Xây dựng đội ngũ cán bộ Thủ đô sẵn sàng trước những yêu cầu mới

Việc Ban Thường vụ Thành ủy sớm xây dựng và triển khai Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW, với 7 trọng tâm và 4 cơ chế, thể hiện quyết tâm chính trị cao, tinh thần chủ động, khẩn trương trong cụ thể hóa chủ trương của Trung ương. Quan trọng hơn, chương trình hướng đến tạo chuyển biến trong phương thức lãnh đạo, quản lý và sử dụng cán bộ, đưa yêu cầu đổi mới, dám nghĩ, dám làm trở thành một bộ phận của phương thức tổ chức thực hiện thường xuyên.

Hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội, Chi nhánh số 8. Ảnh: Chiến Công

Cụ thể hóa quyết tâm chính trị bằng cơ chế và trách nhiệm

Điểm nổi bật của Chương trình hành động là chuyển trọng tâm từ yêu cầu chung sang những cơ chế có khả năng tác động trực tiếp đến quá trình thực hiện nhiệm vụ. Đây là bước chuyển cần thiết để nghị quyết đi vào cuộc sống, bởi tinh thần tiên phong, gương mẫu và đổi mới của cán bộ, đảng viên chỉ có thể phát huy đầy đủ khi được đặt trong môi trường có thẩm quyền rõ ràng, nguồn lực phù hợp, trách nhiệm cụ thể và cơ chế kiểm soát hiệu quả.

Bảy trọng tâm được thành phố xác định đã hình thành một chuỗi liên kết tương đối chặt chẽ: Từ khuyến khích, bảo vệ và trọng dụng cán bộ đổi mới; giao nhiệm vụ gắn với quyền hạn và điều kiện thực hiện; xây dựng không gian thử nghiệm có kiểm soát; quản trị, phát triển đội ngũ theo yêu cầu thực tế; đánh giá bằng sản phẩm, hiệu quả và sự hài lòng; phát hiện cán bộ qua thực tiễn; đến quản trị đổi mới dựa trên dữ liệu.

Cách tiếp cận này cho thấy công tác cán bộ đang được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với yêu cầu phát triển của Thủ đô. Việc lựa chọn, bố trí cán bộ phải xuất phát từ nhiệm vụ, lấy yêu cầu công việc làm căn cứ tìm người, lấy kết quả thực hiện làm cơ sở đánh giá. Tinh thần “vì việc tìm người”, “đúng người - đúng việc - đúng địa bàn” cần được chuyển thành phương thức thực hiện cụ thể trong từng cơ quan, đơn vị, địa phương.

Đáng chú ý, thành phố xác định 4 cơ chế để bảo đảm chương trình được vận hành thực chất. Cơ chế giao nhiệm vụ gắn với quyền hạn, nguồn lực và trách nhiệm nhằm khắc phục tình trạng trách nhiệm không đi đôi với thẩm quyền. Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát tạo dư địa cho những cách làm mới, đồng thời xác định rõ phạm vi, thời hạn, nguồn lực, giới hạn rủi ro và cơ chế giám sát. Cơ chế phân định trách nhiệm và bảo vệ cán bộ đổi mới tạo cơ sở xem xét đầy đủ động cơ, bối cảnh, quá trình ra quyết định và trách nhiệm trong từng trường hợp. Cơ chế Dashboard từng bước đưa dữ liệu vào theo dõi việc khó, điểm nghẽn, tiến độ, sản phẩm, rủi ro và phản hồi của người dân, doanh nghiệp.

Như vậy, quyết tâm chính trị được Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội cụ thể hóa bằng một hệ thống công cụ tương đối đồng bộ: Giao việc có điều kiện thực hiện, đổi mới có kiểm soát, hành động có trách nhiệm, đánh giá có dữ liệu. Đây là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu mà Thành ủy Hà Nội đặt ra: Các nghị quyết, kết luận của Trung ương phải được cụ thể hóa thành nhiệm vụ rõ ràng, gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân; lấy chất lượng thực thi làm thước đo năng lực lãnh đạo và tổ chức thực hiện.

Trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai nhiều nhiệm vụ lớn về tổ chức bộ máy, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, đất đai, đầu tư, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết. Nhiều vấn đề của Thủ đô có tính liên ngành, liên địa bàn, cần năng lực phối hợp và khả năng xử lý linh hoạt. Vì vậy, chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên trở thành một trong những yếu tố quyết định khả năng chuyển hóa các định hướng phát triển thành kết quả cụ thể.

Xây dựng đội ngũ cán bộ gương mẫu, đổi mới, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô

Từ yêu cầu cụ thể hóa Nghị quyết số 24-NQ/TW, vấn đề đặt ra là xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có phẩm chất, năng lực và phương pháp công tác tương xứng với yêu cầu phát triển của Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Thứ nhất, cán bộ phải có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, ý thức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm. Tiên phong, gương mẫu trước hết thể hiện ở thái độ nhận việc, tinh thần chủ động trước vấn đề mới và trách nhiệm đến cùng với công việc được giao. Trong những nhiệm vụ khó, người cán bộ cần có khả năng nhận diện đúng vấn đề, lựa chọn phương án phù hợp, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về kết quả.

