Xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới ở vùng cao Nà Bủng

Tôn trọng phong tục, thực hiện đúng quy định pháp luật và tổ chức cưới phù hợp điều kiện gia đình là hướng vận động ở các bản vùng cao Nà Bủng.

Đồng bào Mông ở Nà Bủng còn gìn giữ nhiều nét văn hóa truyền thống.

Đồng bào Mông ở Nà Bủng còn gìn giữ nhiều nét văn hóa truyền thống.

Giữ nét đẹp phong tục, loại bỏ những tập quán không còn phù hợp

Ở nhiều bản vùng cao, đám cưới không chỉ là việc riêng của đôi trẻ mà còn là sự kiện có sự tham gia của gia đình, dòng họ và cộng đồng. Từ việc bàn bạc hôn nhân, chuẩn bị lễ vật đến tổ chức ngày vui đều có những phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Những nghi thức mang ý nghĩa chúc phúc, gắn kết hai gia đình là nét đẹp cần được trân trọng. Tuy nhiên, khi một số tập quán trở thành gánh nặng kinh tế hoặc ảnh hưởng đến quyền lợi của người trẻ, việc vận động thay đổi là yêu cầu đặt ra.

Tại Nà Bủng, đồng bào Mông chiếm gần 96% dân số. Những quan niệm về hôn nhân, trách nhiệm gia đình và quan hệ dòng họ có ảnh hưởng nhất định đến quyết định của các cặp đôi. Bởi vậy, xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới không thể chỉ dừng ở việc phổ biến quy định, mà cần có sự tham gia của trưởng bản, người có uy tín, các tổ chức đoàn thể và chính những gia đình trong cộng đồng.

Quy ước của các bản đã đề cập đến nội dung xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới. Đây là cơ sở để người dân cùng thống nhất những nguyên tắc phù hợp với quy định pháp luật, đồng thời giữ gìn các giá trị truyền thống tốt đẹp. Trong đó, những vấn đề cần được quan tâm là thực hiện đúng độ tuổi kết hôn, bảo đảm hôn nhân tự nguyện, tiến bộ; không tảo hôn, không kết hôn cận huyết thống; hạn chế thách cưới và tổ chức tiệc cưới phô trương, tốn kém.

Thiếu nữ Mông trong trang phục truyền thống vui lễ hội Gầu tào ở Nà Bủng.

Thiếu nữ Mông trong trang phục truyền thống vui lễ hội Gầu tào ở Nà Bủng.

Ông Hồ A Páo, Phó Chủ tịch UBND xã Nà Bủng, cho biết: “Đối với việc cưới, địa phương khuyến khích người dân giữ gìn những phong tục tốt đẹp, đồng thời thực hiện đúng quy định pháp luật về hôn nhân và gia đình. Cần đặc biệt quan tâm tuyên truyền về độ tuổi kết hôn, hôn nhân tự nguyện, phòng ngừa tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Việc tổ chức cưới cũng nên phù hợp với điều kiện kinh tế, tránh phô trương, gây áp lực cho gia đình”.

Vận động thực hiện đúng độ tuổi kết hôn là nội dung đặc biệt quan trọng. Hôn nhân cần xuất phát từ sự tự nguyện, khi cả hai người đủ điều kiện về tuổi và nhận thức để xây dựng gia đình. Kết hôn sớm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, việc học tập, cơ hội việc làm và tương lai của người trẻ. Vì vậy, tuyên truyền không chỉ hướng đến thanh thiếu niên mà còn cần tập trung vào cha mẹ, người thân và những người có tiếng nói trong cộng đồng.

Ông Lầu A Gấu, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Nà Bủng chia sẻ: “Chúng tôi phối hợp tuyên truyền để phụ nữ, thanh thiếu niên và người dân hiểu rõ quyền được học tập, được lựa chọn hôn nhân và xây dựng gia đình của người trẻ. Muốn hạn chế tảo hôn thì không chỉ vận động các em mà còn phải trao đổi với cha mẹ, người thân và người có uy tín trong bản. Khi gia đình đồng thuận, việc thay đổi nhận thức sẽ có hiệu quả hơn”.

