Xoa bóp xoay, kéo giãn cổ 2 ngày, người đàn ông 39 tuổi đột quỵ

Cấp cứu sau khi đi xoay, kéo giãn cổ 

Người bệnh được đưa đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ cấp cứu và được chẩn đoán nhồi máu não vùng thái dương trái ngày thứ hai do lóc tách động mạch cảnh trong trái. Trường hợp này là lời cảnh báo về nguy cơ tổn thương mạch máu khi tác động cơ học không đúng vào vùng cổ.

Theo bệnh sử, nam bệnh nhân thường xuyên mỏi vùng vai gáy. Hai ngày trước khi nhập viện, anh đến một cơ sở xoa bóp vai gáy tư nhân và được thực hiện một số động tác xoay, lắc cột sống cổ sang hai bên, kết hợp kéo giãn cột sống cổ.

Sau buổi xoa bóp, người bệnh xuất hiện đau nhiều vùng cổ trái. Cơn đau lan dọc lên đỉnh đầu, kèm theo ù tai trái và nghe tiếng mạch đập trong tai trái. Sáng hôm sau, khi ngủ dậy, anh thấy đau đầu, chóng mặt tăng lên, xuất hiện tê bì, yếu nhẹ nửa người phải và khó diễn đạt lời nói. Khả năng ghi nhớ cũng suy giảm, người bệnh quên tên một số đồ vật quen thuộc. Gia đình nhanh chóng đưa anh đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ để cấp cứu.

Hình ảnh tổn thương trên phim của người bệnh. Ảnh: Thu Hằng 

Khi thăm khám, người bệnh tỉnh táo, điểm Glasgow 15, nói khó diễn đạt, liệt mặt nhẹ, giảm nhẹ khả năng ghi nhớ, tê bì nửa người phải và sức cơ tay chân phải đạt 4/5. Người bệnh tiếp tục có biểu hiện đau vùng cổ trái, ù tai trái và nghe tiếng mạch đập theo nhịp tim ở tai trái.

Người bệnh được chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não 3.0 Tesla kết hợp dựng hình mạch máu não. Kết quả ghi nhận hình ảnh nhồi máu não vùng thái dương trái; tắc động mạch cảnh trong trái do lóc tách, kèm hình ảnh giả phình tại đoạn sau lóc tách. Khẩu kính động mạch cảnh trong trái tăng trước đoạn tắc do máu tụ trong thành mạch.

Bệnh nhân được chẩn đoán: Nhồi máu não vùng thái dương trái ngày thứ hai do lóc tách động mạch cảnh trong trái, theo dõi căn nguyên do chấn thương vùng cổ.

Lóc tách động mạch cổ là một tổn thương mạch máu nguy hiểm. Những tác động cơ học mạnh như vặn, xoay, bẻ hoặc kéo giãn cổ đột ngột làm thay đổi cấu trúc thành động mạch. 

Quá trình này gây hẹp hoặc tắc lòng mạch, tạo điều kiện hình thành huyết khối và dẫn đến thiếu máu não cục bộ. Nếu không được can thiệp và xử trí kịp thời, bệnh nhân có thể đối mặt với những di chứng tàn phế nặng nề hoặc tử vong.

Tránh các động tác bẻ, vặn, xoay cổ mạnh 

Các bác sĩ nhận thấy người bệnh còn trẻ, căn nguyên tắc động mạch cảnh được xác định do chấn thương. Các triệu chứng thần kinh ở mức độ nhẹ, không có dấu hiệu tiến triển nặng.

Trên cơ sở đó, các bác sĩ quyết định điều trị nội khoa bảo tồn theo phác đồ dành cho lóc tách động mạch cảnh, bao gồm sử dụng thuốc ức chế tiểu cầu kép, thuốc hạ mỡ máu, kiểm soát huyết áp phù hợp và các thuốc hỗ trợ tuần hoàn não, bảo vệ tế bào thần kinh.

Sau hai tuần điều trị, các triệu chứng lâm sàng của người bệnh cải thiện hoàn toàn. Người bệnh đi lại và sinh hoạt bình thường. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não 3.0 Tesla kết hợp dựng hình mạch máu cho thấy dòng chảy động mạch cảnh trong trái đã hồi phục khoảng 70%. Tuy nhiên, máu tụ trong thành mạch vẫn còn, khiến khẩu kính động mạch tại vị trí tổn thương còn tăng.

Người bệnh sau khi được cấp cứu, điều trị. Ảnh: Thu Hằng 

Người bệnh được xuất viện và tiếp tục điều trị theo đơn, đồng thời được hướng dẫn tái khám để theo dõi diễn biến tổn thương mạch máu.

Qua trường hợp người bệnh trên có thể thấy đột quỵ não không chỉ xảy ra ở người cao tuổi mà có thể gặp ở những người trẻ với nhiều nguyên nhân khác nhau. 

Do đó, để phòng tránh đột quỵ não ở người trẻ, ThS.BS Tạ Văn Hải, Phó Trưởng khoa Điều trị Thần kinh - Đột quỵ bán cấp, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ khuyến cáo người trẻ tuổi cần chủ động bảo vệ sức khỏe bằng cách duy trì chế độ ăn uống hợp lý, thường xuyên vận động, hạn chế rượu bia, thuốc lá, tránh thức khuya và căng thẳng kéo dài; đồng thời kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu và thăm khám sức khỏe định kỳ.

Khi có nhu cầu chăm sóc sức khỏe bằng các phương pháp như massage, xoa bóp hoặc tập luyện vùng cổ vai gáy… người dân nên lựa chọn cơ sở uy tín, được cấp phép theo đúng quy định, có kỹ thuật viên được đào tạo chuyên môn bài bản, đồng thời tránh các động tác bẻ, vặn, xoay cổ mạnh hoặc đột ngột khi chưa được thăm khám và tư vấn y tế.