Xây dựng trạm y tế phường thành đơn vị sự nghiệp y tế tự chủ

Thông tin trên được Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh tại buổi làm việc thực tế với Trạm Y tế phường Bình Thạnh trong buổi làm việc với UBND TPHCM về kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và kết quả thực hiện công tác dân số năm 2025 tại thành phố.

Quang cảnh toàn buổi làm việc của Đoàn công tác Bộ Y tế tại TPHCM

Trạm y tế không tách rời khỏi sự chỉ đạo của ngành y tế

Báo cáo tại buổi làm việc, BSCKII Quách Kim Ưng, Quyền Giám đốc Trạm Y tế phường Bình Thạnh cho biết sau sắp xếp, trạm đã hoàn tất thủ tục pháp lý, ký hợp đồng với BHXH và duy trì khám chữa bệnh BHYT không gián đoạn.

Tuy nhiên, trạm đang gặp khó khăn vì chưa được duyệt ngân sách năm 2026, phải tạm ứng từ ngân sách phường; thiếu định mức kinh tế - kỹ thuật riêng; một số thuốc điều trị bệnh mãn tính chưa được bổ sung; hạ tầng công nghệ thông tin cũ kỹ khó triển khai bệnh án điện tử...

Người dân nhận thuốc tại Trạm Y tế phường Bình Thạnh

BS Ưng kiến nghị Sở Y tế và các cấp có thẩm quyền sớm phê duyệt ngân sách năm 2026, ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật đặc thù cho trạm y tế phường, xã; bổ sung danh mục thuốc và danh mục kỹ thuật phù hợp với tuyến y tế cơ sở; hỗ trợ mở rộng xét nghiệm; tiếp tục triển khai chương trình bác sĩ trẻ thực hành luân phiên tại trạm y tế; tăng cường hỗ trợ bác sĩ chuyên khoa từ các bệnh viện tuyến trên.

BSCKII Quách Kim Ưng, Quyền Giám đốc Trạm Y tế phường Bình Thạnh báo cáo tại buổi làm việc

Tại buổi làm việc với Trạm phường Bình Thạnh, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh việc bàn giao trạm y tế phường, xã về UBND phường quản lý không có nghĩa là tách rời khỏi sự chỉ đạo của ngành y tế. Sở Y tế vẫn phải hướng dẫn, giám sát toàn bộ hoạt động chuyên môn và điều tiết chung công tác y tế trên địa bàn.

Ông Tuyên đề nghị Sở Y tế tham mưu UBND TPHCM xây dựng đề án phát triển mạng lưới y tế cơ sở, hướng tới năm 2030 các trạm y tế phường, xã trở thành đơn vị sự nghiệp y tế hoàn chỉnh, có con dấu, tài khoản, kế toán trưởng, được tự chủ tài chính và thanh toán trực tiếp với BHYT.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên tại buổi làm việc với Trạm Y tế phường Bình Thạnh

Về mô hình tổ chức, các trạm y tế cần hình thành trung tâm y tế phường hoàn chỉnh (trạm chính) thực hiện đầy đủ 4 chức năng gồm: phòng bệnh, khám chữa bệnh, dân số và bảo trợ xã hội. Các điểm trạm phụ chuyển thành phòng khám bác sĩ gia đình trực thuộc trạm chính, phù hợp tinh thần Chỉ thị 25 của Ban Bí thư.

Thứ trưởng Bộ Y tế, yêu cầu giải quyết triệt để vấn đề đóng dấu, cấp phát thuốc và chuyển viện để người dân không phải "chạy đi chạy lại". Đồng thời, cần cơ chế hợp lý cho cộng tác viên y tế, ghép nhiệm vụ đa ngành để giảm đầu mối, tăng thu nhập thực tế.

"Trạm y tế phải hoạt động thực chất như trung tâm y tế phường, đảm bảo y tế cơ sở thực sự gần dân và phục vụ hiệu quả đến năm 2030" - ông Tuyên nhấn mạnh.

