Xây dựng gia đình '5 không, 3 sạch, 3 an'

Thời gian qua, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác dân số và phát triển, chăm sóc sức khỏe phụ nữ, trẻ em và xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh.

Nhiều chủ trương, chính sách quan trọng đã được ban hành nhằm nâng cao chất lượng dân số, chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em, bảo vệ và phát triển toàn diện trẻ em, bảo đảm bình đẳng giới và an sinh xã hội như: Hiến pháp năm 2013 khẳng định trách nhiệm của Nhà nước, gia đình và xã hội trong bảo vệ, chăm sóc, giáo dục ; bảo đảm quyền trẻ em và nghiêm cấm mọi hành vi xâm hại trẻ em; Nghị quyết số 21-NQ/TW về công tác dân số trong tình hình mới xác định chuyển trọng tâm từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển; Chỉ thị số 28-CT/TW của Bộ Chính trị yêu cầu tăng cường công tác chăm sóc, giáo dục, bảo vệ trẻ em và đẩy mạnh phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội; Luật Trẻ em năm 2016 cùng các chương trình, đề án của Chính phủ về chăm sóc sức khỏe, bảo vệ và phát triển trẻ em đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác dân số, chăm sóc sức khỏe phụ nữ, trẻ em và bảo vệ trẻ em.

Trẻ em được vui chơi trong môi trường an toàn.

Đặc biệt, thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế với các cơ quan liên quan, nhiều hoạt động chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em, giáo dục kiến thức làm cha mẹ, hỗ trợ phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn đã được triển khai sâu rộng tại cộng đồng. Những kết quả đó đã góp phần nâng cao chất lượng dân số, cải thiện sức khỏe thể chất và tinh thần của phụ nữ, trẻ em. Một trong những hoạt động được triển khai là Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an” (5 không: Không nghèo, không bạo lực, không vi phạm pháp luật và tệ nạn xã hội, không có trẻ suy dinh dưỡng và bỏ học, không lãng phí; 3 sạch: Sạch nhà, sạch bếp, sạch ngõ; 3 an: An toàn, an tâm, an sinh) đang thực sự trở thành phong trào sâu rộng, tạo sức lan tỏa tích cực trong cộng đồng.

Để nâng cao hiệu quả triển khai cuộc vận động, bà Nguyễn Thị Nga, Phó cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế cho rằng, cần lượng hóa các tiêu chí nhằm đo lường, đánh giá thực chất việc bảo đảm an toàn cho phụ nữ và trẻ em; giảm tình trạng bạo lực gia đình, xâm hại phụ nữ, trẻ em và những vấn đề sức khỏe tâm thần. Các tiêu chí cần rõ ràng, dễ hiểu, dễ thực hiện, phù hợp với thực tiễn; không chỉ định hướng giá trị mà còn góp phần thay đổi nhận thức, hành vi của mỗi cá nhân, gia đình. Bên cạnh đó, cần xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành trong theo dõi, đánh giá và chia sẻ dữ liệu liên quan đến phụ nữ, trẻ em và gia đình nhằm bảo đảm việc đánh giá được thực hiện thống nhất, khách quan, thực chất.

Theo bà Nguyễn Thị Nga, công tác phối hợp liên ngành cũng cần thay đổi tư duy, từ việc “giải quyết phần ngọn” sang “bảo vệ phần gốc”, lấy phòng ngừa chủ động làm trọng tâm. Điều này đòi hỏi nâng cao trách nhiệm trong việc thông tin, thông báo, tố giác các hành vi xâm hại phụ nữ và trẻ em; đồng thời tăng cường quản lý, hỗ trợ các nhóm trẻ em có nguy cơ cao bị bạo lực, bóc lột hoặc bỏ rơi. Các cơ quan, tổ chức và cá nhân liên quan cần được phân công trách nhiệm cụ thể, thường xuyên trao đổi, chia sẻ thông tin và bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ trong quá trình triển khai thực hiện.

Đặc biệt, cần chú trọng bảo vệ phụ nữ và trẻ em trước những nguy cơ bạo lực, xâm hại, tai nạn thương tích, mất an toàn trên môi trường mạng; nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, tư vấn tâm lý, trợ giúp xã hội để phụ nữ, trẻ em được an tâm; đồng thời bảo đảm những điều kiện cơ bản về chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng, phát triển toàn diện nhằm thực hiện mục tiêu an sinh cho mọi gia đình. Quan tâm phát triển các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần, tư vấn tâm lý, công tác xã hội; nâng cao năng lực cho đội ngũ cung cấp dịch vụ tại cơ sở; phát huy hiệu quả các mô hình hỗ trợ tại cộng đồng như “nhà an toàn cho phụ nữ và trẻ em”, địa chỉ tin cậy, mô hình giáo dục làm cha mẹ và chăm sóc phát triển trẻ em.

Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, đầu tư cho phụ nữ, trẻ em và gia đình chính là đầu tư cho tương lai dân tộc. Công tác dân số và phát triển, chăm sóc sức khỏe phụ nữ, trẻ em cần tiếp tục được đặt trong tổng thể các chính sách phát triển con người, phát triển gia đình và phát triển bền vững. Trong đó tăng cường phối hợp liên ngành là giải pháp quan trọng để thực hiện hiệu quả các mục tiêu của Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an”, góp phần vun đắp các giá trị gia đình Việt Nam tiến bộ, văn minh, ấm no và hạnh phúc.

"Gia đình là môi trường đầu tiên và quan trọng nhất để chăm sóc sức khỏe, nuôi dưỡng, giáo dục và bảo vệ mỗi con người. Chất lượng dân số, sức khỏe phụ nữ và trẻ em không chỉ là mục tiêu của ngành y tế mà còn là nền tảng quan trọng để xây dựng gia đình tiến bộ, văn minh, ấm no, hạnh phúc và phát triển bền vững". (Bà Nguyễn Thị Nga, Phó cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế)