Xây dựng nông thôn mới từ nội lực
Với phương châm lấy người dân làm chủ thể, phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động và sáng tạo, xã Tuần Giáo huy động sức dân, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế địa phương để xây dựng nông thôn mới (NTM). Từ những công trình hạ tầng thiết yếu đến các mô hình phát triển sản xuất, nội lực cộng đồng trở thành động lực quan trọng, góp phần làm đổi thay diện mạo nông thôn, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân.

Hạ tầng - kinh tế xã hội xã Tuần Giáo ngày càng phát triển.
Xã Tuần Giáo có vị trí trung tâm, điều kiện giao thông thuận lợi, kết nối với các khu vực lân cận. Hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước được đầu tư, tạo điều kiện cho phát triển sản xuất, lưu thông hàng hóa và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu của Nhân dân. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, quy mô địa bàn, dân số và nguồn lực của xã được mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi hơn trong tổ chức không gian phát triển, hình thành vùng sản xuất tập trung, phát triển thương mại, dịch vụ và triển khai các chương trình, dự án quy mô lớn.
Theo kế hoạch của UBND tỉnh, năm 2026 xã Tuần Giáo được giao mục tiêu phấn đấu đạt chuẩn NTM. Ông Quàng Văn Cương, Chủ tịch UBND xã Tuần Giáo cho biết: Thực hiện kế hoạch của UBND tỉnh, xã tập trung chỉ đạo, quyết liệt triển khai chương trình; đồng thời cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ của chương trình giai đoạn 2026 - 2030 thành các nhiệm vụ, chỉ tiêu thực hiện trong năm 2026. Trọng tâm phấn đấu xã Tuần Giáo đạt chuẩn nông thôn mới trong năm 2026, phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững và cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân, nhất là hộ nghèo, hộ cận nghèo.
Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, trưởng bản, người có uy tín và các lực lượng ở cơ sở được huy động tham gia tuyên truyền, vận động Nhân dân phát huy vai trò chủ thể trong xây dựng NTM; chủ động phát triển sản xuất, cải thiện thu nhập, giữ gìn vệ sinh môi trường; tham gia giám sát việc thực hiện các chương trình, dự án tại cộng đồng. Hình thức truyền thông được đa dạng hóa, gắn tuyên truyền trực tiếp tại cộng đồng với hệ thống thông tin cơ sở và ứng dụng công nghệ số.