Thứ hai, nâng cao năng lực hành động. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu quản trị đô thị hiện đại và quá trình chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức vận hành của bộ máy. Cán bộ cần có tư duy hệ thống, khả năng phối hợp, năng lực sử dụng dữ liệu, thích ứng với công nghệ và xử lý những vấn đề liên ngành, liên lĩnh vực. Đối với cấp xã, yêu cầu này càng rõ khi khối lượng công việc, tính đa dạng của nhiệm vụ và mức độ tiếp xúc trực tiếp với người dân ngày càng cao.

Thứ ba, chuyển đánh giá cán bộ nặng về hồ sơ sang kiểm chứng bằng thực tiễn. Cán bộ phải được thử thách qua việc khó, việc mới, địa bàn khó và những nhiệm vụ có yêu cầu cao. Qua đó, năng lực thực chất được nhận diện, người có khả năng được tạo điều kiện phát huy, người chưa đáp ứng yêu cầu có cơ sở để đào tạo, bố trí lại hoặc sàng lọc.

Đánh giá cán bộ cần gắn với sản phẩm, tiến độ, hiệu quả công việc, khả năng tháo gỡ điểm nghẽn và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Việc đánh giá cần đặt trong bối cảnh cụ thể của từng vị trí, địa bàn và nhiệm vụ, tránh máy móc trong lượng hóa kết quả. Dữ liệu về nhiệm vụ, sản phẩm và kết quả thực hiện cần từng bước trở thành căn cứ cho quy hoạch, đào tạo, luân chuyển, bố trí, sử dụng và trọng dụng cán bộ.

Thứ tư, tạo được sự cân bằng giữa kỷ luật và động lực đổi mới. Dám nghĩ, dám làm không đồng nghĩa với hành động tùy tiện; đổi mới phải trong khuôn khổ nguyên tắc, pháp luật, kỷ luật và kiểm soát quyền lực. Ngược lại, yêu cầu giữ kỷ luật không thể trở thành lý do để né tránh, trì hoãn hoặc đẩy việc lên cấp trên. Vì vậy, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cần được vận hành thực chất, giúp cán bộ có không gian tìm tòi, thử nghiệm những cách làm mới trong giới hạn được xác định rõ.

Cùng với đó là cơ chế bảo vệ cán bộ đổi mới vì lợi ích chung. Khi một sáng kiến chưa đạt kết quả, cần xem xét cả mục tiêu, động cơ, bối cảnh, quá trình thực hiện, khả năng dự báo và kiểm soát rủi ro. Phân định rõ sai sót trong quá trình đổi mới với hành vi vi phạm vì lợi ích cá nhân là điều kiện quan trọng để hình thành môi trường làm việc khuyến khích trách nhiệm và sáng tạo.

Thứ năm, phát huy trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu. Nêu gương phải được thể hiện bằng hành động cụ thể: Sâu sát cơ sở, trực tiếp giải quyết việc khó, quyết định trong phạm vi thẩm quyền, chịu trách nhiệm về quyết định của mình và tạo điều kiện để cấp dưới phát huy năng lực. Khi người đứng đầu thực sự coi trọng kết quả, khuyến khích sáng tạo, giữ vững kỷ luật và bảo vệ cán bộ làm đúng, tinh thần tiên phong, gương mẫu sẽ có điều kiện lan tỏa trong toàn hệ thống.

Thứ sáu, xây dựng dữ liệu trong quản lý cán bộ, đảng viên. Việc kết nối dữ liệu về vị trí việc làm, nhiệm vụ, tiến độ, sản phẩm, kết quả đánh giá và năng lực đổi mới sẽ tạo thêm cơ sở khách quan cho công tác cán bộ. Dashboard theo dõi việc khó, điểm nghẽn, trách nhiệm và tiến độ giúp lãnh đạo nhận diện sớm vấn đề, kịp thời tháo gỡ và kiểm chứng kết quả. Đây là nền tảng để từng bước hình thành phương thức quản trị cán bộ hiện đại, dựa nhiều hơn vào dữ liệu và thực tiễn.

Xây dựng đội ngũ cán bộ Thủ đô trong kỷ nguyên mới phải hướng tới sự thống nhất giữa phẩm chất, năng lực và trách nhiệm: Phẩm chất làm nền tảng, năng lực tạo khả năng hành động, trách nhiệm bảo đảm công việc đến cùng. Từ đó, tinh thần tiên phong, gương mẫu, đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm được cụ thể hóa bằng hiệu quả công việc.

Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW cần được triển khai khẩn trương, nhất quán, thực chất, lấy chuyển biến trong phương thức lãnh đạo, chất lượng đội ngũ và kết quả công việc làm thước đo. Khi trách nhiệm rõ, quyền hạn tương xứng, đổi mới có không gian và cán bộ được sử dụng đúng năng lực, tinh thần tiên phong, gương mẫu sẽ trở thành động lực quan trọng cho sự phát triển của Thủ đô trong kỷ nguyên mới.