Xem bác sĩ Chợ Rẫy lập bản đồ 3D, hồi sinh nhịp tim trong vài giây

Nằm trên bàn can thiệp, người phụ nữ không giấu được sự hồi hộp trước khi bước vào thủ thuật đốt điện sinh lý. Những cơn tim đập dồn dập từng khiến cơ thể mệt mỏi, sinh hoạt đảo lộn kéo dài, nay được đặt kỳ vọng chấm dứt bằng một lần can thiệp triệt để. Niềm tin của người bệnh gửi gắm vào ê-kíp khoa Điều trị Rối loạn nhịp, Bệnh viện Chợ Rẫy và hệ thống lập bản đồ tim 3D hiện đại.

Bệnh nhân nhập viện vì nhịp nhanh thất. Khi tim đập quá nhanh, máu không kịp bơm đủ để nuôi cơ thể và não, cảm giác xây xẩm, choáng váng luôn bám riết. Đó cũng là lý do người bệnh được chỉ định đốt điện sinh lý. Đây là kỹ thuật can thiệp xâm lấn tối thiểu, sử dụng năng lượng cao tần truyền qua catheter để loại bỏ ổ phát nhịp bất thường trong tim.

Nhưng để “chạm” được vào đúng điểm gây rối loạn không đơn giản. ThS.BS Trần Lê Uyên Phương, Phó khoa Điều trị Rối loạn nhịp, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết thách thức lớn nhất của ca can thiệp là định vị chính xác ổ phát nhịp bất thường và chỉ tác động đúng vào vùng đó, tránh ảnh hưởng đến các cấu trúc tim lân cận. Với bệnh nhân này, ổ rối loạn nằm ở thành sau bên của buồng tống thất phải, vị trí sâu và khó tiếp cận, đòi hỏi thao tác chính xác đến từng milimet. Ê-kíp sử dụng hệ thống lập bản đồ 3D trong buồng tim cho trường hợp này.

ThS.BS Trần Lê Uyên Phương cho biết công nghệ lập bản đồ tim 3D đã được Bệnh viện Chợ Rẫy triển khai từ năm 2018. Đến năm 2025, bệnh viện đầu tư thế hệ mới với phần mềm cập nhật, tích hợp cảm biến áp lực và khả năng dựng hình chi tiết hơn. Trong lĩnh vực rối loạn nhịp tim, việc cập nhật thiết bị giúp bác sĩ tiếp cận gần hơn với chuẩn mực quốc tế. “Dù ở nhiều nước, chi phí cho những thủ thuật này khá cao, bệnh viện vẫn nỗ lực để người bệnh trong nước có thể tiếp cận kỹ thuật điều trị triệt để với mức chi phí hợp lý”, bác sĩ Phương nói.

Cận cảnh đầu catheter lập bản đồ đa điểm với cấu trúc hình lồng đặc trưng. Thiết bị đóng vai trò như "mắt thần", quét hàng nghìn điểm điện học để tái tạo bản đồ 3D chi tiết của buồng tim, giúp bác sĩ truy tìm chính xác ổ loạn nhịp.

Ngay sau khi đưa catheter lập bản đồ vào buồng tim, hệ thống bắt đầu thu thập dữ liệu điện học tại từng điểm tiếp xúc. Trên màn hình, hình ảnh 3D của quả tim dần được tái tạo chi tiết, kết hợp hình ảnh giải phẫu và tín hiệu điện học. Những catheter nhỏ với nhiều điện cực liên tục ghi nhận dữ liệu, giúp bác sĩ nhanh chóng phát hiện bất thường.

Khi xác định được điểm bất thường trên bản đồ 3D, catheter đốt được đưa đến với lực khoảng 10-15 gram. Năng lượng 30W được kích hoạt để hủy mô đã được chọn lọc. Chỉ trong vài giây đầu của lần đốt đầu tiên, nhịp nhanh thất biến mất khỏi màn hình theo dõi.

Theo bác sĩ Phương, mỗi ca can thiệp có tốc độ khác nhau, tùy đặc điểm từng bệnh nhân. Ưu thế rõ rệt của hệ thống này là khả năng định vị chính xác mục tiêu đốt. Nhờ bản đồ ba chiều, bác sĩ theo dõi được mọi di chuyển của catheter trong không gian mà ít phụ thuộc vào tia X như trước. Điều đó đồng nghĩa với việc giảm phơi nhiễm bức xạ cho cả người bệnh và ê-kíp.

Trong khi ê-kíp đang thao tác với catheter, một bác sĩ phụ trách theo dõi hệ thống lập bản đồ điện học 3D, quan sát sự thay đổi của các tín hiệu màu theo nhịp dẫn truyền để xác định vị trí catheter và khoanh chính xác ổ rối loạn nhịp.

Mỗi năm, khoa Điều trị rối loạn nhịp, Bệnh viện Chợ Rẫy điều trị cho khoảng 40.000 trường hợp bị rối loạn nhịp tim phức tạp. Theo các chuyên gia, bệnh thường bắt đầu bằng những dấu hiệu khá mơ hồ như hồi hộp, tim đập nhanh, choáng váng, dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với tình trạng khác. Khi được nhận diện sớm và can thiệp đúng thời điểm, người bệnh không chỉ tránh được biến chứng nặng mà còn có thể giữ lại một cuộc sống bình thường phía trước.

Duy Hiệu - Kỳ Duyên