Xây dựng hồ chứa trên sông Ô Lâu nhằm cắt giảm lũ, ứng phó với thiên tai

Chiều 10/4, Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) do Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND thành phố về việc thực hiện Kết luận của Tổng Bí thư (tại Thông báo 413-TB/VPTW) liên quan đến dự án (DA) hồ chứa nước Ô Lâu Thượng và các nội dung liên quan.

Làm việc với đoàn có UVTV Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hoàng Hải Minh cùng đại diện các sở, ngành liên quan.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cùng lãnh đạo thành phố kiểm tra các công trình, dự án do Bộ đầu tư trên địa bàn

Cần thiết đầu tư

Tại buổi làm việc, đơn vị tư vấn đã trình bày các phương án nghiên cứu DA hồ Ô Lâu Thượng với các hạng mục gồm hồ chứa và đập Cửa Lác.

Đại diện Ban Quản lý dự án (QLDA) Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 1 (Bộ NN&MT) cho biết, thời gian qua, DA hồ Ô Lâu Thượng đã được các đơn vị tư vấn chuẩn bị cơ bản đáp ứng yêu cầu, thủ tục đầu tư, đã xác định được mục tiêu, nhiệm vụ và phương án đầu tư với quy mô, giải pháp kỹ thuật hợp lý. DA cũng được đánh giá là phù hợp với quy hoạch, chủ trương của Đảng, Nhà nước và nguyện vọng của Nhân dân trên địa bàn thành phố. Do vậy, việc sớm hoàn thiện các thủ tục, triển khai thi công DA là cần thiết.

Theo đó, DA hồ Ô Lâu Thượng sẽ gồm 2 DA thành phần là xây dựng hồ chứa nước Ô Lâu Thượng và nâng cấp đập Cửa Lác. Trong đó, đối với hồ Ô Lâu Thượng được xây dựng với mục tiêu cắt giảm lũ trên thượng nguồn sông Ô Lâu với dung tích thiết kế 70 triệu m3, giảm ngập cho hạ du lưu vực sông Ô Lâu; cấp nước trực tiếp cho 760 ha đất sản xuất sau hạ du hồ và tạo nguồn bổ sung vào tuyến kênh hồ Hòa Mỹ. Đồng thời, bổ sung lượng nước thiếu hụt trong mùa kiệt xuống hạ lưu sông Ô Lâu, kết hợp với đập Cửa Lác để tạo nguồn cho các trạm bơm tưới, cấp nước cho khu công nghiệp và sinh hoạt chủ động dọc 2 bên sông Ô Lâu.

Đập Cửa Lác được nâng cấp với mục tiêu tăng cường và đảm bảo tiêu thoát lũ với tần suất 1% sau khi có hồ Ô Lâu Thượng; ngăn mặn, giữ ngọt tạo nguồn phục vụ sản xuất cho khoảng 5.255 ha sản xuất nông nghiệp hai bên sông Ô Lâu trước đập Cửa Lác.

Quy mô đầu tư công trình xây dựng hồ Ô Lâu Thượng với dung tích 78,6 triệu m3. Các hạng mục gồm cụm công trình đầu mối, hệ thống kênh và các công trình phụ trợ nhà quản lý, đường giao thông, đường điện phục vụ quản lý vận hành.

Nâng cấp đập ngăn mặn Cửa Lác gồm hệ thống đập (cống) thoát lũ số 1, số 2 với tổng chiều dài thoát lũ 270m (tăng 100m so với hiện nay); đập tràn tự do với tổng các đoạn khoảng 1.375m và cầu vận hành làm đường giao thông... với tổng diện tích sử dụng đất của DA là 716 ha, tổng mức đầu tư hơn 4.500 tỷ đồng từ nguồn vốn đầu tư công do Bộ NN&MT quản lý.

Tại buổi làm việc

Ban QLDA Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 1 cho rằng, DA hồ Ô Lâu Thượng cần sớm hoàn thiện bước chuẩn bị đầu tư, đảm bảo điều kiện ghi vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2031 cũng như sớm triển khai thực hiện để đưa vào sử dụng nhằm phát huy hiệu quả đầu tư.

Tuy nhiên, hiện có một số khó khăn, vướng mắc cần được tháo gỡ. Cụ thể, do DA có diện tích giải phóng mặt bằng lớn, khoảng 716ha, trong đó có đất rừng đặc dụng nên Ban QLDA đề nghị UBND thành phố, Sở NN&MT và các đơn vị liên quan xem xét sớm điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất rừng phù hợp để DA sớm được phê duyệt chủ trương đầu tư.

Ban QLDA cũng đề nghị các cấp thẩm quyền tiếp tục chỉ đạo tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn để đơn vị sớm hoàn thiện thủ tục trình Vụ Kế hoạch - Tài chính, Cục Quản lý Đầu tư và Xây dựng thủy lợi thẩm định trình Bộ NN&MT phê duyệt chủ trương đầu tư DA hồ Ô Lâu Thượng trong quý II/2026, triển khai thi công năm 2027 và hoàn thành toàn bộ DA đưa vào sử dụng trước mùa mưa năm 2029.

Sớm triển khai

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hoàng Hải Minh cho biết, thời gian qua, thành phố đã triển khai nhiều giải pháp nhằm giảm thiểu ngập lụt, đảm bảo an toàn cho vùng hạ du. Đồng thời đang đề xuất Trung ương cho phép thực hiện nạo vét hệ thống sông ngòi để nâng cao khả năng thoát lũ. Thành phố cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và đơn vị liên quan, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi để sớm triển khai các DA.

Tại buổi làm việc, Đoàn công tác của Bộ NN&MT đã ghi nhận nhiều ý kiến, kiến nghị của thành phố cũng như tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc nhằm sớm triển khai thực hiện DA hồ Ô Lâu Thượng để đưa vào sử dụng trong thời gian tới.

Nâng cấp hồ chứa để phục vụ sản xuất, ứng phó với thiên tai (ảnh minh họa)

Thứ trưởng Bộ NN&MT Nguyễn Hoàng Hiệp đánh giá cao sự chuẩn bị của đơn vị tư vấn, đồng thời yêu cầu các đơn vị tiếp tục nghiên cứu phương án cắt giảm lũ khoảng 5%, đề xuất các giải pháp tối ưu, khả thi; phối hợp chặt chẽ với địa phương để hoàn thiện hồ sơ, thủ tục, phấn đấu trình phê duyệt chủ trương đầu tư trong quý II/2026.

Thứ trưởng Bộ NN&MT Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh, đây là các DA quan trọng nhằm cụ thể hóa Kết luận của Tổng Bí thư tại Thông báo 413-TB/VPTW, hướng tới đầu tư các công trình mang tính chiến lược, lâu dài, góp phần nâng cao năng lực ứng phó với thiên tai ngày càng cực đoan do biến đổi khí hậu, hạn chế tình trạng ngập lụt trên địa bàn thành phố.

Đồng thời, yêu cầu UBND thành phố Huế tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương và các đơn vị liên quan để khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục pháp lý, đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư; chủ động rà soát, đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, bảo đảm các dự án được triển khai đúng tiến độ, hiệu quả.