Xây dựng hệ sinh thái tài chính số thông minh, an toàn và bền vững

Xây hệ sinh thái tài chính số

VDF-2026 với chủ đề “Xây dựng hệ sinh thái tài chính số thông minh, an toàn, kết nối và bền vững”, tập trung vào những vấn đề đang đặt ra đối với chuyển đổi số ngành tài chính, từ xây dựng dữ liệu sẵn sàng cho trí tuệ nhân tạo (AI), phát triển AI đáng tin cậy, Agentic AI đến ứng dụng AI và dữ liệu trong quản trị tài chính công và phát triển hệ sinh thái dịch vụ tài chính.

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Việt Hà, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số (Bộ Tài chính) cho biết: Chuyển đổi số ngành tài chính đang bước sang giai đoạn phát triển mới, giai đoạn đòi hỏi phải tiến thêm một bước với việc lấy dữ liệu là nguồn lực, lấy kết nối và chia sẻ làm phương thức, lấy AI và công nghệ số làm công cụ, lấy hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo.

Theo đại diện Bộ Tài chính, trong giai đoạn tới, ngành tài chính cần tập trung vào bốn chuyển đổi lớn. Thứ nhất, chuyển từ số hóa sang quản trị dựa trên dữ liệu.

Ông Nguyễn Việt Hà, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số.

Ngành tài chính đang quản lý một không gian dữ liệu rất lớn, trải rộng trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Vì vậy, điều quan trọng không chỉ là chúng ta có bao nhiêu dữ liệu, mà dữ liệu có đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, kết nối và khai thác được hay không. Dữ liệu phải thực sự trở thành tài sản và nguồn lực phục vụ cho phân tích, dự báo, hoạch định chính sách và ra quyết định.

Thứ hai, chuyển từ ứng dụng AI đơn lẻ sang xây dựng năng lực AI của bản thân ngành. AI đang mở ra những phương thức mới cho phân tích và điều hành. Tuy nhiên, với đặc thù của ngành tài chính, chúng ta không chạy theo công nghệ bằng mọi giá. “AI phải giải quyết được những bài toán thực tế, tạo ra hiệu quả có thể đo lường được và được triển khai trên cơ sở nền dữ liệu tin cậy, có khả năng kiểm soát, giải trình và bảo đảm an toàn”, ông Nguyễn Việt Hà nhấn mạnh.

Thứ ba, chuyển từ các hệ thống riêng lẻ sang hệ sinh thái kết nối và liên thông. Giá trị của dữ liệu tăng lên khi được kết nối đúng; giá trị của nền tảng tăng lên khi được dùng chung và giá trị của chuyển đổi số tăng lên khi tạo được sự cộng hưởng giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Do vậy, đại diện Bộ Tài chính cho rằng, cần thúc đẩy mạnh hơn nữa việc liên kết, kết nối dữ liệu, các quy trình, nền tảng giữa các đơn vị trong ngành tài chính với các bộ, ngành, địa phương và từng bước với hệ sinh thái dịch vụ tài chính.

Thứ tư, chuyển từ an toàn về sau sang an toàn ngay từ thiết kế. Kết nối càng rộng, dữ liệu càng được khai thác nhiều và AI được ứng dụng càng sâu thì yêu cầu về an toàn, an ninh mạng càng phải đạt ở mức cao hơn. “Quan điểm của chúng tôi là chuyển đổi số phải đi cùng với an toàn số; đổi mới phải đi cùng với kiểm soát rủi ro; khai thác dữ liệu phải đi cùng với bảo vệ dữ liệu”, ông Nguyễn Việt Hà chỉ ra.

Cũng theo đại diện Bộ Tài chính, VDF-2026 không chỉ là nơi giới thiệu những xu hướng công nghệ mới. “Điều chúng tôi mong muốn hơn là hội thảo sẽ tạo ra một diễn đàn trao đổi trực tiếp giữa cơ quan quản lý với các chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp”, ông Nguyễn Việt Hà nêu rõ.

Mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số ngành tài chính không phải là xây dựng thêm nhiều hệ thống công nghệ, mà là tạo ra một nền tài chính số hiện đại hơn, thông minh hơn, minh bạch hơn và an toàn hơn; qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Chuẩn hóa dữ liệu để phát triển

Cũng tại sự kiện, Đại tá Hà Nam Trung, Phó Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia (Bộ Công an) cho hay, chúng ta đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó dữ liệu, công nghệ số và AI ngày càng trở thành những yếu tố có tính quyết định đối với năng lực cạnh tranh, năng suất và sức mạnh của mỗi nền kinh tế. “Trong tiến trình đó, tài chính là một trong những lĩnh vực có tốc độ chuyển đổi nhanh, phạm vi tác động rộng và có khả năng tạo ra hiệu ứng lan tỏa rất lớn đối với toàn bộ nền kinh tế, từ thuế, ngân hàng, đầu tư công, đăng ký doanh nghiệp, bảo hiểm, chứng khoán, tín dụng, thanh toán đến quy hoạch và dòng vốn đầu tư”, Đại tá Hà Nam Trung nhấn mạnh.

Quang cảnh sự kiện.

Theo đại diện Bộ Công an, hầu hết hoạt động của nền kinh tế hiện tại đều ngày càng phụ thuộc vào chất lượng, khả năng kết nối và năng lực khai thác dữ liệu. Vì vậy, xây dựng hệ sinh thái tài chính số trong giai đoạn hiện nay không thể chỉ là số hóa các chương trình, nhiệm vụ truyền thống, mà phải hướng tới một hệ sinh thái dựa trên dữ liệu, vận hành bằng dữ liệu và ra quyết định dựa trên dữ liệu. “Đáng chú ý, cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính là một trong những cơ sở dữ liệu quốc gia đầu tiên và duy nhất đáp ứng các tiêu chí ‘đúng, đủ, sạch, sống’, đồng bộ theo thời gian thực lên Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Điều này thể hiện tinh thần tiên phong, đi đầu, hiện đại và chủ động của ngành tài chính trong công cuộc chuyển đổi số, phục vụ Chính phủ số”, đại diện Bộ Công an chỉ ra.

Lãnh đạo Trung tâm Dữ liệu quốc gia cho biết, Việt Nam đã có những nền tảng quan trọng để phát triển hệ sinh thái tài chính số, từ hành lang pháp lý về dữ liệu, hạ tầng Trung tâm Dữ liệu quốc gia đến các cơ sở dữ liệu lớn của Bộ Tài chính và ngành ngân hàng. Vấn đề trọng tâm trong giai đoạn tới không còn là chúng ta có bao nhiêu dữ liệu, mà là dữ liệu có đủ chất lượng hay không, có liên thông hay không và có tạo ra giá trị thực tế hay không. “Trung tâm Dữ liệu quốc gia sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, tổ chức tài chính, ngân hàng và doanh nghiệp để thúc đẩy chuẩn hóa, làm sạch, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu, phục vụ trực tiếp công tác quản lý, điều hành và phát triển các dịch vụ tài chính số”, Đại tá Hà Nam Trung nêu rõ.

VDF-2026 nhằm tạo diễn đàn để các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức quốc tế, chuyên gia, doanh nghiệp tài chính và doanh nghiệp công nghệ trao đổi về xu hướng phát triển mới, mô hình quản trị tiên tiến, kinh nghiệm quốc tế và giải pháp công nghệ hiện đại phục vụ chuyển đổi số ngành tài chính.

Thông qua sự kiện, Ban Tổ chức kỳ vọng tăng cường trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác giữa khu vực công với khu vực tư nhân, góp phần thực hiện các mục tiêu về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.