Xây dựng mạng lưới điều trị hiệu quả đột quỵ

Bác sĩ Khoa Đột quỵ (Bệnh viện Đà Nẵng) kiểm tra sức khỏe của bệnh nhân. Ảnh: LÊ HÙNG

Thời gian vàng điều trị đột quỵ

BSCKII. Dương Quang Hải, Phó Trưởng khoa đột quỵ (Bệnh viện Đà Nẵng) thông tin, mỗi năm đơn vị tiếp nhận điều trị gần 6.000 ca đột quỵ. “Thời gian vàng” điều trị đột quỵ phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Tuy nhiên, đối với liệu pháp dùng thuốc tiêu sợi huyết (cửa sổ điều trị) là khoảng 4,5 giờ và biện pháp can thiệp mạch máu não để lấy huyết khối là 24 giờ (trước đây là khoảng 6 giờ).

“Cửa sổ” điều trị là vậy, nhưng bệnh nhân được đưa đến bệnh viện càng sớm thì tỷ lệ điều trị thành công sẽ cao hơn rất nhiều. Vì nếu không được cấp cứu, điều trị kịp thời, mỗi phút trôi qua, bệnh nhân sẽ bị mất khoảng 1,9 triệu tế bào não.

“Nhiều trường hợp lúc đầu có triệu chứng nhẹ nên chủ quan để ở nhà dùng các biện pháp dân gian như cạo gió, châm chích các đầu ngón tay... Do không được điều trị kịp thời theo đúng nguyên tắc nên bệnh nhân ngày càng trở nặng, bị tổn thương não nghiêm trọng. Và khi được đưa đến bệnh viện, bệnh nhân đã qua giai đoạn “cửa sổ” khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn và không thể mang lại hiệu quả cao”, BSCKII. Dương Quang Hải nói.

Xác định mỗi phút rút ngắn là một cơ hội hồi phục thêm cho bệnh nhân đột quỵ, bên cạnh việc chuẩn hóa quy trình cấp cứu và điều trị, Bệnh viện Đà Nẵng thường xuyên trao đổi chuyên môn với Trung tâm Cấp cứu thành phố để xây dựng tốc độ từ ngoài viện…

“Mỗi năm, chúng tôi điều trị tiêu sợi huyết, tái thông mạch máu cho từ 200-300 trường hợp và can thiệp lấy huyết khối bằng dụng cụ cho những bệnh nhân tắc mạch máu não lớn ở trong não từ 300-400 trường hợp. Những ca được đưa đến sớm giờ vàng và có chỉ định điều trị kịp thời thì tỷ lệ thành công rất cao”, BSCKII. Dương Quang Hải cho biết.

Tạo sự kết nối giữa các cơ sở y tế

Lãnh đạo Bệnh viện Đà Nẵng cho biết, đơn vị kết hợp trung tâm cấp cứu và các cơ sở y tế trên địa bàn thành phố, cũng như các tỉnh lân cận xây dựng mạng lưới thông báo sớm trường hợp bị đột quỵ.

Khi bệnh nhân bị đột quỵ được đưa đến các cơ sở y tế tuyến dưới hoặc liên hệ trung tâm cấp cứu sẽ được kết nối, thông báo về Bệnh viện Đà Nẵng. Sau khi xử trí ban đầu, bệnh nhân nhanh chóng được vận chuyển đến Bệnh viện Đà Nẵng trong thời gian sớm nhất. Trong thời gian này, đội ngũ bác sĩ chuẩn bị và sẵn sàng đón bệnh nhân ngay phòng cấp cứu và rút ngắn các quy trình, tranh thủ từng phút, từng giây để cấp cứu cho bệnh nhân.

“Mỗi năm, chúng tôi tổ chức khoảng 10 lớp tập huấn cho nhân viên các bệnh viện, trung tâm y tế khu vực và trạm y tế về nhận diện, xử trí người bệnh đột quỵ; chuyển tuyến, vận chuyển bệnh nhân an toàn. Bên cạnh đó, chúng tôi còn đến các đơn vị y tế vùng sâu, vùng xa để đào tạo, chuyển giao kỹ thuật; cũng như sẵn sàng kết nối chuyên môn, tư vấn, hỗ trợ 24/7 cho các cơ sở y tế về quy trình, xử trí cấp cứu đột quỵ”, BSCKII. Dương Quang Hải cho biết thêm.

Theo TS-BS. Lê Đức Nhân, Giám đốc Bệnh viện Đà Nẵng, nâng cao chất lượng điều trị đột quỵ không thể chỉ dựa vào năng lực của một bệnh viện, mà cần sự phối hợp đồng bộ, liên tục giữa các cơ sở y tế trong toàn mạng lưới. Y tế cơ sở giữ vai trò quan trọng trong phát hiện sớm, nhận diện dấu hiệu cảnh báo, xử trí ban đầu và kích hoạt chuyển viện kịp thời.

“Các cơ sở khám chữa bệnh cần thực hiện đánh giá, cấp cứu và điều trị phù hợp với năng lực chuyên môn, đồng thời phối hợp chặt chẽ với tuyến trên. Bệnh viện Đà Nẵng sẽ tiếp tục phát huy vai trò bệnh viện tuyến cuối, tăng cường điều trị chuyên sâu, hội chẩn liên viện, hỗ trợ chuyên môn và đào tạo cho các đơn vị trong mạng lưới”, TS-BS. Lê Đức Nhân nói.

BSCKII. Trần Thanh Thủy, Giám đốc Sở Y tế cho rằng, giá trị quan trọng của việc xây dựng mạng lưới điều trị đột quỵ chính là tạo ra sự kết nối giữa các cơ sở y tế, để năng lực chuyên môn của từng đơn vị được phát huy hiệu quả hơn trong một hệ thống thống nhất. Khi các cơ sở có sự phối hợp tốt, quy trình chuyển viện được thực hiện kịp thời và thông tin người bệnh được trao đổi đầy đủ, cơ hội tiếp cận điều trị phù hợp sẽ được cải thiện, qua đó góp phần giảm tử vong và hạn chế di chứng cho người bệnh.

“Bên cạnh phát huy năng lực của các bệnh viện có chuyên môn sâu, việc nâng cao khả năng nhận diện và xử trí ban đầu tại các cơ sở y tế cũng rất quan trọng. Mỗi mắt xích trong hệ thống đều có vai trò riêng và sự phối hợp hiệu quả giữa các mắt xích sẽ tạo nên chất lượng chung của toàn mạng lưới”, BSCKII. Trần Thanh Thủy nhấn mạnh.

Theo các bác sĩ, dấu hiệu nhận biết trường hợp bị đột quỵ: liệt mặt (bị liệt mặt một bên, méo miệng); một bên tay chân bị liệt; rối loạn ngôn ngữ, nói khó, không phát âm được… Khi phát hiện người có một trong những dấu hiệu trên, cần nhanh chóng liên hệ Trung tâm Cấp cứu thành phố hoặc đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được điều trị kịp thời, tăng khả năng phục hồi, hạn chế biến chứng và tử vong.