Xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ trong phòng, chống thiên tai

Theo đánh giá của các chuyên gia, để phòng, chống thiên tai đạt hiệu quả, công việc cấp bách trước mắt và lâu dài là cần chuyển từ dự báo hiện tượng sang dự báo tác động; nâng cao hiệu quả việc dự báo cảnh báo sớm; không để dự báo, cảnh báo trở thành vô giá trị.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp và Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ cộng đồng phòng tránh thiên tai, nguyên Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát chủ trì hội thảo. (Ảnh: NGỌC HÀ)

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp và Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ cộng đồng phòng tránh thiên tai, nguyên Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát chủ trì hội thảo. (Ảnh: NGỌC HÀ)

Chiều 16/11, Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai phối hợp Cục Quản lý đê điều và phòng, chống thiên tai tổ chức hội thảo "Công nghệ mới ứng dụng trong dự báo, cảnh báo và phòng, chống thiên tai". Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp; Chủ tịch Hội đồng quản lý Quỹ Cộng đồng phòng tránh thiên tai, nguyên Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát chủ trì hội thảo.

Phát biểu ý kiến tại hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, muốn phòng, chống thiên tai đạt hiệu quả, trước hết cần chuyển từ dự báo hiện tượng sang dự báo tác động.

"Chúng ta có dự báo, cảnh báo sớm, nhưng nếu người dân nhận được tin muộn hoặc không nhận được tin thì dự báo, cảnh báo cũng trở thành vô giá trị. Do vậy, việc ứng dụng khoa học công nghệ trong dự báo, cảnh báo để người dân có thông tin về thiên tai sớm nhất, từ đó chủ động ứng phó, giảm thiểu rủi ro thiên tai là vấn đề đặc biệt quan trọng", Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh.

Theo đánh giá của các chuyên gia, trong hai năm 2024-2025, thiên tai ở nước ta diễn ra đặc biệt khốc liệt. Năm 2024, bão số 3 (Yagi), cơn bão mạnh nhất đổ bộ vào Bắc Bộ trong nhiều thập kỷ, cùng hoàn lưu sau bão gây lũ quét, sạt lở nghiêm trọng ở các tỉnh miền núi phía bắc.

Năm 2025, cả nước chịu ảnh hưởng của 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới, nhiều nhất từ trước tới nay; lũ vượt lịch sử trên 18 tuyến sông ở Bắc Bộ và Trung Bộ; thiệt hại kinh tế gần 100.000 tỷ đồng. Những số liệu thống kê cho thấy yêu cầu nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm, đặc biệt đối với các loại hình thiên tai có diễn biến nhanh và phạm vi tác động lớn như mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt đô thị và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm.

Để giảm đến mức thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra, những năm gần đây, Việt Nam đã từng bước đầu tư, hiện đại hóa hệ thống khí tượng-thủy văn, ứng dụng công nghệ tiên tiến phục vụ công tác dự báo, cảnh báo, tham mưu chỉ đạo điều hành và phòng, chống thiên tai ở cả cấp Trung ương và địa phương.

Các đại biểu thảo luận tại hội thảo. (Ảnh: NGỌC HÀ)

Các đại biểu thảo luận tại hội thảo. (Ảnh: NGỌC HÀ)

Theo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, cả nước hiện có 215 trạm khí tượng bề mặt, 2.599 điểm, trạm đo mưa tự động, 426 trạm thủy văn, 10 rada thời tiết, 177 camera giám sát trọng điểm đê điều, hồ chứa, 27 trạm khí tượng trên cao, 27 trạm khí tượng hải văn, 19 trạm giám sát biến đổi khí hậu,... Ngoài ra, trong dự báo, cảnh báo thiên tai đã ứng dụng các mô hình như WRF, WRF_DA; phần mềm tích hợp dữ liệu và hỗ trợ dự báo; trí tuệ nhân tạo, hệ thống cảnh báo lũ quét, sạt lở đất, dông sét...

Phó Giám đốc Trung tâm Chính sách và Kỹ thuật phòng, chống thiên tai Bùi Quang Huy cho biết, mô hình ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số trong cảnh báo và ứng phó thiên tai dựa vào cộng đồng tại tỉnh Hà Tĩnh (Ha Tinh PDMS) do trung tâm xây dựng, cho phép thu nhận, chia sẻ thông tin, dữ liệu; phân tích, hỗ trợ chỉ đạo, điều hành ứng phó thiên tai; hiển thị số liệu quan trắc, thực đo, cảnh báo; kết nối với các hệ thống, cơ sở dữ liệu liên quan các cấp... Cùng với đó, mô hình ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số trong diễn tập sơ tán tại thôn Chu Trinh, xã Cẩm Duệ giúp cho việc xây dựng bản đồ số sơ tán người dân ở xã này, ứng dụng hệ thống giám sát thiên tai tại tỉnh Hà Tĩnh trong diễn tập,... bước đầu phát huy hiệu quả cao.

Các đại biểu tham dự hội thảo cũng trao đổi, chia sẻ những vấn đề liên quan như ứng dụng Al trong dự báo, cảnh báo thiên tai-kinh nghiệm từ Nhật Bản; thực tiễn quản lý phòng, chống thiên tai tại Hà Tĩnh và yêu cầu đối với công nghệ mới,...

TIẾN ĐẠT

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/xay-dung-he-thong-du-lieu-dong-bo-trong-phong-chong-thien-tai-post1003120.html