Xe hybrid tại Việt Nam có thực sự là xu hướng tương lai?

Xe hybrid thực sự là tương lai của ngành ô tô?

Suốt hơn một thế kỷ, động cơ đốt trong đã giữ vai trò trung tâm của ngành công nghiệp ô tô. Tuy nhiên, áp lực từ môi trường, tiêu chuẩn khí thải ngày càng nghiêm ngặt và quá trình đô thị hóa nhanh chóng đã buộc ngành xe hơi toàn cầu phải thay đổi. Điện hóa trở thành xu thế tất yếu, nhưng con đường đi tới tương lai đó không hoàn toàn giống nhau ở mọi thị trường.

Nếu tại một số quốc gia phát triển, xe điện thuần được xem là đích đến cuối cùng, thì trên thực tế, hybrid mới là lựa chọn được số đông chấp nhận trong giai đoạn chuyển tiếp. Ngay cả tại Trung Quốc, thị trường ô tô điện hóa lớn nhất thế giới, các dòng xe điện hóa, bao gồm xe điện thuần và hybrid cắm sạc PHEV, đã chiếm hơn 50% tổng doanh số ô tô mới. Trong đó, hybrid cắm sạc tăng trưởng rất mạnh nhờ khả năng chạy điện quãng dài nhưng vẫn giữ được sự linh hoạt của động cơ xăng. Con số này cho thấy người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến công nghệ tiên tiến, mà còn đặt nặng yếu tố tiện dụng, chi phí và khả năng thích nghi với điều kiện sử dụng thực tế.

Thị trường Việt Nam “đất diễn” dành cho hybrid?

Hạ tầng trạm sạc công cộng tại Việt Nam hiện vẫn trong giai đoạn hoàn thiện, chưa phủ rộng và đồng đều. Song song với đó, tâm lý e ngại của người tiêu dùng về độ bền pin, chi phí thay thế cũng như giá trị bán lại của xe điện thuần vẫn chưa được giải tỏa hoàn toàn.

Hybrid giải quyết những lo ngại này theo cách đơn giản, giúp người dùng không cần phụ thuộc hoàn toàn vào trạm sạc, vẫn có thể vận hành như xe xăng truyền thống, nhưng tiết kiệm nhiên liệu hơn và giảm phát thải trong môi trường đô thị. Người dùng không cần thay đổi thói quen sử dụng xe, không phải lên kế hoạch sạc hay lo lắng về quãng đường di chuyển, đặc biệt trong các chuyến đi dài.

Bên cạnh đó, điều kiện giao thông tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM, thường xuyên kẹt xe ùn tắc kéo dài, lại vô tình đưa ‘’xe hybrid’’ trở thành lựa chọn tối ưu nhất thời điểm hiện tại. Ở tốc độ thấp, mô tơ điện giúp xe vận hành êm ái, giảm tiêu hao nhiên liệu và hạn chế tiếng ồn. Đây là những yếu tố ngày càng được người tiêu dùng đô thị coi trọng.

Một trong những yếu tố then chốt thúc đẩy xe hybrid tại Việt Nam là ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt. Theo quy định hiện hành, xe hybrid được giảm 30% thuế tiêu thụ đặc biệt so với xe xăng, dầu cùng dung tích động cơ. Ưu đãi này giúp giá bán hybrid tiệm cận hơn với xe động cơ truyền thống, đặc biệt ở các phân khúc phổ thông và cận trung.

Chính sách này không chỉ mang ý nghĩa kích cầu, mà còn thể hiện định hướng của nhà nước, trong việc khuyến khích các giải pháp giảm phát thải theo lộ trình, thay vì “ép” thị trường chuyển sang xe điện thuần trong khi nhiều điều kiện chưa đủ chín muồi. Với người tiêu dùng, đây là yếu tố quan trọng khiến hybrid trở thành lựa chọn đáng cân nhắc hơn.

