Xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng chủ trì buổi làm việc. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng vừa có buổi làm việc với Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý về Đề án “Chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới”. 

Tại buổi làm việc ngày 6/8, Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý Nguyễn Văn Cương báo cáo về các công việc đã triển khai, kết quả, và những nội dung, định hướng lớn của Đề án, những vấn đề cần xin ý kiến.

Theo ông Nguyễn Văn Cương, đề án được chia thành ba phần. Theo đó, phần thứ nhất là những vấn đề chung về hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới, giới thiệu khái niệm về hệ thống pháp luật, hoàn thiện hệ thống pháp luật; nhận diện vai trò và những yêu cầu cơ bản đối với hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới.

Đồng thời, đề xuất khái quái các tiêu chí đánh giá việc hoàn thiện hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới; giới thiệu kinh nghiệm hoàn thiện hệ thống pháp luật của một số quốc gia có tính tiêu biểu, đại diện cho các truyền thống pháp luật…

Phần thứ hai là thực trạng hệ thống pháp luật Việt Nam nhằm đánh giá, phân tích những thành tựu, hạn chế của hệ thống pháp luật Việt Nam trên ba nhóm nội dung chính: hệ thống pháp luật; cấu trúc hệ thống pháp luật; công tác tổ chức thi hành.

Còn phần thứ ba là bối cảnh, quan điểm, mục tiêu, giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và nỗ lực của Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý cùng Tổ biên tập, nhóm nghiên cứu trong quá trình xây dựng Đề án.

Ông Hoàng Thanh Tùng nhấn mạnh đây là một đề án có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, gắn trực tiếp với những nhiệm vụ trọng tâm của Bộ, ngành Tư pháp trong giai đoạn hiện nay như tham mưu đột phá về tổ chức thi hành pháp luật, tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và tái cấu trúc hệ thống pháp luật.

Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh hoàn thiện thể chế gắn với sắp xếp tổ chức bộ máy, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thể chế hóa các nghị quyết chiến lược của Đảng, việc xây dựng một chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật có tầm nhìn dài hạn là yêu cầu cấp thiết.

Người đứng đầu Bộ Tư pháp lưu ý hệ thống pháp luật Việt Nam đang trải qua giai đoạn có nhiều thay đổi mạnh mẽ trong các năm 2023-2025 nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của thực tiễn, vì vậy Đề án cần phản ánh được tính động, tính thích ứng và khả năng đáp ứng trước những yêu cầu phát triển mới.

Đối với các nhóm giải pháp, Bộ trưởng yêu cầu đề án phải thể hiện rõ tư duy đổi mới, tạo được những đột phá thực chất, tránh dừng lại ở những định hướng hoặc khẩu hiệu mang tính chung chung.

Trong đó, cần tập trung nghiên cứu một số định hướng lớn như xây dựng mô hình quản trị quốc gia dựa trên dữ liệu, coi dữ liệu là nền tảng của quản trị hiện đại. Nghiên cứu phát triển pháp luật theo hướng “máy đọc được”, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ số để hỗ trợ, tự động hóa một số hoạt động trong quá trình xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng nhấn mạnh cần nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) nhằm tạo lập khung thể chế thuận lợi cho việc thử nghiệm các mô hình, chính sách và công nghệ mới, qua đó thúc đẩy đổi mới sáng tạo nhưng vẫn bảo đảm quản lý nhà nước hiệu quả.

Đồng thời, cần đổi mới mạnh mẽ công tác kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật cũng như công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng ứng dụng công nghệ, nâng cao hiệu quả và phù hợp với yêu cầu của thời đại số.

Về định hướng phát triển dài hạn, Bộ trưởng Bộ Tư pháp yêu cầu đề án phải bám sát các mốc chiến lược theo các nghị quyết của Đảng; nghiên cứu, xây dựng tầm nhìn đến năm 2130 nhằm bảo đảm tính kế thừa, phát triển và phù hợp với định hướng phát triển đất nước trong dài hạn.