Xây dựng 'lá chắn' phòng ngừa bạo lực trên cơ sở giới

Ủy ban nhân dân xã Hội An tuyên dương các gia đình văn hóa tiêu biểu ở địa phương. Ảnh: ÁNH MINH

Từ những con số đến yêu cầu hành động

Bạo lực trên cơ sở giới để lại hậu quả lâu dài đối với nạn nhân, gia đình và cộng đồng. Trong giai đoạn chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các hình thức bạo lực cũng thay đổi. Nhiều phụ nữ, trẻ em gái và thanh thiếu niên trở thành nạn nhân của bạo lực trực tuyến, bị xúc phạm danh dự, phát tán thông tin cá nhân hoặc quấy rối trên mạng xã hội. Điều đó đặt ra yêu cầu mở rộng phạm vi phòng, chống bạo lực, không chỉ trong đời sống thực mà cả trên môi trường số.

Kế hoạch phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới giai đoạn 2026 - 2030 của Ủy ban nhân dân tỉnh không chỉ hướng đến giảm số vụ việc mà còn xây dựng hệ thống bảo vệ toàn diện. Tỉnh đề ra mục tiêu đến năm 2030, 100% nạn nhân được phát hiện đều được tiếp cận ít nhất một dịch vụ hỗ trợ phù hợp. Toàn bộ xã, phường, đặc khu triển khai tiếp nhận thông tin trực tuyến. Các trường học xây dựng quy trình phòng ngừa và ứng phó với bạo lực. Doanh nghiệp lồng ghép quy định phòng, chống quấy rối tại nơi làm việc. Những chỉ tiêu này cho thấy cách tiếp cận mới, lấy phòng ngừa làm trọng tâm và không để nạn nhân bị bỏ lại phía sau.

Nếu trước đây tuyên truyền chủ yếu là phổ biến pháp luật thì nay trọng tâm được chuyển sang thay đổi hành vi. Đây là bước chuyển cần thiết bởi thực tế cho thấy nhiều vụ bạo lực vẫn xảy ra dù người dân đã biết quy định của pháp luật. Muốn giảm bạo lực phải thay đổi cách ứng xử trong gia đình, trường học, nơi làm việc và trên không gian mạng.

Tỉnh xác định tăng cường giáo dục kỹ năng an toàn số cho học sinh, thanh thiếu niên; đẩy mạnh tuyên truyền phòng, chống bạo lực trên môi trường mạng; xây dựng văn hóa ứng xử văn minh trong cộng đồng. Thực tế, nhiều vụ việc được phát hiện từ các đoạn video lan truyền trên mạng xã hội. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu mỗi người dân không chỉ là người chứng kiến mà phải trở thành “người phát hiện sớm”, góp phần bảo vệ nạn nhân thay vì thờ ơ hoặc vô tình tiếp tay cho hành vi bạo lực.

Xây dựng mạng lưới bảo vệ nạn nhân từ cơ sở

Một điểm mới mang tính nhân văn là An Giang lấy người bị bạo lực làm trung tâm. Theo Ủy ban nhân dân tỉnh, An Giang tiếp tục nhân rộng mô hình hỗ trợ nạn nhân tại cơ sở y tế, cơ sở trợ giúp xã hội; phát triển nơi tạm lánh tại cộng đồng; tích hợp dịch vụ chăm sóc y tế, tư vấn tâm lý và hỗ trợ pháp lý. Đồng thời, ưu tiên hỗ trợ phụ nữ khuyết tật, đồng bào dân tộc thiểu số và lao động di cư - những nhóm có nguy cơ bị tổn thương cao. Khi mạng lưới hỗ trợ được hình thành ngay từ cơ sở, cơ hội để họ được bảo vệ sẽ cao hơn rất nhiều. Đây cũng không phải là trách nhiệm riêng của một ngành mà cần sự phối hợp đồng bộ của y tế, giáo dục, tư pháp, công an, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, báo chí và chính quyền địa phương.

Khi mỗi gia đình trở thành “pháo đài” chống bạo lực

Thời gian qua, nhiều địa phương tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Gia đình Việt Nam, biểu dương gia đình tiêu biểu, duy trì các câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững, tuyên truyền tại cộng đồng. Những hoạt động ấy không chỉ mang tính phong trào mà còn góp phần nuôi dưỡng văn hóa ứng xử tích cực - nền tảng quan trọng để phòng ngừa bạo lực từ gốc.

Qua các buổi sinh hoạt, nhiều gia đình cùng chia sẻ rằng xây dựng gia đình hạnh phúc không phải là trách nhiệm của riêng phụ nữ mà cần sự chung tay của tất cả các thành viên. Trong đời sống hiện đại với nhiều áp lực và sự tác động mạnh mẽ của mạng xã hội, việc gìn giữ hạnh phúc gia đình càng trở nên quan trọng.

Chia sẻ với các gia đình tiêu biểu ở địa phương, bà Hồng Tú Vân - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hội An nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng nếp sống văn minh, văn hóa ứng xử trong gia đình, cộng đồng và xã hội. Đồng thời, đề cao trách nhiệm của các cấp, ngành và mỗi gia đình trong xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, bền vững. “Tôi mong muốn các gia đình tiếp tục phát huy giá trị tốt đẹp, xây dựng gia đình hạnh phúc, yêu thương, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động tại địa phương, cùng chung tay xây dựng quê hương Hội An ngày càng phát triển giàu đẹp”, bà Hồng Tú Vân nói.

Phòng ngừa bạo lực trên cơ sở giới không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng mà cần bắt đầu từ mỗi gia đình, mỗi cộng đồng. Khi mọi người biết tôn trọng sự khác biệt, không dung thứ cho bạo lực và chủ động bảo vệ người yếu thế, mục tiêu xây dựng một môi trường không bạo lực trên cơ sở giới sẽ từng bước trở thành hiện thực.