Xây dựng dữ liệu an toàn, định danh tin cậy

Nhiều dữ liệu được kết nối, khai thác, sử dụng giúp người dân thực hiện thủ tục hành chính thuận tiện, minh bạch hơn. 

Kiểm soát và khai thác dữ liệu an toàn

TP. Huế hiện đã kết nối, khai thác 6/20 cơ sở dữ liệu quốc gia; đưa 75% dịch vụ chia sẻ dữ liệu trên Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia vào khai thác; xây dựng 16 cơ sở dữ liệu dùng chung. Trung tâm dữ liệu dùng chung hiện vận hành 72 nền tảng, ứng dụng số.

Cùng với việc mở rộng kết nối, yêu cầu đặt ra là dữ liệu phải chính xác, được cập nhật thường xuyên, chia sẻ có kiểm soát và bảo vệ trong suốt quá trình khai thác, sử dụng. Đây là vấn đề trọng tâm mà dự án Luật An ninh dữ liệu hướng đến giải quyết, thông qua việc hoàn thiện khuôn khổ quản lý, bảo vệ dữ liệu và xác định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính, cán bộ tại các trung tâm phục vụ hành chính công thường xuyên tra cứu thông tin công dân, dữ liệu cư trú và giấy tờ hộ tịch để tiếp nhận, giải quyết hồ sơ. Ông Lương Viết Tấn, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Hương An cho biết, việc khai thác thông tin được thực hiện thông qua tài khoản được cấp quyền, giới hạn người sử dụng và phục vụ nhiệm vụ chuyên môn.

Tuy nhiên, việc chia sẻ dữ liệu giữa một số cơ quan chưa thông suốt; phần mềm tiếp nhận, xử lý hồ sơ của các bộ, ngành chưa khai thác đầy đủ thông tin từ những hệ thống khác.

Thực tế này cho thấy, để kết nối dữ liệu an toàn, thông suốt đòi hỏi sự đồng bộ về kỹ thuật, phân quyền truy cập, quản lý và giám sát việc sử dụng thông tin. Khi dữ liệu được chia sẻ rộng hơn, cơ quan quản lý càng cần xác định rõ ai được quyền truy cập, được khai thác những thông tin nào, sử dụng trong phạm vi công việc gì và phải chịu trách nhiệm ra sao khi xảy ra sai sót, lộ lọt hoặc sử dụng sai mục đích.

Ông Nguyễn Kim Tùng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết, thành phố đã triển khai liên thông, khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, thông tin và giấy tờ tích hợp trên ứng dụng VNeID cùng dữ liệu của một số sở, ngành. Thành phố hiện công khai 2.122 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết; 100% thủ tục được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình hoặc một phần; tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt gần 97%, cấp kết quả điện tử đạt trên 95%.

Theo ông Tùng, việc tiếp tục kết nối, khai thác dữ liệu cần gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin và nâng cao hiệu quả vận hành các hệ thống. Đáng chú ý, hệ thống giám sát an toàn thông tin tập trung (SOC) của thành phố đang trong quá trình đầu tư, chưa thể giám sát toàn diện. Vì vậy, bên cạnh hoàn thiện cơ chế quản lý dữ liệu, việc nâng cấp hạ tầng, tăng cường giám sát và chủ động ứng phó sự cố là rất cần thiết để bảo đảm an ninh dữ liệu.

Cần độ bảo mật cao, tin cậy

Một trong những giá trị thiết thực của định danh điện tử là hỗ trợ xác minh danh tính, giảm yêu cầu kê khai lại những thông tin đã có, tạo thuận lợi cho việc thực hiện thủ tục hành chính và các giao dịch trực tuyến. Dự án Luật Định danh và xác thực điện tử hướng đến củng cố độ tin cậy của chủ thể tham gia giao dịch, hạn chế nguy cơ giả mạo và bị khai thác thông tin cá nhân vượt quá phạm vi cần thiết trong quá trình cung cấp, sử dụng dịch vụ.

Trên địa bàn thành phố hiện đã có hơn 1,014 triệu công dân từ 6 tuổi trở lên được cấp tài khoản định danh điện tử mức độ 2, đạt gần 87% tổng số công dân thường trú từ 6 tuổi trở lên trên địa bàn. Tỷ lệ người dân có tài khoản thanh toán số đạt 86,8%. Khi các giao dịch số ngày càng phổ biến, điều người dân quan tâm là thông tin cá nhân phải được bảo vệ, giao dịch được xác thực an toàn, hạn chế nguy cơ giả mạo, lừa đảo.

Anh Đặng Thế Khương, ở phường Phú Xuân cho rằng, thực hiện thủ tục trực tuyến giúp anh tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại, chủ động theo dõi tiến độ giải quyết hồ sơ và giảm kê khai, cung cấp thêm giấy tờ nhờ thông tin đã được tích hợp trên VNeID. Tuy nhiên, anh Khương cũng lo lắng liệu thông tin đã được cập nhật chính xác, tài khoản được bảo vệ, bảo mật an toàn hay không.

Do đó, bên cạnh tạo thuận lợi cho định danh và xác thực điện tử, yêu cầu bảo vệ quyền riêng tư, giới hạn việc thu thập và sử dụng thông tin trong phạm vi cần thiết phải được chú trọng. Quy trình xác thực phải đủ tin cậy để phòng ngừa giả mạo, đồng thời có cơ chế xử lý khi người dân gặp sự cố tài khoản, thông tin sai lệch hoặc phát sinh giao dịch đáng ngờ. Trách nhiệm của cơ quan quản lý và đơn vị cung cấp dịch vụ cần được quy định rõ, gắn với khả năng kiểm tra, truy vết và giải trình khi có sự cố.

Đối với người dân, nhất là người cao tuổi và nhóm còn hạn chế kỹ năng số, các xã, phường, đơn vị liên quan cũng tăng cường hướng dẫn sử dụng tài khoản, bảo vệ mã xác thực và nhận diện những yêu cầu cung cấp thông tin có dấu hiệu giả mạo.

Việc hoàn thiện hai dự án luật này, tiến tới ban hành và tổ chức thực hiện không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong môi trường số, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội mà còn góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với dịch vụ công trực tuyến.