Xóa nhà tạm, xây tương lai – Kỳ 2

Những công trình xóa nhà tạm, nhà dột nát hoàn thành là kết quả của hàng vạn bàn tay đan vào nhau, làm nên một khối nhân ái bền chặt để dựng xây mái ấm bằng “vật liệu” bền vững nhất - “Tình người”.

Chung sức giúp dân

Có lẽ ít chương trình an sinh xã hội nào lại quy tụ được đông đảo lực lượng và tầng lớp xã hội cùng vào cuộc mạnh mẽ như chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát. Không còn là nỗ lực riêng lẻ của chính quyền hay một vài tổ chức mà chương trình đã trở thành chiến dịch hành động toàn dân – nơi mỗi bàn tay cùng đưa ra làm nhịp cầu nối, với tinh thần sẻ chia “tương thân, tương ái”, “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Lãnh đạo phường Đông Kinh và các đại biểu thực hiện nghi thức kéo băng khánh thành nhà cho gia đình bà Nông Thị Ngay, khối Nà Soong - hộ được hỗ trợ theo chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát

Còn nhớ hồi tháng 10/2024, sau khi làm lễ khởi công xóa nhà tạm, nhà dột nát tại một số địa điểm ở xã Văn Quan, đồng chí Nguyễn Hoàng Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và các thành viên đoàn công tác của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã đi khảo sát tại các cơ sở kinh doanh vật liệu xây dựng trên địa bàn xã và khu vực lân cận. Mục đích các cuộc khảo sát nhằm nắm tình hình giá cả thị trường và việc khả năng cung ứng vật liệu thực hiện chương trình. Đồng chí chia sẻ: Làm nhà cho bà con cũng như làm nhà cho mình vậy, nắm nguồn cung, chất lượng và giá cả vật liệu thì việc chuẩn bị kinh phí, đề ra mục tiêu tiến độ mới đảm bảo tính khả thi.

Chia sẻ của đồng chí Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cũng là tinh thần chung của các đồng chí lãnh đạo tỉnh, các tổ chức, cá nhân tham gia hỗ trợ thực hiện chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, tất cả vì đời sống ấm no, hạnh phúc của người dân, sự phát triển chung của toàn xã hội. Trong các giai đoạn của chương trình, các cấp, ngành luôn sâu sát trong các khâu triển khai thực hiện, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn dân.

Đối với nguồn lực thực hiện, giai đoạn 2024 – 2025, tỉnh đã tổ chức phát động ủng hộ nguồn lực 2 đợt; Thường trực Tỉnh ủy đã ban hành Thư ngỏ về vận động ủng hộ chương trình 2 đợt; Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã gửi thư ngỏ, kế hoạch vận động ủng hộ xóa nhà tạm, nhà dột nát đến các cơ quan, tổ chức trong và ngoài tỉnh. Kết quả, toàn tỉnh đã huy động, tiếp nhận ủng hộ các nguồn lực với tổng trị giá hơn 489 tỷ đồng; chưa kể nhiều tổ chức, cá nhân hỗ trợ trực tiếp các gia đình. Giai đoạn 2025 – 2026, việc vận động nguồn lực tiếp tục được tỉnh quan tâm triển khai, nhận được sự hưởng ứng tích cực từ các cơ quan, đơn vị, các tầng lớp Nhân dân thông qua nhiều hình thức, với tổng kinh phí tiếp nhận là hơn 63,4 tỷ đồng.

Không chỉ nguồn lực về vật chất, sự hỗ trợ còn thể hiện qua việc huy động lực lượng hỗ trợ ngày công vận chuyển nguyên, vật liệu, tháo dỡ nhà cũ, chuẩn bị mặt bằng... Do đặc thù là tỉnh miền núi biên giới, nhiều nơi địa hình phức tạp, đường sá đi lại khó khăn, việc tập kết, vận chuyển gặp nhiều trở ngại, nên sự hỗ trợ này góp phần giảm chi phí xây dựng nhà và đẩy nhanh tiến độ thi công. Nội dung này đã được đông đảo cán bộ, chiến sĩ, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp Nhân dân tham gia.

Đó là người chiến sĩ công an băng rừng, “vượt nắng, thắng mưa” vác từng bao xi măng, dùng xe máy chở từng chuyến gạch; là chiến sĩ quân đội hành quân về bản giúp dân dựng nhà; là đoàn viên, hội viên phụ nữ, nông dân, doanh nghiệp… đồng hành cùng người dân xóa nhà tạm, nhà dột nát bằng tình yêu thương và sẻ chia chân thành.

Thực tế triển khai cho thấy, phương châm “không ai bị bỏ lại phía sau” trong chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát còn thể hiện ở tinh thần cùng “xắn tay” thực hiện, không ai đứng ngoài cuộc đối với chương trình mang đậm tính nhân văn này.

Tại xã Đồng Đăng, để đảm bảo tiến độ đề ra, Ban Chỉ đạo triển khai chương trình của xã đã phân công các thành viên phụ trách từng thôn, từng công trình cụ thể. Địa phương cũng huy động xã hội hóa các nguồn lực từ kinh phí, ngày công lao động triển khai và cả khâu hậu cần hỗ trợ các gia đình, đồng thời tư vấn cho gia đình phương án thiết kế tiết kiệm nhất. “Mỗi công trình chúng tôi đều đau đáu những trăn trở, làm sao để rút ngắn thời gian thi công và giảm chi phí xây dựng, sửa chữa nhà cho người dân. Đến nay, toàn xã đã hoàn thành xây dựng, sửa chữa 34/34 ngôi nhà cho người dân thuộc giai đoạn 2025 – 2026”, bà Đào Thị Thanh Mai, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Đồng Đăng chia sẻ.

Việc huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát không chỉ mang tính kêu gọi, mà thực sự là lời cam kết mạnh mẽ trước Nhân dân, đặc biệt là đối với các gia đình hoàn cảnh khó khăn có cuộc sống tốt đẹp hơn.

Giấc mơ có thật

Từ khi triển khai đến nay, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát đã giúp hàng nghìn gia đình, đặc biệt là với những người yếu thế, cần sự trợ giúp trong xã hội.

Trong các gia đình được hỗ trợ theo chương trình, có lẽ gia đình bà Triệu Thị Phê, 74 tuổi, hộ nghèo ở thôn Ba Sơn, xã Ba Sơn là một trong những hộ có hoàn cảnh éo le nhất. Chồng bà mất từ năm 2002. Với phụ nữ, chồng mất cuộc sống vốn đã tròng trành, nhiều lo toan, chỉ mong cậy nhờ con cái. Đằng này, 3 người con của bà đều bị khuyết tật thần kinh, khiến cuộc sống của bà vô cùng khó khăn, gia đình chủ yếu sống nhờ tiền trợ cấp xã hội cho người khuyết tật. Trước đây, gia đình bà Phê ở trong ngôi nhà chình tường xuống cấp, nứt tường, hỏng mái, không đảm bảo điều kiện sinh hoạt và mất an toàn. Trước thực tế đó, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh, Công ty Than Na Dương đã đồng hành cùng UBND xã Ba Sơn triển khai hỗ trợ toàn bộ chi phí để gia đình sửa chữa nhà (theo hình thức hỗ trợ trực tiếp). Công trình tiến hành từ tháng 1/2026, hoàn thành và đưa vào sử dụng trong tháng 2/2026. Tại lễ khánh thành, bàn giao nhà, bà không giấu nổi xúc động và cảm ơn cấp ủy, chính quyền địa phương, các đơn vị tài trợ. Không nhiều lời hoa mĩ, mà chỉ bằng ánh mắt, nụ cười đã nói thay tất cả sự hạnh phúc của mảnh đời tuổi xế chiều cần được chở che, giúp đỡ.

Các lực lượng tham gia hỗ trợ xây dựng nhà cho người dân theo chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát ở xã Khánh Khê

Tương tự, thông qua chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, giấc mơ về ngôi nhà mới của ông Vi Văn Thêm, hộ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở thôn Đông Thoang, xã Thống Nhất nay cũng đã trở thành hiện thực. Công trình được khởi công đầu năm 2026, hoàn thành hồi cuối tháng 4/2026 với diện tích khoảng 60 m².

Trong căn nhà mới còn thơm nồng mùi sơn, ông Vi Văn Thêm chia sẻ: Năm nay, cả gia đình không còn phải thấp thỏm lo lắng khi mùa mưa bão đến gần. Ngôi nhà mới của gia đình đã thấm biết bao giọt mồ hôi, nghĩa tình, sự sẻ chia của cấp ủy, chính quyền, MTTQ, các tổ chức đoàn thể, lực lượng vũ trang và bà con lối xóm. Với gia đình tôi, đây thực sự là giấc mơ có thật.

Trên đây chỉ là số ít trong hàng nghìn hộ gia đình trước đây sống trong những ngôi nhà tạm bợ, dột nát nay đã có ngôi nhà mơ ước. Theo thống kê, từ năm 2024 đến nay, toàn tỉnh đã hỗ trợ xây dựng, sữa chữa tổng cộng 7.848 ngôi nhà cho các gia đình thuộc diện: hộ nghèo, cận nghèo, hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; người có công với cách mạng, gia đình chính sách, hộ bị thiệt hại về nhà ở do thiên tai, biến đổi khí hậu. Trong đó, giai đoạn 2025 – 2026 là 1.340 nhà, tổng kinh phí thực hiện là hơn 63,4 tỷ đồng gồm: hơn 37,6 tỷ đồng từ ngân sách Nhà nước và trên 25,8 tỷ đồng từ nguồn xã hội hóa. Những ngôi nhà được hỗ trợ xây dựng, sửa chữa bảo đảm tiêu chuẩn 3 cứng theo quy định: khung cứng, tường cứng, mái cứng; phù hợp với tập quán sinh hoạt; đồng thời, địa điểm xây dựng phù hợp với địa chất, địa hình nhằm phòng tránh ảnh hưởng do thiên tai, lũ lụt.

Có thể khẳng định, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát không chỉ là một chính sách an sinh xã hội, mà còn là biểu tượng của sự tận tâm, trách nhiệm của các cấp, ngành, tinh thần đoàn kết của cả cộng đồng, tất cả “không để ai bị bỏ lại phía sau” và không ai đứng ngoài hành trình mang tính nhân văn sâu sắc này.

Với mỗi ngôi nhà mới được dựng lên, một cuộc đời như được mở ra với hi vọng và niềm tin. Niềm vui ấy còn lan tỏa đến từng tổ chức, cá nhân, từng cán bộ, chiến sĩ, từng người thợ, người dân góp công, góp sức làm nên mái ấm đậm tình người. Và hành trình ấy sẽ còn tiếp tục, để không một người dân nào bị bỏ lại phía sau, để mỗi ngôi nhà không chỉ là nơi ở, mà còn là nền móng cho tương lai, góp phần vào sự phát triển bền vững của toàn xã hội.