Xây dựng luật hỗ trợ doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro giá hàng hóa

Tại phiên thảo luận về dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh ngày 20/11, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh, việc xây dựng Luật nhằm thiết lập cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro về giá, hình thành giá tham chiếu cho những mặt hàng Việt Nam có thế mạnh, đồng thời bảo đảm thị trường vận hành an toàn, minh bạch.

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, ngày 20/11, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội thảo luận tại Hội trường về dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh.

Qua thảo luận, các đại biểu Quốc hội tập trung góp ý về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và phân công quản lý nhà nước; mô hình tổ chức, vận hành Sở Giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ; chính sách phát triển thị trường, bảo vệ nhà đầu tư và cơ chế quản trị rủi ro.

Các ý kiến đề nghị làm rõ cơ chế phối hợp giữa Bộ Công Thương, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước; đánh giá các phương án sở hữu, vận hành các thiết chế thị trường, bảo đảm tính độc lập, minh bạch và kiểm soát xung đột lợi ích.

Đồng thời, cần hoàn thiện quy định về điều kiện tham gia thị trường, quản lý ký quỹ, thanh toán bù trừ, xử lý mất khả năng thanh toán, phòng ngừa thao túng, gian lận và bảo vệ tài sản của nhà đầu tư.

Đại biểu cũng quan tâm đến cơ chế can thiệp khẩn cấp, hoạt động liên thông qua biên giới, kiểm soát dòng tiền, ngoại hối, phòng, chống rửa tiền và giải quyết tranh chấp, bồi thường thiệt hại.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu giải trình

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu giải trình

Phát biểu giải trình, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu khẳng định, Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành liên quan và cơ quan của Quốc hội tiếp thu tối đa ý kiến đại biểu, rà soát bảo đảm tính đồng bộ với các luật có liên quan, hoàn thiện dự án Luật trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ Ba.

Phó Thủ tướng cho biết, dự thảo Luật được xây dựng nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 19 ngày 28/5/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam, trong đó đặt ra yêu cầu hình thành và phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh.

Về mục tiêu ban hành Luật, Chính phủ xác định đây là công cụ hỗ trợ doanh nghiệp và các chủ thể tham gia thị trường phòng ngừa rủi ro về giá, đồng thời hình thành giá tham chiếu cho những mặt hàng Việt Nam có thế mạnh.

Đại biểu tham gia phiên họp

Đại biểu tham gia phiên họp

Theo Phó Thủ tướng, thị trường hàng hóa phái sinh vừa gắn với chuỗi sản xuất, chế biến, lưu thông, nhập khẩu và giao nhận hàng hóa vật chất, vừa mang đặc trưng của thị trường tài chính. Do đó, hoạt động này phát sinh các rủi ro về giá, thanh toán, đối tác và an toàn hệ thống, đòi hỏi cơ chế quản lý, giám sát phù hợp.

Trên cơ sở kế thừa quy định của Luật Thương mại năm 2005 và tiếp thu ý kiến đại biểu, dự thảo Luật tiếp tục đề xuất giao Bộ Công Thương làm cơ quan đầu mối quản lý nhà nước, đồng thời phân định trách nhiệm phối hợp với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công an và các cơ quan liên quan.

Đối với mô hình Sở Giao dịch hàng hóa và Trung tâm thanh toán bù trừ, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Nhà nước phải kiểm soát chặt chẽ các thiết chế trọng yếu của thị trường.

Tuy nhiên, kiểm soát bằng pháp luật và cơ chế giám sát không đồng nghĩa với việc Nhà nước phải nắm giữ vốn chi phối. Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và điều kiện thực tiễn để lựa chọn mô hình phù hợp.

Về quản trị rủi ro và bảo vệ nhà đầu tư, Chính phủ sẽ chỉ đạo hoàn thiện cơ chế quản trị rủi ro, làm rõ trách nhiệm can thiệp của cơ quan quản lý trong tình huống khẩn cấp. Phó Thủ tướng khẳng định: “Chủ thể gây ra rủi ro phải chịu trách nhiệm trước, không chuyển tổn thất một cách tùy tiện sang nhà đầu tư hoặc ngân sách Nhà nước”.

Liên quan đến chứng thư kho điện tử, cơ chế bảo đảm tài sản và trách nhiệm của đơn vị vận hành kho, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện quy định theo hướng tăng tính xác thực, minh bạch, khả năng liên thông dữ liệu, bảo đảm an toàn hàng hóa và tài sản của các chủ thể tham gia thị trường.

Mai Đỉnh - Đỗ Việt

Nguồn Doanh nhân & Công lý: https://doanhnhan.congly.vn/xay-dung-luat-ho-tro-doanh-nghiep-phong-ngua-rui-ro-gia-hang-hoa.html