Xe đua dùng động cơ máy bay chạy gần 290 km/h từ năm 1922
Wisconsin Special là minh chứng cho thời kỳ các kỹ sư không ngần ngại lắp động cơ máy bay lên ô tô để theo đuổi tốc độ cực hạn.
Một thế kỷ trước, khi cuộc đua chinh phục tốc độ trên đất liền mới bắt đầu phát triển, tay đua người Na Uy Sig Haughdahl đã chế tạo chiếc Wisconsin Special sử dụng động cơ máy bay 13,7 lít. Mẫu xe được cho là đạt tốc độ gần 290 km/h vào năm 1922, nhưng thành tích cuối cùng không được công nhận.

Mẫu xe Wisconsin Special.
Đầu thế kỷ 20, bang Wisconsin (Mỹ) là một trong những trung tâm sản xuất động cơ lớn nhất nước này, với nhiều thương hiệu như Wisconsin Motor, Briggs & Stratton, Kohler hay Allis-Chalmers.
Ngoài những động cơ cỡ nhỏ, Wisconsin Motor còn chế tạo một số động cơ dung tích rất lớn dành cho xe tải, ô tô hạng sang và máy bay. Một trong số đó là động cơ 6 xi-lanh thẳng hàng dung tích 13,7 lít, được sản xuất với số lượng cực ít.
Theo các tài liệu còn lưu giữ, chỉ có ba động cơ loại này từng được chế tạo. Động cơ sử dụng trục cam đơn đặt trên (SOHC), thân xi-lanh bằng hợp kim nhôm với ống lót bằng gang. Mỗi xi-lanh có một ống xả riêng đường kính khoảng 10 cm đưa khí thải trực tiếp ra ngoài, tạo nên âm thanh đặc trưng.
Khối động cơ khổng lồ này sản sinh khoảng 250 mã lực, con số rất lớn vào đầu thập niên 1920.

Khối động cơ của xe.
Sig Haughdahl bắt đầu sự nghiệp đua xe bằng những cuộc đua mô tô trên băng tại bang Minnesota trước khi chuyển sang ô tô.
Năm 1922, với sự hỗ trợ của nhà tổ chức J. Alex Sloan, ông chế tạo chiếc Wisconsin Special nhằm chinh phục kỷ lục tốc độ trên đất liền. Xe sử dụng khung gầm tối giản với thân xe thuôn dài, khoang lái hẹp và phần đầu chỉ có khe hút gió nhỏ để giảm lực cản.
Động cơ 13,7 lít được lắp phía trước và theo nhiều tài liệu, truyền sức mạnh trực tiếp tới cầu sau mà không thông qua hộp số.
Tháng 4/1922, Haughdahl đưa Wisconsin Special tới bãi biển Daytona (Florida) để thực hiện màn chạy thử tốc độ.
Theo các báo cáo thời đó, chiếc xe đạt 180 mph (khoảng 290 km/h), cao hơn 55 mph so với kỷ lục thế giới đang tồn tại lúc bấy giờ.

Tay đua Sig Haughdahl cùng mẫu xe Wisconsin Special.
Tuy nhiên, kết quả không được ghi nhận chính thức vì Haughdahl không phải thành viên của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) - đơn vị chịu trách nhiệm xác nhận các kỷ lục tốc độ quốc tế tại Mỹ thời điểm đó.
Chỉ một tháng sau, tay đua Kenelm Lee Guinness lập kỷ lục chính thức mới với tốc độ 129,17 mph (khoảng 208 km/h) trên chiếc Sunbeam 350HP tại Anh và được lịch sử công nhận.
Sau khi rời đường đua tốc độ, Haughdahl tiếp tục biểu diễn xe trên khắp nước Mỹ, thậm chí còn tự chế tạo một chiếc xe sử dụng động cơ tên lửa.
Đến giữa những năm 1930, ông chuyển tới Florida sinh sống. Khi thành phố Daytona muốn khôi phục các sự kiện đua xe trên bãi biển, Haughdahl cùng Millard Conklin và Bill France Sr. đã thiết kế đường đua hình oval dài khoảng 5,1 km, kết nối bãi biển Daytona với tuyến đường State Road A1A.
Thành công của sự kiện này đã truyền cảm hứng để Bill France Sr. tiếp tục phát triển các giải đua xe, trước khi sáng lập NASCAR - giải đua xe nổi tiếng nhất nước Mỹ.

Ông Heinz Bachmann (người đứng trên xe) hiện là chủ nhân của chiếc Wisconsin Special.
Dù kỷ lục tốc độ năm 1922 không được công nhận, Wisconsin Special vẫn được xem là một trong những chiếc xe đua độc đáo nhất lịch sử, nhờ sử dụng động cơ máy bay 13,7 lít và đạt tốc độ gần 290 km/h từ hơn 100 năm trước.




![[GALLERY] Môtô điện 'độc lạ' đầu tiên của Royal Enfield lộ diện tại Việt Nam](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_06_28_180_55495730/d980c2dda5964cc81587.jpg)
![[GALLERY] Ra mắt Vespa GTS 310 Edizione Ottantesimo giới hạn 1.946 chiếc](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_06_28_180_55496144/c979394b5e00b75eee11.jpg)



![[GALLERY] Ngắm chiếc Porsche 911 GT3 chính hãng màu mè nhất từng sản xuất](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w250_r3x2/2026_06_28_180_55496956/981d3c055b4eb210eb5f.jpg)

