Xu hướng biến động tỷ lệ CASA năm 2025

Hệ số CASA đã được các ngân hàng cải thiện trong năm 2025, tuy nhiên mức độ cải thiện là khác nhau giữa các ngân hàng, dựa trên nền tảng và chiến lược khác nhau của từng nhóm ngân hàng.

Hệ số CASA đã được các ngân hàng cải thiện trong năm 2025.

Khi tín dụng và huy động đồng thời gia tăng về cuối chu kỳ, cấu trúc tiền gửi trở thành thước đo phản ánh rõ chất lượng tăng trưởng và khả năng kiểm soát chi phí vốn, đặc biệt trước diễn biến tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng huy động tiếp tục duy trì chênh lệch. Những ngân hàng phụ thuộc nhiều vào tiền gửi kỳ hạn phải đối mặt với áp lực lãi suất cao hơn, trong khi các tổ chức duy trì tốt tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) có lợi thế linh hoạt hơn trong điều hành lãi suất và cải thiện biên lợi nhuận (NIM) trong bối cảnh NIM suy giảm.

Bức tranh CASA toàn ngành và theo nhóm ngân hàng quí 4-2025

Dòng tiền thanh toán cuối năm tiếp tục cho thấy yếu tố mùa vụ rõ rệt khi các giao dịch chi trả, tất toán và luân chuyển vốn tăng mạnh trong hệ thống. Tuy nhiên, cạnh tranh lãi suất huy động giữa các ngân hàng vào giai đoạn cao điểm khiến phần tiền nhàn rỗi trở nên nhạy cảm hơn với chênh lệch lợi suất, qua đó hạn chế khả năng bứt phá mạnh của tỷ lệ CASA toàn ngành. Sự phân hóa giữa các nhóm ngân hàng vì vậy trở thành điểm nhấn nổi bật, phản ánh khác biệt về mô hình kinh doanh và nền tảng khách hàng. Diễn biến này kéo theo chi phí vốn phân hóa rõ ràng hơn, ảnh hưởng trực tiếp tới NIM và khả năng cạnh tranh lãi suất cho vay trong giai đoạn kế tiếp.

Dữ liệu từ báo cáo tài chính các ngân hàng cuối năm 2025 cho thấy tỷ lệ CASA toàn ngành đạt khoảng 22,06% vào quí 4-2025, tăng đáng kể so với mức 20,79% đầu năm 2025. Số dư CASA duy trì xu hướng tăng đều qua các năm, từ khoảng 2.476.000 tỉ đồng cuối năm 2024 lên gần 2.842.000 tỉ đồng cuối năm 2025. Đà tăng này phản ánh sự mở rộng quy mô thanh toán và mức độ phổ cập dịch vụ ngân hàng số trong nền kinh tế.

Trong năm 2025, nhóm ngân hàng quốc doanh ghi nhận mức tăng CASA tương đối ổn định qua các quí, từ khoảng 25% đầu năm lên 26,35% vào cuối năm, thuộc nhóm cao nhất và ổn định nhất hệ thống. Xét từ năm 2023 đến hiện tại thì nhóm ngân hàng quốc doanh là nhóm có tỷ lệ CASA cải thiện cao nhất. Sự cải thiện này không chỉ đến từ lợi thế thương hiệu lâu năm cùng mạng lưới chi nhánh rộng khắp mà còn đến từ việc các ngân hàng quốc doanh trong ba năm qua đã tập trung đẩy mạnh dư nợ cho các tập đoàn, công ty lớn để duy trì tăng trưởng tín dụng. Điều này làm giảm mạnh NIM của nhóm ngân hàng này, tuy nhiên dòng tiền giải ngân mới được quản lý tốt trong hệ sinh thái các tập đoàn lớn cũng giúp cho CASA của ngân hàng cải thiện.

Nhóm ngân hàng bán buôn (tập trung vào khách hàng doanh nghiệp) ghi nhận tỷ lệ CASA ở mức 22,89%, tuy nhiên không có nhiều biến động so với cuối năm ngoái. Chiến lược của nhóm - tập trung đầu tư công nghệ số, nâng cấp hạ tầng thanh toán và xây dựng hệ sinh thái dịch vụ khép kín - giúp dòng tiền giao dịch được giữ lại trong chuỗi giá trị. Nhờ đó, CASA tăng nhanh hơn so với tốc độ mở rộng tín dụng ở một số thời điểm. Việc tín dụng vẫn được giải ngân mạnh tuy nhiên CASA không có nhiều sự cải thiện có thể được lý giải do khả năng quản trị dòng tiền trong các hệ sinh thái đã ở mức tối ưu và các dòng tiền giải ngân phần nhiều đã chảy ra khỏi hệ sinh thái.

