'Xin' chữ ngày xuân

Con chữ không chỉ là “lộc Xuân” mà còn là thông điệp về sự học, về trách nhiệm cá nhân và sự cầu tiến.

Từ xa xưa, mỗi dịp đầu năm, người dân thường tìm đến các bậc nho sĩ để "xin" chữ với mong ước một năm mới bình an, hanh thông. Những chữ như “Phúc”, “Lộc”, “Thọ”, “An”, “Tâm”, “Đức”… không chỉ mang ý nghĩa cầu chúc mà còn là lời răn mình sống thiện lương, nỗ lực và bền bỉ.

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, "xin" chữ đầu xuân không đơn thuần là một phong tục, mà còn là cách người Việt gửi gắm ước vọng về một năm bình an, học hành tiến bộ, công việc hanh thông. Đó không chỉ là “lộc Xuân", mà còn là thông điệp về sự học, về trách nhiệm cá nhân và tinh thần cầu tiến.

Hòa trong không khí rộn ràng của hội chợ xuân Bính Ngọ tại Quảng trường Võ Nguyên Giáp, khu vực "cho" chữ thư pháp của chị Hoàng Thị Phượng, bút danh Linh Phượng, thu hút khá nhiều người ghé đến, đặc biệt là các bạn trẻ.

Vũ Tú Anh ở phường Phan Đình Phùng, hiện là sinh viên Học viện Cảnh sát nhân dân, cho biết: "Em vừa "xin" chữ “Đạt” cho mình. Chữ “Đạt” như một lời nhắc nhở bản thân phải kiên trì, nỗ lực để đạt được thành công trong học tập và sự nghiệp...". Cô sinh viên trẻ nói với ánh mắt đong đầy niềm tin và cả sự gửi gắm kỳ vọng vào năm mới.

Theo nghệ nhân Hoàng Thị Phượng, người nhiều năm gắn bó với hoạt động cho chữ tại các lễ hội xuân ở Thái Nguyên: Đầu năm, mọi người thường "xin" các chữ "An", "Tâm", "Phúc", "Đức", "Nhẫn", "Hiếu"… Mỗi người đến "xin" chữ đều mang theo một mong muốn riêng. Có người mong bình an cho gia đình, có người cầu sự nghiệp hanh thông, có người chỉ đơn giản muốn giữ cho lòng mình tĩnh tại.

Thư pháp Quốc ngữ không chỉ là hình thức biểu đạt thẩm mỹ, còn là sự kế thừa và làm mới truyền thống, góp phần lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc trong đời sống hiện đại.

Là một trong những “cây thư pháp” quen thuộc tại các sự kiện văn hóa, chị Linh Phượng không chỉ viết và "cho" chữ, mà còn truyền dạy cho nhiều thế hệ học sinh yêu thích nghệ thuật chữ. Với chị, đó không chỉ là sáng tạo đường nét mà còn là cách lan tỏa tình yêu tiếng Việt, giữ gìn bản sắc dân tộc. “Mình là người Việt, yêu chữ Việt, nên mong muốn lan tỏa tình yêu ấy đến nhiều người hơn, nhất là giới trẻ”, chị Linh Phượng chia sẻ.

Thực tế cho thấy, những năm gần đây, phong trào học và thực hành thư pháp chữ Việt ngày càng phát triển. Nếu như trước kia thư pháp thường gắn với chữ Hán - Nôm, thì nay thư pháp Quốc ngữ đã khẳng định vị trí riêng, phù hợp với đời sống hiện đại. Các câu lạc bộ thư pháp, các lớp học trải nghiệm dành cho học sinh, sinh viên được tổ chức rộng rãi. Không ít bạn trẻ tìm đến thư pháp như một cách cân bằng tâm hồn giữa bộn bề công việc.

Đối với nhiều phụ huynh, đưa con đi "xin" chữ đầu năm cũng là cách giáo dục nhẹ nhàng về truyền thống và tri thức. Chị Nguyễn Thị Hoàng Nguyên, phường Tích Lương, cho biết năm nào chị cũng đưa các con đến không gian "cho" chữ. Bản thân chị xin chữ “Tâm” với mong muốn gia đình luôn giữ được sự bình an trong lòng và nhắc mình sống chậm lại giữa guồng quay cuộc sống. “Tôi muốn các con hiểu rằng, tri thức và nhân cách luôn là nền tảng quan trọng nhất”, chị Nguyễn Thị Hoàng Nguyên chia sẻ.

Sự hiện diện của giới trẻ tại các không gian "xin" và "cho" chữ trong những ngày đầu xuân cho thấy thư pháp Việt như một điểm nhấn văn hóa giữa đời sống hiện đại. Ở đó, người ta không chỉ "xin" con chữ, mà còn tìm kiếm một khoảng lặng, sự sâu sắc cho tâm hồn. Mỗi chữ thư pháp được viết ra đầu xuân mới là một lời chúc, một niềm tin, một động lực cho cả năm dài phía trước. Khi nghệ nhân đặt bút, từng nét thanh, nét đậm hiện lên cũng là lúc người "xin" chữ gửi gắm khát vọng an lành, thành đạt, may mắn... Khoảnh khắc ấy, giữa không gian lễ tết đông vui, như nhịp chậm lại để suy ngẫm về điều mình mong cầu và hướng tới.

Lê Nhung