Xếp hàng 15 tiếng để học nghề 'AI chưa thay thế được'

Bên trong phòng thực hành sơn công nghiệp.

Tại New York và nhiều bang khác ở Mỹ, số lượng người trẻ xếp hàng qua đêm trước các văn phòng công đoàn để nộp đơn vào chương trình học nghề đang tăng tới hàng trăm người, với kỳ vọng được đào tạo thực hành và có cơ hội bước chân vào ngành xây dựng.

Eddy Alvarez (25 tuổi, New York) là một trong số đó. Khi đến khảo sát địa điểm nộp hồ sơ, anh nhận ra hàng chờ đã hình thành từ gần 15 tiếng trước. Ngay lập tức, Alvarez gọi hai người bạn, cũng là đồng nghiệp tại cửa hàng T-Mobile, mang theo lều để giữ chỗ qua đêm.

“Đây là một công việc mà, ít nhất hiện tại, AI chưa thể thay thế”, John Pallares (29 tuổi) nói khi đứng xếp hàng cùng Alvarez. Anh cho biết bản thân lo ngại công việc bán lẻ hiện tại có thể sớm bị thay thế trong vài năm tới.

Nguồn cung hạn chế càng khiến cuộc cạnh tranh trở nên gay gắt. Chỉ sau 1 tiếng phát đơn, công đoàn đã phát hết 100 hồ sơ cho khoảng 15 vị trí. Theo New York Times, trong năm trước, lượng hồ sơ này còn đủ để phát trong nhiều ngày.

Sức hút của lao động tay chân trước nỗi lo AI

Theo các tổ chức công đoàn xây dựng tại Bắc Mỹ, làn sóng quan tâm đến các ngành nghề lao động tay chân đang tăng mạnh, đặc biệt trong nhóm người trẻ. Tại New York, số lượng đơn đăng ký vào một số ngành đã tăng 20% trong 2 năm qua, trong khi các ngành liên quan đến nội thất ghi nhận mức tăng lên đến 50%.

Không chỉ lan truyền qua truyền miệng, thông tin về các đợt tuyển sinh học nghề còn được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội, thu hút lượng lớn người trẻ mới tốt nghiệp trung học.

Nguyên nhân chính đến từ thị trường việc làm ngày càng khó khăn. Số lượng vị trí dành cho lao động mới vào nghề tại New York đã giảm 37% trong giai đoạn 2022–2024. Nhiều người trẻ gặp khó khăn trong việc tìm việc phù hợp dù có bằng cấp.

Michael Figueroa (18 tuổi) cho biết anh đã nộp nhiều đơn xin việc bán lẻ nhưng đều không thành công.

“Tôi nghĩ hồ sơ của mình ổn nhưng vẫn không được nhận”, anh nói.

Các ngành lao động thủ công như xây dựng, bảo trì đang thành lựa chọn hấp dẫn người trẻ.

Bên cạnh thị trường việc làm thu hẹp, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo cũng khiến nhiều người trẻ lo lắng về tương lai nghề nghiệp. Một khảo sát của Đại học Harvard cho thấy phần lớn người trẻ Mỹ tin rằng AI có thể ảnh hưởng tiêu cực đến cơ hội việc làm của họ.

Trong khi đó, các ngành như xây dựng, sửa chữa và bảo trì được đánh giá là ít bị thay thế bởi công nghệ. Đây cũng là yếu tố khiến nhiều người chuyển hướng.

Makayla Otero (20 tuổi), đang theo học nghề xây dựng, cho biết cô lựa chọn lĩnh vực này vì tính ổn định.

“Tôi cần một công việc mà robot không thể làm thay trong vài năm tới”, cô nói. Lớn lên trong gia đình có người làm xây dựng, cô tin vào khả năng tự tay sửa chữa và xử lý vấn đề thực tế.

Ngoài yếu tố ổn định, mức thu nhập cũng là yếu tố hấp dẫn. Theo các công đoàn, học viên có thể nhận lương theo giờ cùng các chế độ bảo hiểm và sau khi hoàn thành chương trình, thu nhập khởi điểm có thể đạt khoảng 100.000 USD/năm.

Thực tế không dễ dàng

Dù cơ hội rộng mở, công việc trong ngành xây dựng không hề nhẹ nhàng. Tyshae Shields (24 tuổi), học viên ngành sơn công nghiệp, cho biết cô từng cảm thấy quá tải khi học cao đẳng cộng đồng, nhưng tìm thấy hướng đi mới khi tham gia chương trình học nghề.

“Công việc này rất nặng về thể chất”, cô thừa nhận, dù đánh giá cao các quyền lợi như bảo hiểm y tế và môi trường làm việc.

Theo các chuyên gia, sự dịch chuyển này cũng phản ánh thay đổi trong quan niệm nghề nghiệp của thế hệ trẻ. Trước đây, đại học được xem là con đường duy nhất để đạt “giấc mơ Mỹ”, thì hiện nay, nhiều người trẻ đang tìm thấy giá trị và sự tự hào trong những công việc mang tính thực hành.

Tyshae Shields, học viên năm nhất ngành sơn công nghiệp tại Viện Đào tạo Hoàn thiện New York, chia sẻ rằng đây là công việc đòi hỏi nhiều thể lực.

Sự gia tăng nhu cầu học nghề cũng đến đúng thời điểm khi ngành xây dựng tại Mỹ được dự báo sẽ cần thêm hàng chục nghìn lao động trong những năm tới, nhờ các dự án đầu tư hạ tầng quy mô lớn.

Với những người theo đuổi con đường này, thành quả không chỉ là một công việc ổn định. Đó còn là cảm giác đóng góp trực tiếp vào sự phát triển của thành phố.

Jeffrey Astacio (26 tuổi) cho biết anh bắt đầu nhìn thành phố theo cách khác. Trong một lần đi xe đạp cùng bạn bè, học viên ngành sơn chỉ vào một tòa nhà và tự hào nói: “Cái đó là chính tôi làm”.