Sau buổi làm việc thực tế tại Trạm Y tế phường Bình Thạnh, Đoàn công tác Bộ Y tế tiếp tục có buổi làm việc tại UBND TPHCM

Mô hình trạm y tế có quy mô lớn

Báo cáo tại buổi làm việc, TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, sau sáp nhập, mô hình trạm y tế đa dạng với quy mô từ lớn là có phòng khám đa khoa, chuyên khoa, phục vụ hàng trăm bệnh nhân/ngày đến nhỏ chỉ thực hiện chức năng cơ bản. Tất cả đều đảm bảo đầy đủ chức năng theo quy định và thích ứng nhu cầu địa phương.

TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết TPHCM đã xây dựng và ban hành nhiều chương trình hành động cụ thể nhằm thực hiện Nghị quyết của Thành ủy, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm y tế khu vực ASEAN.

Để nâng cao năng lực, Sở Y tế tổ chức tập huấn quản lý cho cán bộ lãnh đạo trạm y tế, đặc biệt người mới đảm nhận vai trò. Ngành y tế triển khai mô hình "đội chăm sóc sức khỏe liên tục tại cộng đồng", trực tiếp đến từng hộ gia đình tư vấn, theo dõi sức khỏe và cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử. Mục tiêu chuyển từ thụ động sang chủ động, từ "chờ bệnh nhân đến" sang "đi đến với người dân", quản lý sức khỏe toàn diện theo vòng đời.

Về công tác dân số năm 2025, TS-BS Huỳnh Minh Chín, Phó Giám đốc Sở Y tế cho biết các chỉ tiêu cơ bản đều hoàn thành, chất lượng dân số được nâng cao, hệ thống chính sách ngày càng hoàn thiện và nhận thức người dân chuyển biến rõ rệt.

TPHCM cơ bản hoàn thành và một số chỉ tiêu đạt, vượt kế hoạch. Tổng số trẻ sinh ra gần 108.000 trẻ, tăng nhẹ so với năm 2024. Tỉ số giới tính khi sinh duy trì ở mức 106,5 trẻ nam/100 trẻ nữ, nằm trong ngưỡng kiểm soát.

Các chỉ tiêu nâng cao chất lượng dân số đạt kết quả tích cực như tỷ lệ sàng lọc trước sinh trên 82%, sàng lọc sơ sinh trên 85%, đều đạt và vượt chỉ tiêu trung ương. Thành phố khám sức khỏe định kỳ và lập hồ sơ quản lý cho hơn 270.000 người cao tuổi (đạt 28,5%). Tuổi thọ bình quân đạt 76,7 tuổi, cao so với cả nước.

Tỉ lệ sử dụng biện pháp tránh thai trên 60%, trong đó biện pháp hiện đại vượt kế hoạch. Khám sức khỏe trước hôn nhân cũng vượt chỉ tiêu. Tuy nhiên, tổng tỷ suất sinh vẫn thấp ở mức 1,51 con/phụ nữ dù có xu hướng tăng nhẹ, vẫn là thách thức lớn về cơ cấu dân số và nguồn lao động tương lai.

Đánh giá cao nỗ lực của TPHCM trong triển khai Nghị quyết 72 với các giải pháp như sắp xếp y tế cơ sở, thành lập đội chăm sóc sức khỏe, xây dựng trạm y tế theo mô hình bác sĩ gia đình, chuyển đổi số và hồ sơ sức khỏe điện tử. "Nội hàm Nghị quyết 72 là chuyển từ chữa bệnh sang phòng bệnh". Do đó, thành phố cần tập trung đưa dịch vụ y tế gần dân hơn, xây dựng trạm y tế phường, xã làm trụ cột, đầu tư cơ sở vật chất, nhân sự, thuốc men và trang thiết bị" - Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh