XM803: Mỹ cố cứu chương trình xe tăng MBT-70 như thế nào?
Sau khi chương trình MBT-70 Mỹ - Đức rơi vào khủng hoảng, Mỹ không từ bỏ ngay dự án. Washington chuyển sang một chương trình đơn phương mang tên XM803, tìm cách giữ lại những công nghệ có giá trị nhưng đơn giản hóa thiết kế để giảm chi phí và tăng độ tin cậy.

Sau khi Tây Đức rút khỏi chương trình MBT-70, Mỹ đứng trước 2 lựa chọn. Một là từ bỏ toàn bộ dự án và chấp nhận mất khoản đầu tư đã bỏ ra. Hai là tiếp tục phát triển một thiết kế mới dựa trên những gì đã thu được từ MBT-70.

Lục quân Mỹ chọn phương án thứ 2. Chương trình hợp tác được chuyển thành chương trình của riêng Mỹ.

Xe tăng mới được đổi tên thành XM803. Mục tiêu là giảm những điểm phức tạp của MBT-70 nhưng vẫn giữ lại những công nghệ mà quân đội Mỹ cho rằng có giá trị.

Đây không phải là một chiếc xe tăng hoàn toàn mới. XM803 vẫn kế thừa nhiều ý tưởng từ MBT-70.

Mỹ tiếp tục theo đuổi nền tảng xe tăng có hỏa lực mạnh, hệ thống điều khiển hỏa lực hiện đại và hệ thống treo thủy khí nén. Tuy nhiên, thiết kế được điều chỉnh theo hướng thực tế hơn.

Một thay đổi đáng chú ý liên quan đến động cơ. Động cơ diesel công suất 1.475 mã lực của thiết kế trước bị đặt câu hỏi về độ tin cậy và mức độ rủi ro phát triển.

Mỹ sau đó quay lại sử dụng động cơ piston làm mát bằng không khí. Công suất được hạ xuống 1.250 mã lực. Các đánh giá của quân đội cho rằng mức công suất thấp hơn vẫn đáp ứng yêu cầu tác chiến và giúp giảm rủi ro kỹ thuật.

Mỹ cũng tìm cách giảm chi phí sản xuất. Những thay đổi về thiết kế và cách tổ chức chương trình được phê duyệt từ cuối năm 1969 và đầu năm 1970.

Lục quân Mỹ ước tính các điều chỉnh này giúp giảm gần 30% chi phí dự kiến của mỗi xe, trong khi mức hy sinh về khả năng chiến đấu được đánh giá là tương đối nhỏ.

XM803 vì thế có thể được xem là nỗ lực “cứu” MBT-70 bằng cách loại bỏ một phần tham vọng ban đầu. Mỹ vẫn muốn có một xe tăng công nghệ cao, nhưng không muốn lặp lại toàn bộ mức độ phức tạp của chương trình cũ.

Năm 1971, XM803 tiếp tục được phát triển và Mỹ còn dự kiến đưa xe vào sản xuất từ năm 1975. Tuy nhiên, chương trình vẫn phải đối mặt với vấn đề chi phí và độ phức tạp. Đến tháng 12/1971, Quốc hội Mỹ chấm dứt chương trình XM803.

Thất bại lần thứ 2 cho thấy Mỹ khó có thể cứu MBT-70 chỉ bằng cách cắt giảm một số công nghệ. Tuy nhiên, khoản đầu tư vào MBT-70 và XM803 không biến mất hoàn toàn.

Khi XM803 bị hủy, Lục quân Mỹ đã dành 20 triệu USD để bắt đầu một chương trình mới, hướng tới một xe tăng ít phức tạp và ít tốn kém hơn. Chương trình đó chính là tiền đề trực tiếp dẫn tới XM1, sau này trở thành M1 Abrams.

