Xây dựng nguồn dữ liệu thanh âm Việt Nam
Mới đây, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phát động chương trình “Thanh âm Việt Nam - Giai điệu cuộc sống” nhằm tạo cơ sở hình thành ngân hàng thanh âm đa dạng, phản ánh đời sống và bản sắc văn hóa Việt Nam.

Tiết mục biểu diễn trong lễ phát động chương trình “Thanh âm Việt Nam - Giai điệu cuộc sống”. (Ảnh: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch)
Trên nền tảng số: thanham.vn, chương trình “Thanh âm Việt Nam - Giai điệu cuộc sống” mang thông điệp “Mỗi người một giai điệu. Triệu người cùng tạo nên âm thanh Việt Nam”. Chương trình tìm kiếm những giai điệu, âm thanh, tác phẩm và câu chuyện âm nhạc bắt nguồn từ đời sống, phản ánh sắc thái văn hóa của các vùng miền, dân tộc và thế hệ. Mỗi người dân đều có thể trở thành chủ thể sáng tạo bằng cách ghi lại và chia sẻ những âm thanh thân thuộc quanh mình.
Chương trình diễn ra đến hết ngày 30/11/2026 với ba cuộc thi trên nền tảng số. “Đố vui thanh âm Việt Nam” là phần thi trắc nghiệm trực tuyến về ca khúc, nhạc cụ dân tộc, làn điệu dân ca, di sản và đời sống âm nhạc Việt Nam.
Ở cuộc thi “Cảm nhận thanh âm Việt Nam”, người tham gia gửi video tối đa 120 giây, chia sẻ câu chuyện, ký ức hoặc góc nhìn cá nhân về một giai điệu, bài hát quê hương hay đời sống âm nhạc.
Cuộc thi “Sáng tạo thanh âm Việt Nam” là cấu phần trọng tâm, tiếp nhận sản phẩm khai thác chất liệu âm nhạc, tiếng nói, tiếng động, nhạc cụ, làn điệu dân ca, âm thanh đời sống và không gian văn hóa Việt Nam. Người dự thi có thể gửi bản thu âm, kể chuyện bằng âm thanh hoặc kết hợp âm thanh với vũ đạo, hoạt họa, đồ họa số.
Theo Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng, sáng kiến “Thanh âm Việt Nam - Giai điệu cuộc sống” là một “concert quốc gia” được tổ chức trực tuyến, diễn ra liên tục hằng ngày, hằng giờ, trong đó mỗi người dân vừa là chủ thể sáng tạo vừa là người thụ hưởng văn hóa.
Từ những âm thanh trong sinh hoạt thường ngày đến các giai điệu do cá nhân sáng tác, mỗi đóng góp sẽ góp phần làm nên bức tranh âm nhạc đương đại, phản ánh sắc thái đa dạng của đời sống Việt Nam. Qua chương trình, Ban tổ chức hướng tới hình thành ngân hàng các giai điệu Việt Nam đương đại, lưu giữ những sắc màu âm nhạc phản ánh cuộc sống hôm nay.
Chương trình “Thanh âm Việt Nam - Giai điệu cuộc sống” năm 2026 cũng đặt ra hai mục tiêu chính: thứ nhất, phổ cập kiến thức âm nhạc cơ bản trong cộng đồng qua các câu hỏi trắc nghiệm dưới dạng trò chơi tương tác ngắn; thứ hai, chủ động để mỗi người dân là một chủ thể sáng tạo, tự sáng tác giai điệu mang dấu ấn cá nhân. Khi số lượng tệp âm thanh đủ lớn, trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ tổng hợp sáng tạo của cộng đồng thành một thanh âm Việt Nam đương đại giai đoạn 2026.
Sau gần một tháng triển khai, Ban tổ chức chương trình ghi nhận gần 150 nghìn người dùng với 1,5 triệu lượt xem trực tiếp trên nền tảng và gần 1 triệu lượt tham gia phần thi “Đố vui thanh âm Việt Nam”, trong khi phần thi “Cảm nhận thanh âm Việt Nam” nhận được gần 4.000 video dự thi và hơn 2.000 tác phẩm âm nhạc.
Ông Nguyễn Anh Vũ, Vụ trưởng Khoa học công nghệ, Đào tạo và Môi trường (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Trưởng Ban tổ chức nhận định: Âm nhạc không giới hạn trong hoạt động biểu diễn chuyên nghiệp. Mỗi người đều có thể kể câu chuyện của mình bằng trải nghiệm, ký ức và cảm xúc. Những âm thanh bình dị hôm nay theo thời gian có thể sẽ trở thành ký ức quý giá.
Một điểm mới đáng chú ý là Ban tổ chức đã xây dựng hai bảng xếp hạng riêng cho tác phẩm không sử dụng và có sử dụng AI cùng bảy danh hiệu tương ứng với bảy nhóm sản phẩm thanh âm. Mỗi tác phẩm được cấp mã định danh số, ghi nhận thông tin tác giả và bảo vệ quyền tác giả. Những sản phẩm đáp ứng tiêu chí sẽ được lựa chọn, giới thiệu trên nền tảng chính thức và bổ sung vào ngân hàng thanh âm Việt Nam. Các tác phẩm xuất sắc có cơ hội kết nối với nhà sản xuất, doanh nghiệp để phát triển, khai thác thương mại.
Ông Chu Tiến Đạt, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Truyền thông đa phương tiện (VTC), Phó trưởng Ban tổ chức cho biết: Đây là lần đầu tiên một cuộc thi của ngành được tổ chức trên phạm vi toàn quốc thông qua nền tảng số. Người dự thi có thể gửi sản phẩm bằng điện thoại di động, không bị giới hạn bởi thời gian và địa điểm. Sản phẩm không nhất thiết phải là một ca khúc hoàn chỉnh, đôi khi chỉ là tiếng động gợi cảm xúc, mang dấu ấn Việt Nam.
“Ngân hàng thanh âm có bản quyền sẽ lưu giữ tư liệu âm thanh qua các thời kỳ, tạo nguồn dữ liệu để doanh nghiệp và nhà sáng tạo trong nước khai thác, chuyển giao ở thị trường trong nước và quốc tế, chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế”, ông Chu Tiến Đạt nhấn mạnh.
Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/xay-dung-nguon-du-lieu-thanh-am-viet-nam-post1002952.html
