Xây dựng trường học không khói thuốc: Khả năng lựa chọn và bản lĩnh cá nhân

Công an tỉnh Nghệ An phát hiện lô thuốc lá điện tử được thiết kế bắt mắt, giống như móc khóa, đồ chơi, bút... Ảnh: CANA

Trước thực trạng nhiều học sinh tiếp cận thuốc lá, ngành Giáo dục, Y tế tỉnh Nghệ An phải triển khai nhiều giải pháp ngăn chặn, bảo vệ sức khỏe học sinh.

Len lỏi vào học đường

Theo thông tin từ ngành Y tế tỉnh Nghệ An, trong năm 2025, toàn tỉnh tổ chức hơn 13.000 lượt tuyên truyền về phòng, chống tác hại thuốc lá trên hệ thống phát thanh cơ sở; tổ chức 8 cuộc thi Rung chuông vàng và hơn 125 buổi truyền thông trực tiếp tại trường học, thu hút hàng nghìn học sinh tham gia.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy thuốc lá điện tử vẫn len lỏi vào nhiều trường học, đặc biệt ở khu vực thành phố và vùng ven đô. Một số học sinh cho biết, việc mua thuốc lá điện tử hiện rất dễ dàng thông qua mạng xã hội hoặc các cửa hàng tạp hóa quanh trường học.

Bác sĩ Nguyễn Đức Tài, Phó Trưởng khoa Tâm thần Nhi – Lão niên, Bệnh viện Tâm thần Nghệ An, cảnh báo thuốc lá điện tử không hề an toàn như nhiều học sinh lầm tưởng.

Theo ông Tài, nicotine trong thuốc lá điện tử là chất gây nghiện mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến não bộ đang phát triển của thanh thiếu niên. Ngoài ra, nhiều loại tinh dầu, hương liệu chưa được kiểm định có thể gây rối loạn tâm thần, tổn thương phổi, tim mạch và làm tăng nguy cơ lệ thuộc chất kích thích.

Trước thực trạng trên, tỉnh Nghệ An đã ban hành nhiều kế hoạch nhằm thực hiện Chiến lược quốc gia về phòng chống tác hại thuốc lá đến năm 2030.

“Mục tiêu không chỉ là giảm tỷ lệ hút thuốc, mà quan trọng hơn là bảo vệ trẻ em trước sự tấn công của các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới. Công tác phòng chống tác hại thuốc lá cần được xem là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài với sự tham gia của gia đình, nhà trường và toàn xã hội”, ông Trần Minh Tuệ, Phó Giám đốc Sở Y tế Nghệ An, nhấn mạnh.

Vì trường học không khói thuốc

Không chỉ ảnh hưởng sức khỏe, thuốc lá điện tử còn kéo theo nhiều hệ lụy xã hội. Theo Công an tỉnh Nghệ An, từ năm 2024 đến nay, lực lượng chức năng phát hiện và xử lý hơn 30 vụ việc liên quan đến thuốc lá điện tử, thu giữ trên 15.000 điếu thuốc lá điện tử và nhiều sản phẩm chứa chất gây nghiện trá hình.

Thầy giáo Đặng Khắc Đàm, giáo viên Trường THPT Diễn Châu 2 (Nghệ An), cho biết trong quá trình làm công tác chủ nhiệm từng phát hiện nhiều học sinh sử dụng thuốc lá điện tử ngay trong trường học.

“Có lớp từng ghi nhận từ 3 - 6 học sinh sử dụng thuốc lá điện tử. Điều đáng nói, các em thường giấu rất kỹ, thậm chí chia nhau cất giữ để tránh bị phát hiện. Nếu giáo viên và phụ huynh không sát sao thì rất khó kiểm soát”, thầy Đàm chia sẻ.

Trước thực trạng trên, ngành Giáo dục tỉnh Nghệ An tăng cường nhiều giải pháp đồng bộ nhằm ngăn chặn thuốc lá xâm nhập học đường.

Theo Sở GD&ĐT Nghệ An, công tác phòng chống tác hại thuốc lá được lồng ghép trong các hoạt động giáo dục đạo đức, kỹ năng sống và ngoại khóa cho học sinh. Các trường học được yêu cầu treo biển cấm hút thuốc, tổ chức tuyên truyền thường xuyên và phối hợp chặt chẽ với phụ huynh trong quản lý học sinh.

Nhiều trường học trên địa bàn tỉnh đã đổi mới hình thức tuyên truyền bằng các cuộc thi sân khấu hóa, vẽ tranh cổ động, diễn đàn “Học sinh nói không với thuốc lá”, giúp học sinh tiếp cận kiến thức theo hướng gần gũi và dễ tiếp nhận hơn.

Tại các trường THPT, các buổi truyền thông còn được lồng ghép kỹ năng từ chối lời rủ rê, hướng dẫn học sinh nhận diện thuốc lá điện tử (Vape) trá hình và cảnh báo nguy cơ ma túy núp bóng sản phẩm Vape.