Người dân xã Tuần Giáo thu hoạch cà phê. (Ảnh CTV)
Anh Lò Duy Thiểm, Bí thư Chi bộ bản Khá cho biết: Chúng tôi đẩy mạnh công tác tuyên truyền, khơi dậy ý thức tự giác, tinh thần trách nhiệm của mỗi gia đình trong phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường; tích cực góp công, góp sức xây dựng các công trình hạ tầng và thực hiện những phần việc thiết thực tại địa phương. Qua đó, từng bước tạo sự chuyển biến từ nhận thức đến hành động, củng cố sự đồng thuận và huy động sức dân chung tay xây dựng nông thôn mới.
Phát huy tiềm năng, lợi thế, xã Tuần Giáo đẩy mạnh cơ cấu lại ngành Nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị và hiệu quả kinh tế. Trong đó, chú trọng quy hoạch, hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, đồng thời tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã (HTX) và doanh nghiệp, từng bước xây dựng chuỗi sản xuất, tiêu thụ nông sản bền vững.
Xác định mắc ca, cà phê là loại cây trồng chủ lực có lợi thế, giá trị kinh tế cao, xã tập trung mở rộng diện tích, đồng thời chuyển đổi diện tích đất sản xuất kém hiệu quả sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế. Địa phương đẩy mạnh ứng dụng khoa học - kỹ thuật, công nghệ số trong quản lý vùng nguyên liệu, tổ chức sản xuất, sơ chế và tiêu thụ sản phẩm. Đến nay, toàn xã có 2.544,9ha mắc ca, trong đó diện tích trồng mới năm 2026 là 148,6ha, diện tích cho thu hoạch 575,53ha, sản lượng đạt 2.112 tấn. Đối với cây cà phê, tổng diện tích đạt 967,65ha, trong đó trồng mới 358,6ha trong năm 2026; diện tích cho thu hoạch khoảng 200ha, sản lượng ước đạt 2.000 tấn.
Chị Quàng Thị Thoa, chủ hộ kinh doanh mắc ca Thoa Quang, bản Minh Thắng chia sẻ: Mắc ca là cây trồng có nhiều tiềm năng, mang lại giá trị kinh tế cao, thị trường tiêu thụ ngày càng được mở rộng. Hiện nay, sản phẩm mắc ca sấy tách kẽ của gia đình đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao. Để nâng cao sức cạnh tranh, gia đình chú trọng đầu tư máy móc, cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng, hoàn thiện mẫu mã, bao bì sản phẩm và mở rộng hệ thống phân phối. Nhờ đó, sản phẩm không chỉ tiêu thụ tại địa phương mà có mặt ở nhiều tỉnh, thành phố như Hà Nội, Thái Nguyên, TP. Hồ Chí Minh….
Với phương châm chủ động đồng hành, hỗ trợ nhà đầu tư, xã Tuần Giáo tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh theo hướng minh bạch, thông thoáng và thuận lợi. Trọng tâm là rà soát, xây dựng và công khai quy hoạch; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về đất đai, giải phóng mặt bằng, thủ tục hành chính. Đặc biệt, địa phương từng bước chuyển từ tư duy quy hoạch sang xác định các dự án cụ thể, có tính khả thi và sức lan tỏa, ưu tiên những lĩnh vực có lợi thế như chế biến nông sản (cà phê, mắc ca), sản xuất công nghiệp, chăn nuôi tập trung, thương mại, dịch vụ và du lịch. Qua đó, tạo điều kiện để các nhà đầu tư tiếp cận thông tin, nghiên cứu cơ hội, lựa chọn lĩnh vực phù hợp và sớm triển khai dự án.
Hiện nay, xã Tuần Giáo đang tiến hành thu hút, xúc tiến nhiều dự án đầu tư trên địa bàn. Một số dự án đang hoàn thiện thủ tục như trang trại chăn nuôi heo nái sinh sản và heo giống công nghệ cao Minh Thắng; Nhà máy thu mua và chế biến cà phê Việt Bắc; Nhà máy sản xuất gạch công nghệ lò xoay tuynel Tuần Giáo; Nhà máy thu mua và chế biến cà phê tại bản Nong Liếng; khu chế biến nông sản xã Tuần Giáo; khu du lịch nước nóng bản Sáng... Đây là những dự án được kỳ vọng sẽ khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương, thúc đẩy phát triển sản xuất; đồng thời tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và mở rộng dư địa tăng trưởng kinh tế trên địa bàn.

Xã Tuần Giáo hướng dẫn người dân cách chăm sóc cây mắc ca.
Với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền và sự đồng thuận, chung sức của nhân dân, xã Tuần Giáo đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong xây dựng NTM. Theo kết quả tự đánh giá, xã có 41/47 chỉ tiêu đạt, 1/47 chỉ tiêu chưa đạt (chỉ tiêu 5.1 về phát triển văn hóa) và 5/47 chỉ tiêu không đánh giá. Các chỉ tiêu đạt được trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ quy hoạch, phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, phát triển kinh tế nông thôn, đào tạo nguồn nhân lực đến giáo dục, y tế, giảm nghèo và bảo đảm an sinh xã hội. Địa phương cũng ghi nhận những chuyển biến tích cực trong ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, xây dựng hệ thống chính trị, cải cách hành chính, tiếp cận pháp luật, củng cố quốc phòng và giữ vững an ninh trật tự.
Theo ông Quàng Văn Cương, Chủ tịch UBND xã Tuần Giáo, để tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí, hướng tới xây dựng NTM bền vững, xã tập trung huy động, lồng ghép và sử dụng hiệu quả các nguồn lực từ chương trình mục tiêu quốc gia, ngân sách địa phương, vốn đầu tư công, nguồn xã hội hóa và các nguồn vốn hợp pháp khác. Trong đó, ưu tiên bố trí nguồn lực để hoàn thành chỉ tiêu 5.1 về phát triển văn hóa, đồng thời duy trì, nâng cao chất lượng 41 chỉ tiêu đã đạt. Địa phương phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng, tích cực vận động doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và nhân dân chung tay đóng góp nguồn lực, tham gia thực hiện các tiêu chí trên tinh thần tự nguyện, bảo đảm công khai, minh bạch và đúng quy định.

Những nét đẹp văn hóa truyền thống được xã Tuần Giáo gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị trong phát triển du lịch.
Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận, chung sức của Nhân dân, xã Tuần Giáo tập trung phát huy nội lực, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, quyết liệt hoàn thiện những tiêu chí còn thiếu, đồng thời duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí đã đạt. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương phấn đấu hoàn thành mục tiêu đạt chuẩn NTM trong năm 2026, góp phần tạo diện mạo nông thôn ngày càng khang trang, đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân không ngừng được nâng lên.