Nhóm ngân hàng bán lẻ cũng duy trì tỷ lệ CASA tương đối ổn định quanh mức 17%. Cấu trúc khách hàng chủ yếu là cá nhân khiến phần tiền nhàn rỗi dễ dịch chuyển sang tiền gửi kỳ hạn hoặc kênh đầu tư khác khi lãi suất trở nên hấp dẫn hơn. Dòng tiền CASA tại nhóm này thường đến từ lương/ thưởng và các giao dịch cá nhân, do đó thiếu tính ổn định dài hạn và dễ biến động theo mùa vụ hoặc chương trình khuyến mại ngắn hạn. Chiến lược trọng tâm của nhóm là đẩy mạnh ngân hàng số, mở rộng tệp khách hàng bán lẻ và miễn phí nhiều dịch vụ cơ bản nhằm gia tăng tần suất giao dịch. Tuy nhiên, khi chưa xây dựng được hệ sinh thái thanh toán đủ sâu và gắn kết, hiệu quả duy trì CASA vẫn còn hạn chế.

Nhóm các ngân hàng nhỏ khác chỉ ghi nhận tỷ lệ CASA khiêm tốn khoảng 7-8%, thấp nhất trong toàn hệ thống. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc phụ thuộc lớn vào tiền gửi kỳ hạn để đảm bảo nguồn vốn cho tăng trưởng tín dụng. Tệp khách hàng thiếu dòng tiền giao dịch ổn định khiến số dư CASA dễ bị rút ra khi xuất hiện lựa chọn lãi suất cao hơn. Tuy nhiên, tỷ lệ CASA của các ngân hàng nhóm này được cải thiện đáng kể trong năm, từ mức 7,8% lên 8,3% vào cuối năm. Việc các khoản tín dụng được tái cơ cấu nhiều trong giai đoạn vừa qua đã giúp cho các ngân hàng quy mô nhỏ có khả năng hấp thụ tín dụng tốt hơn đồng thời cung cấp các giải pháp tài chính đa dạng hơn cho các khách hàng vay, qua đó góp phần cải thiện tỷ lệ CASA.

Phân tích diễn biến CASA của từng ngân hàng trong mỗi nhóm

Bức tranh phân hóa theo nhóm cho thấy CASA chịu ảnh hưởng trực tiếp từ đặc trưng dòng tiền và mô hình cung cấp dịch vụ của mỗi nhóm ngân hàng. Tuy nhiên, khi đi sâu vào từng ngân hàng cụ thể, chỉ số này không chỉ phản ánh cách thức vận hành hiện tại mà còn thể hiện rõ năng lực cạnh tranh giữ chân dòng tiền giao dịch và lợi thế cạnh tranh về chi phí vốn.

Các ngân hàng quốc doanh tiếp tục duy trì tỷ lệ CASA ở mức cao nhờ lợi thế thương hiệu lâu năm và tệp khách hàng tổ chức quy mô lớn. VCB vẫn dẫn đầu hệ thống với CASA khoảng 34,22% cuối năm 2025, giảm nhẹ so với mức 35,84% của năm trước. Nền tảng này đến từ dòng tiền ổn định của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu và tổng công ty nhà nước, vốn duy trì tài khoản thanh toán thường xuyên phục vụ giao dịch quy mô lớn. Việc tiếp nhận CBBank và đổi tên thành VCBNeo cùng cơ chế giảm 50% tỷ lệ dự trữ bắt buộc được kỳ vọng giúp gia tăng thanh khoản, tạo dư địa triển khai các gói vay ưu đãi cho doanh nghiệp lớn gắn với điều kiện duy trì tài khoản thanh toán chính, qua đó củng cố nền tảng CASA dài hạn.

