gắng lựa chọn các nhà cung cấp có chính sách thu hồi can, chai, lọ cũ để tái sử dụng. Đây là cách cửa hàng lan tỏa tư duy sống xanh không chỉ tới người tiêu dùng mà còn đến các nhà sản xuất.