Xu hướng 'giáo viên YouTuber' nở rộ tại Hàn Quốc

Trong bối cảnh môi trường giáo dục ngày càng số hóa, ngày càng nhiều phụ huynh Hàn Quốc không còn tìm kiếm thông tin về đời sống học đường qua bản tin nhà trường hay các cuộc họp phụ huynh, mà chuyển sang một nguồn quen thuộc hơn: các kênh YouTube do chính giáo viên vận hành.

VIedeo giảng dạy trên kênh Youtube cá nhân của giảng viên nổi tiếng Hàn Quốc Lee Ji-young. Ảnh: Kênh YouTube của cô Lee Ji-young

“Tôi tin tưởng hơn vì đó là nội dung do giáo viên thực sự đứng lớp tạo ra, thay vì các YouTuber thông thường”, bà Park Hye-jin, phụ huynh có con học tiểu học chia sẻ. Theo bà, mỗi khi có thắc mắc về việc học tập và sinh hoạt của con, các kênh do giáo viên trực tiếp điều hành trở thành lựa chọn ưu tiên.

Cùng với thời điểm bắt đầu năm học mới, các video như “Kinh nghiệm chuẩn bị cho con vào tiểu học từ giáo viên đang giảng dạy” hay “Mẹo họp phụ huynh” xuất hiện dày đặc trên YouTube và Instagram. Đây là sản phẩm của một nhóm đang gia tăng nhanh chóng được gọi là “giáo viên YouTuber” - những nhà giáo có chứng chỉ hành nghề, chia sẻ trải nghiệm và thông tin thực tế về môi trường học đường.

Theo Hiệp hội Nhà sáng tạo Giáo viên Hàn Quốc, hiện có khoảng 870 kênh YouTube do giáo viên điều hành. Số thành viên của tổ chức này đã tăng hơn bốn lần trong vòng 5 năm, từ 121 người năm 2021 lên 540 người tính đến tháng 1/2026.

Ông Lee Jun-kwon, Chủ tịch hiệp hội cho biết, sự gia tăng này gắn liền với xu hướng giáo viên tham gia sản xuất nội dung phục vụ dạy học trực tuyến. Trong thời gian tới, tổ chức sẽ thúc đẩy hợp tác giữa các thành viên, đồng thời triển khai các chương trình đào tạo, bao gồm giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao chất lượng nội dung và mở rộng khả năng tiếp cận của học sinh.

Kênh Youtube của Cha Kil-yong, một gia sư nổi tiếng ở Hàn Quốc có rất đông người theo dõi. Ảnh: Washington Post

Sự bùng nổ của “giáo viên YouTuber” được cho là chịu tác động lớn từ việc phổ biến các lớp học trực tuyến sau đại dịch Covid-19. Trong mắt nhiều phụ huynh, đây là một kênh thông tin đáng tin cậy. Một khảo sát cho thấy 95% người được hỏi đánh giá nội dung do giáo viên sáng tạo là “đáng tin cậy”.

Theo các chuyên gia, giáo viên có ảnh hưởng trên mạng có thể được xem là một dạng “lãnh đạo giáo dục” mới trong thời đại số, góp phần củng cố niềm tin vào nghề giáo nếu duy trì được tính chân thực và gần gũi.

Tuy nhiên, xu hướng này cũng làm dấy lên không ít lo ngại. Một số phụ huynh bày tỏ cảm giác “vừa ngưỡng mộ, vừa dè dặt” khi gặp các giáo viên YouTuber nổi tiếng, thậm chí cảm thấy yên tâm hơn khi họ không phải giáo viên chủ nhiệm của con mình.

Những lo ngại chủ yếu xoay quanh nguy cơ giáo viên bị phân tán sự tập trung vào công việc giảng dạy, cũng như khả năng xâm phạm quyền riêng tư của học sinh. Đã xuất hiện các trường hợp hình ảnh hoặc giọng nói của học sinh được đưa vào video, khiến nhiều phụ huynh lo ngại rằng học sinh - đối tượng trung tâm của giáo dục - đang bị biến thành “chất liệu nội dung”.

Bên cạnh đó, ranh giới giữa trách nhiệm công và lợi ích cá nhân cũng trở nên mờ nhạt. Khi một số giáo viên mở rộng hoạt động sang tài trợ và giảng dạy có trả phí, nhiều ý kiến cảnh báo rằng nội dung giáo dục có thể bị chi phối bởi động cơ thương mại.

Một giáo viên tiểu học tại Seoul cho rằng yếu tố tài chính là động lực quan trọng khiến giáo viên tìm kiếm công việc phụ. Việc xây dựng nội dung thu hút phụ huynh và tận dụng để tham gia các hoạt động giảng dạy bên ngoài có thể giúp họ tăng thu nhập.

Việc xây dựng nội dung thu hút phụ huynh và tận dụng để tham gia các hoạt động giảng dạy bên ngoài có thể giúp giáo viên tăng thu nhập

Vấn đề đáng chú ý là hệ thống quản lý hiện hành chưa theo kịp thực tiễn. Dù Bộ Giáo dục Hàn Quốc đã ban hành hướng dẫn về hoạt động YouTube của giáo viên từ năm 2019, nhưng đến nay chưa có cập nhật đáng kể. Trong khi đó, số lượng và ảnh hưởng của các “giáo viên sáng tạo nội dung” ngày càng gia tăng, còn các quy định chi tiết và cơ chế quản lý vẫn thiếu hụt.

Khoảng cách giữa quy định và thực tế cũng thể hiện rõ khi một số kênh vướng tranh cãi liên quan đến việc lộ diện học sinh, nội dung không phù hợp hoặc phát ngôn mang tính chính trị. Do thiếu tiêu chuẩn rõ ràng, cơ quan chức năng thường chỉ xử lý theo hướng phản ứng khi sự việc đã xảy ra.

Một số giáo viên cho rằng các cơ quan quản lý tận dụng “giáo viên YouTuber” cho mục đích truyền thông, nhưng khi xảy ra vấn đề lại đẩy trách nhiệm về phía cá nhân. Việc thiếu khung pháp lý rõ ràng khiến môi trường hoạt động rơi vào trạng thái “nửa cho phép, nửa kiểm soát”, gây lúng túng trong thực tiễn.

Ngay cả giáo viên cũng cảm thấy bất an khi việc cấp phép làm thêm phụ thuộc nhiều vào quyết định của hiệu trưởng. Không ít người buộc phải giấu hoạt động trên mạng xã hội hoặc vận hành mà không xin phép do thiếu quy định cụ thể.

Các chuyên gia giáo dục ở Hàn Quốc cho rằng, đã đến lúc cần thay đổi cách tiếp cận, không chỉ xem “giáo viên YouTuber” là đối tượng cần kiểm soát mà còn là một xu hướng cần được quản lý hiệu quả. Nếu không, có nguy cơ quyền định hình giá trị giáo dục sẽ dịch chuyển từ giới chuyên môn sang công chúng.

Để các giáo viên sáng tạo nội dung thực sự trở thành một kênh bổ trợ tích cực cho giáo dục trong tương lai, cần sớm đạt được đồng thuận xã hội về các vấn đề quan trọng như bảo vệ học sinh, hoạt động thương mại và sự cân bằng với nhiệm vụ giảng dạy chính.

Hồng Nhung