CTG đạt CASA khoảng 25,22% cuối năm 2025, tăng nhẹ so với năm trước và duy trì xu hướng tăng ổn định trong ba năm qua, nhờ nâng cấp nền tảng eFAST thành hệ thống quản trị tài chính toàn diện kết nối trực tiếp với phần mềm kế toán doanh nghiệp, cho phép gạch nợ tự động và phân quyền linh hoạt theo từng cấp quản lý, từ đó tạo chi phí chuyển đổi cao và giữ dòng tiền vận hành trong hệ sinh thái. BID ghi nhận CASA khoảng 21,36%, cũng cải thiện tốt tỷ lệ CASA trong năm, nổi bật với chương trình tài trợ chuỗi cung ứng số hóa SCFast, tận dụng doanh nghiệp đầu tàu để kéo theo mạng lưới nhà cung cấp tham gia vòng thanh toán khép kín, giúp duy trì dòng tiền luân chuyển và tối ưu số dư CASA trong toàn chuỗi.

Đối với nhóm ngân hàng cho vay doanh nghiệp, các đơn vị dẫn đầu duy trì tỷ lệ CASA cao nhờ mô hình thanh toán gắn chặt với chuỗi giá trị và hệ sinh thái ngân hàng tích hợp. Tuy nhiên, tỷ lệ CASA không cho thấy sự cải thiện ở phần lớn các ngân hàng. MBB dẫn đầu với tỷ lệ CASA đạt 37,62% nhờ tệp khách hàng trả lương lớn và dịch vụ thu chi hộ doanh nghiệp, đồng thời đầu tư mạnh vào nền tảng số để gia tăng tần suất giao dịch và duy trì số dư thường xuyên, cùng dư địa nâng cấp công nghệ khi tiếp nhận OceanBank và được giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc từ năm 2026.

TCB ở vị trí tiếp theo với tỷ lệ 35,87% cuối năm 2025, duy trì ổn định qua các quí nhờ cơ chế sinh lời tự động trên tài khoản thanh toán, chính sách miễn giảm phí toàn diện và hệ sinh thái kết nối chặt với doanh nghiệp vừa và nhỏ, qua đó tạo dòng tiền quay vòng ít chịu tác động của biến động lãi suất. MSB là ngân hàng nổi bật trong nhóm khi cải thiện tỷ lệ CASA lên khoảng 28% cuối năm 2025 nhờ tái cấu trúc tệp khách hàng doanh nghiệp và đẩy mạnh kênh số nhằm gia tăng giao dịch thanh toán thường xuyên.

Nhóm ngân hàng bán lẻ tập trung xây dựng trải nghiệm khách hàng và phát triển sản phẩm dẫn dắt nhằm duy trì dòng tiền giao dịch ổn định. VPB đạt tỷ lệ CASA khoảng 14,24%, ghi nhận tăng trưởng ổn định nhờ chiến lược hệ sinh thái hợp tác với đối tác Nhật Bản và tích hợp sâu ứng dụng NEO vào các dịch vụ tiêu dùng hàng ngày để gia tăng tần suất sử dụng. Việc tiếp nhận GPBank cùng cơ chế giảm dự trữ bắt buộc được kỳ vọng tạo thêm dư địa triển khai các sản phẩm kết hợp linh hoạt.

ACB duy trì mức khoảng 21,76% cuối năm 2025, giảm nhẹ so với năm ngoái, mặc dù ngân hàng đã tích cực đẩy mạnh việc cho vay các doanh nghiệp. VIB là ngân hàng hiếm hoi trong nhóm có tỷ lệ CASA cải thiện ổn định trong ba năm qua, đạt mức 14,5% hiện tại, nhờ vào việc đẩy mạnh các sản phẩm sinh lời tự động với lãi suất hấp dẫn kèm theo đó là việc sử dụng thẻ tín dụng làm sản phẩm dẫn dắt để giữ tiền trong tài khoản phục vụ thanh toán và cá nhân hóa ưu đãi theo dữ liệu chi tiêu.

Việc đẩy mạnh tỷ lệ CASA luôn là trọng tâm của các ngân hàng trong những năm qua với các khoản chi rất lớn cho đầu tư công nghệ, nhằm cung cấp các giải pháp thanh toán và quản lý tài chính toàn diện cho khách hàng. Tuy nhiên, trong bối cảnh dư địa cải thiện CASA từ việc gia tăng sử dụng sản phẩm dịch vụ ngân hàng của các cá nhân đã gần bão hòa thì việc cải thiện tỷ lệ CASA sẽ phụ thuộc rất nhiều vào khả năng thực thi các chiến lược trong việc phát triển và quản lý các hệ sinh thái tín dụng một cách hiệu quả và bền vững, dựa trên các năng lực cốt lõi của mỗi ngân hàng.

(*) CFA
(**) UEL

Lê Hoài Ân (*) - Võ Nhật Anh (**)