Xây dựng 'lá chắn' phòng cháy từ cơ sở

Cán bộ Đội Chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ khu vực số 14 kiểm tra công tác phòng cháy, chữa cháy tại phường Tây Hồ. Ảnh: Ngân Hạ

Nâng cao khả năng ứng phó từ địa phương

Những vụ cháy thời gian qua tiếp tục cảnh báo nguy cơ hỏa hoạn xảy ra bất kỳ khi nào. Cùng với đô thị hóa nhanh, Hà Nội vẫn tồn tại công trình sai phép, trái phép trên đất nông nghiệp, đất dự án, được sử dụng làm xưởng sản xuất. Đặc thù có nhiều ngõ nhỏ, ngõ sâu cũng gây khó khăn khi tiếp cận hiện trường để chữa cháy.

Theo Thượng tá Nguyễn Đức Đông, Đội trưởng Đội Chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ khu vực số 17, trên địa bàn đơn vị phụ trách vẫn còn nhiều công trình hoạt động không đúng quy định về sử dụng đất. Lực lượng chức năng đã phối hợp chính quyền địa phương rà soát, yêu cầu thực hiện đúng quy định về chuyển đổi mục đích sử dụng đất đối với các công trình đủ điều kiện, đồng thời kiên quyết xử lý các công trình hoạt động sai phép, trái phép.

Các cơ sở thuộc diện phải thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy được yêu cầu thực hiện đầy đủ quy định pháp luật, trang bị hệ thống báo cháy, chữa cháy phù hợp và bố trí phương tiện chữa cháy theo đúng tiêu chuẩn. “Từ những bài học thực tế, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ xác định muốn giảm thiểu thiệt hại thì phải chuyển mạnh từ tư duy “chữa cháy” sang “phòng ngừa chủ động”, xây dựng khả năng ứng phó ngay từ cơ sở”, Thượng tá Nguyễn Đức Đông cho biết.

Từ việc nhận diện rõ những khó khăn trong công tác phòng cháy chữa cháy, Công an thành phố Hà Nội đã triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ, trong đó có khảo sát toàn diện hệ thống ngõ sâu trên địa bàn thành phố. Ngay sau khi hoàn thành khảo sát hơn 17.000 ngõ nhỏ mà xe chữa cháy không thể tiếp cận, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ đã xây dựng hơn 600 phương án chữa cháy sát với thực tế từng khu vực.

Tại địa bàn các phường Thanh Xuân, Khương Đình và Phương Liệt, Trung tá Nguyễn Công Hiệp, Đội phó Đội Chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ khu vực số 13 cho biết, đơn vị đã xây dựng phương án riêng cho từng ngõ. Các mô hình “Tổ liên gia an toàn phòng cháy chữa cháy”, “Điểm chữa cháy công cộng” tiếp tục được duy trì và phát huy hiệu quả. Cùng với đó, đội xe máy chữa cháy cơ động được nhân rộng, tạo khả năng tiếp cận nhanh những khu vực mà xe chữa cháy chuyên dụng không thể đi vào.

Tại phường Tây Hồ, nơi có 49 tuyến ngõ, ngách dài trên 200m với phần lớn chiều rộng chưa đầy 2m, lực lượng chức năng tập trung hướng dẫn người dân kỹ năng thoát nạn, sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu và phát huy phương châm “4 tại chỗ” trong xử lý sự cố.

Không chỉ tập trung vào lực lượng chuyên nghiệp, công tác tuyên truyền cũng được xác định là yếu tố then chốt để hình thành văn hóa phòng cháy trong cộng đồng. Các buổi tập huấn, diễn tập tại khu dân cư, cơ sở sản xuất và trường học được tổ chức thường xuyên, giúp người dân nâng cao nhận thức và chủ động hơn trong phòng ngừa, xử lý các tình huống khẩn cấp. Việc kết hợp giữa lực lượng chuyên nghiệp với các mô hình tự quản tại cơ sở đang tạo nên mạng lưới phòng cháy rộng khắp, góp phần nâng cao khả năng ứng phó ngay từ những phút đầu khi xảy ra sự cố.

Hình thành mạng lưới cảnh báo cháy sớm

Song hành với các giải pháp nghiệp vụ, Công an thành phố Hà Nội xác định ứng dụng khoa học công nghệ là động lực quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ trong bối cảnh đô thị hóa và chuyển đổi số.

Một trong những giải pháp đang được triển khai rộng rãi là hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng “Báo cháy 114”. Ứng dụng cho phép tự động định vị vị trí người báo cháy, giúp trung tâm chỉ huy rút ngắn thời gian xác định hiện trường. Người dân cũng có thể gửi trực tiếp hình ảnh, video về diễn biến vụ việc, hỗ trợ lực lượng chức năng đánh giá tình hình và điều động lực lượng, phương tiện phù hợp ngay từ thời điểm tiếp nhận tin báo.

Cùng với nền tảng số, thiết bị báo cháy không dây đang được nghiên cứu, chế tạo và từng bước triển khai trên địa bàn Thủ đô. Thiết bị được phát triển trên cơ sở đề tài khoa học của Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong công tác cảnh báo cháy sớm, góp phần chủ động phát hiện nguy cơ cháy ngay từ giai đoạn đầu.

Theo Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội, thiết bị báo cháy không dây không chỉ là một sản phẩm đơn lẻ mà còn là mắt xích quan trọng trong quá trình xây dựng hệ sinh thái công nghệ số phục vụ công tác phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ. Mục tiêu lâu dài là hình thành mạng lưới cảnh báo cháy sớm rộng khắp, kết nối đồng bộ dữ liệu, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, chỉ huy điều hành và tổ chức chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.

Trong điều kiện đặc thù của Hà Nội với hàng vạn ngõ nhỏ chưa thể mở rộng, sự kết hợp giữa giải pháp nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ và ý thức chủ động của người dân đang tạo nên nền tảng vững chắc cho công tác phòng cháy chữa cháy. Từ những phương án sát thực tế, những mô hình tự quản hiệu quả đến các giải pháp chuyển đổi số, lực lượng Công an thành phố Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu lấy phòng ngừa làm trọng tâm, lấy người dân làm chủ thể, góp phần xây dựng Thủ đô ngày càng an toàn, văn minh và hiện đại.