Một nội dung khác là giảm áp lực kinh tế trong tổ chức cưới. Với những gia đình còn khó khăn, việc chuẩn bị lễ cưới quá tốn kém, kéo dài nhiều ngày hoặc đặt ra những khoản thách cưới vượt khả năng có thể khiến đôi trẻ và cha mẹ phải gánh thêm nợ nần. Tổ chức ngày vui gọn nhẹ, phù hợp điều kiện gia đình không làm giảm ý nghĩa của hôn nhân. Ngược lại, đó là cách để đôi vợ chồng trẻ có điều kiện bắt đầu cuộc sống mới vững vàng hơn.

Để người trẻ chủ động xây dựng hạnh phúc

Muốn thay đổi nhận thức về hôn nhân, việc tuyên truyền cần bắt đầu từ những người gần gũi nhất với thanh thiếu niên. Cha mẹ cần quan tâm đến việc học, sức khỏe và nguyện vọng của con; trưởng bản, người có uy tín cần kịp thời trao đổi khi phát hiện dấu hiệu kết hôn sớm; Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên và các tổ chức liên quan cần đưa nội dung này vào hoạt động phù hợp.

Việc tổ chức đám cưới được người dân thực hiện theo quy ước của bản.

Việc tổ chức đám cưới được người dân thực hiện theo quy ước của bản.

Ông Lý A Mềnh, Trưởng ban Công tác Mặt trận bản Huổi Khương, cho biết: “Trong các cuộc họp, chúng tôi thường xuyên nhắc bà con thực hiện đúng quy định về hôn nhân, không ép buộc con cái kết hôn sớm và không đặt ra những khoản thách cưới vượt quá khả năng. Việc cưới là chuyện vui của hai gia đình, vì vậy cần tổ chức vui vẻ, tiết kiệm, giữ được phong tục đẹp mà không để người trong cuộc phải lo lắng về chi phí”.

Trong mỗi gia đình, câu chuyện về tương lai của con cái nên được đặt bên cạnh những phong tục truyền thống. Một đám cưới có thể giữ những nghi thức mang ý nghĩa tốt đẹp, nhưng không nhất thiết phải tổ chức kéo dài hay chi tiêu vượt quá khả năng. Một cuộc hôn nhân bền vững cần được xây dựng trên sự tự nguyện, hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm của hai người.

Ông Mùa A Páo, người dân bản Nà Bủng 2, chia sẻ: “Gia đình tôi quan niệm ngày cưới quan trọng nhất là sự đồng thuận và hạnh phúc của đôi trẻ. Những nghi thức truyền thống phù hợp vẫn được gia đình gìn giữ, nhưng không nhất thiết phải tổ chức quá cầu kỳ hay chi tiêu vượt khả năng. Sau ngày cưới, các con còn phải lo cuộc sống lâu dài nên gia đình muốn dành điều kiện tốt hơn cho các con bắt đầu cuộc sống mới”.

Việc tuyên truyền về tảo hôn và hôn nhân cận huyết là cơ sở để có những đám cưới văn minh.

Việc tuyên truyền về tảo hôn và hôn nhân cận huyết là cơ sở để có những đám cưới văn minh.

Một đám cưới văn minh không đồng nghĩa với việc từ bỏ phong tục. Đó là ngày vui được tổ chức trên cơ sở tôn trọng truyền thống, tuân thủ pháp luật, không gây áp lực cho gia đình và bảo đảm quyền tự quyết của đôi trẻ. Khi người dân nhận thấy việc thay đổi không làm mất đi bản sắc mà giúp con cháu có tương lai tốt hơn, sự đồng thuận sẽ được tạo dựng từ chính mỗi gia đình.

Ở Nà Bủng, xây dựng nếp sống văn minh trong việc cưới vì thế cần được thực hiện bằng sự kiên trì, gần gũi và tôn trọng cộng đồng. Từ những cuộc trò chuyện trong gia đình đến sự vận động của trưởng bản, từng thay đổi nhỏ sẽ góp phần để hạnh phúc lứa đôi được bắt đầu bằng sự tự nguyện, trách nhiệm và điều kiện sống phù hợp.

Hà Thuận

Nguồn GD&TĐ: https://giaoducthoidai.vn/xay-dung-nep-song-van-minh-trong-viec-cuoi-o-vung-cao-na-bung-post800433.html