Các hãng xe Nhật Bản với lợi thế thương hiệu, nhưng chịu sức ép mới từ PHEV Trung Quốc

Trong nhiều năm, hybrid tại Việt Nam gần như là sân chơi riêng của các hãng Nhật, tiêu biểu là Toyota và Honda. Lợi thế lớn nhất của các hãng xe này không chỉ nằm ở công nghệ, mà còn nằm ở uy tín về độ bền và chi phí sở hữu dài hạn.

Hybrid của các hãng Nhật Bản được phát triển với triết lý ổn định, ít phụ thuộc vào pin dung lượng lớn. Hệ thống truyền động được tinh chỉnh để vận hành mượt mà, ít hỏng vặt và phù hợp với điều kiện sử dụng lâu dài, đặc biệt với môi trường thời tiết tại Việt Nam. Những yếu tố này, đặc biệt quan trọng đối với tiêu chí sử dụng xe của đa phần người tiêu dùng trong nước.

Nhờ vậy, các mẫu xe như Corolla Cross Hybrid, hay các dòng hybrid của Honda dù có giá bán cao hơn so với các xe xăng, dầu truyền thống, nhưng vẫn có chỗ đứng vững chắc trong tâm trí khách hàng.

Tuy nhiên, cục diện thị trường hybrid Việt Nam đang dần thay đổi khi các mẫu PHEV từ Trung Quốc xuất hiện ngày càng nhiều. Khác với HEV truyền thống, PHEV được trang bị pin dung lượng lớn, cho phép chạy thuần điện quãng đường dài, mang lại trải nghiệm gần giống như xe thuần điện.

Ví dụ, những mẫu xe như BYD Sealion 6, Jaecoo J7 SHS,... cho thấy cách tiếp cận của các hãng xe Trung Quốc đánh vào giá bán cạnh tranh, trang bị phong phú, thiết kế bắt mắt và khả năng chạy điện vượt trội so với HEV. Khi một mẫu xe hạng C, bản cao nhất có giá dưới 1 tỷ đồng, ngang ngửa các mẫu HEV Nhật, sự so sánh trong tâm lý tiêu dùng của khách hàng trở nên khó tránh khỏi.

Điều này tạo ra áp lực lớn cho các hãng truyền thống, bởi người tiêu dùng sẽ đặt ra câu hỏi nên chọn một chiếc HEV ổn định, đơn giản, hay một chiếc PHEV “nhiều công nghệ”, chạy điện quãng dài hơn.

Hybrid cũng có nhiều điểm bất cập

Dù được xem là giải pháp dung hòa tốt giữa xe động cơ truyền thống và xe thuần điện, tuy nhiên hybrid vẫn tồn tại những hạn chế nhất định. Trước hết là chi phí sửa chữa thông thường sẽ cao hơn xe sử dụng động cơ truyền thống xăng và dầu. Bởi, hệ thống hybrid kết hợp nhiều thành phần, từ động cơ đốt trong, mô tơ điện, pin, bộ điều khiển, khiến cấu trúc phức tạp hơn xe truyền thống và xe điện thuần. Khi phát sinh sự cố, chi phí và yêu cầu kỹ thuật cao hơn là điều khó tránh khỏi.

Bên cạnh đó, hệ thống hybrid đặc biệt là PHEV, đòi hỏi người dùng hiểu rõ cách vận hành để khai thác hiệu quả. Nếu không sạc pin thường xuyên, lợi thế của PHEV sẽ không được tối ưu, thậm chí mức tiêu hao nhiên liệu có thể không hề vượt trội so với xe dùng động cơ đốt trong truyền thống.

Ngoài ra, nhiều người tiêu dùng hiện vẫn chưa phân biệt rõ các khái niệm như hybrid HEV hay PHEV. Sự mơ hồ này khiến không ít người kỳ vọng sai về khả năng vận hành, mức tiết kiệm nhiên liệu, từ đó dễ thất vọng khi sử dụng và đánh giá chưa đúng về xe hybrid.

Hà Minh/VOV.VN