Xử lý nghiêm hành vi trốn đóng, gian lận quỹ bảo hiểm

Qua đó, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động, người tham gia bảo hiểm, góp phần bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn.

Ngăn chặn vi phạm, bảo vệ quyền lợi người lao động

BHXH, BHYT và BHTN là những chính sách an sinh quan trọng, gắn trực tiếp với quyền lợi của người lao động và đời sống của người dân. Tuy nhiên, tình trạng chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm tại một số đơn vị, doanh nghiệp gây ảnh hưởng đến quá trình tham gia, thụ hưởng chính sách của người lao động. Bên cạnh đó, các hành vi gian lận trong giải quyết chế độ, lạm dụng quỹ BHYT cũng gây thất thoát nguồn lực, ảnh hưởng đến tính bền vững của hệ thống an sinh xã hội.

Ông Phạm Minh Thành, Giám đốc BHXH Đồng Nai cho hay: Việc doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm không chỉ làm gián đoạn quá trình tham gia của người lao động mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc giải quyết các chế độ theo quy định. Trong khi đó, những hành vi gian lận hồ sơ hưởng chế độ hoặc lạm dụng quỹ bảo hiểm nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời sẽ gây thiệt hại cho quỹ BHXH, BHYT, ảnh hưởng đến quyền lợi của những người tham gia chính sách.

Lãnh đạo BHXH Đồng Nai và VKSND Đồng Nai ký kết quy chế phối hợp. Ảnh: Hạnh Dung

Đối với địa bàn có đông doanh nghiệp, khu công nghiệp và lực lượng lao động như Đồng Nai, yêu cầu tăng cường quản lý, kiểm tra, kịp thời phát hiện những dấu hiệu vi phạm càng trở nên cần thiết. Công tác này không chỉ đòi hỏi sự chủ động của cơ quan BHXH mà còn cần sự phối hợp của các cơ quan có chức năng, thẩm quyền trong quá trình xác minh, xử lý vụ việc.

Từ yêu cầu thực tiễn đó, BHXH thành phố Đồng Nai và VKSND thành phố đã ký kết quy chế phối hợp, tạo cơ sở thống nhất trong trao đổi thông tin, cung cấp hồ sơ, xác định nội dung cần làm rõ và xử lý các vụ việc theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi cơ quan.

Ông Nguyễn Mạnh Thắng, Phó Viện trưởng VKSND Đồng Nai cho hay: Với chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, VKSND có trách nhiệm góp phần bảo vệ pháp luật, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Việc phối hợp với cơ quan BHXH giúp làm rõ dữ liệu chuyên ngành, xác định những vấn đề pháp lý của vụ việc, đồng thời nhận diện phương thức, thủ đoạn vi phạm và những sơ hở trong quản lý để kiến nghị các giải pháp phòng ngừa.

Rõ trách nhiệm, xử lý đến cùng các vụ việc

Nhân viên BHXH Đồng Nai và Bưu điện Đồng Nai tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT đến người dân. Ảnh: CTV

Theo quy chế phối hợp, các đơn vị thuộc BHXH Đồng Nai và VKSND Đồng Nai phân công đầu mối phụ trách, chủ động rà soát hồ sơ, danh mục vụ việc cần phối hợp xử lý. Trong đó ưu tiên những trường hợp chậm đóng, trốn đóng kéo dài, ảnh hưởng đến nhiều người lao động, có dấu hiệu gian lận trong hưởng BHXH, BHTN hoặc lạm dụng quỹ BHYT.

Công tác phối hợp bảo đảm việc trao đổi thông tin có căn cứ, xác định rõ yêu cầu pháp lý và tài liệu cần bổ sung. Đối với từng vụ việc, các cơ quan cần phân biệt rõ hành vi vi phạm hành chính, tranh chấp dân sự, tình trạng chậm đóng, trốn đóng và những dấu hiệu có thể cấu thành tội phạm. Việc tiếp nhận, xử lý phải đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

Đối với những vụ việc có dấu hiệu tội phạm, việc chuyển thông tin, tiếp nhận và giải quyết nguồn tin được thực hiện theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự. Với các nội dung dân sự, bảo vệ lợi ích công và quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động, các đơn vị thực hiện những biện pháp nghiệp vụ trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao. Cơ chế tố tụng dân sự công ích chỉ được áp dụng khi đáp ứng đầy đủ phạm vi, đối tượng và điều kiện theo quy định hiện hành.

Ông Phạm Minh Thành cho biết: BHXH thành phố sẽ chủ động cung cấp thông tin, tài liệu thuộc phạm vi quản lý, bố trí cán bộ chuyên môn phối hợp với VKSND trong quá trình xác minh, làm rõ vụ việc; đồng thời tiếp nhận, xử lý các kiến nghị theo thẩm quyền. Mục tiêu là nâng cao hiệu quả phòng ngừa hành vi trốn đóng, gian lận quỹ bảo hiểm, khắc phục những thiếu sót trong quản lý và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tham gia, người thụ hưởng chính sách.

Việc phối hợp giữa các bên không dừng lại ở phát hiện, xử lý vi phạm mà phải gắn với khắc phục hậu quả. Trên cơ sở kết quả giải quyết từng vụ việc, các cơ quan trao đổi thông tin để thực hiện việc truy thu, thu hồi khoản chi không đúng quy định khi đủ căn cứ; điều chỉnh quá trình tham gia, giải quyết chế độ cho người lao động và kiến nghị khắc phục những bất cập trong công tác quản lý.

Song song đó, công tác tuyên truyền pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN cần được tăng cường, giúp doanh nghiệp, người lao động và người dân hiểu rõ quyền, nghĩa vụ cũng như hậu quả pháp lý của các hành vi vi phạm. Việc chủ động cung cấp thông tin, hướng dẫn thực hiện đúng quy định là giải pháp quan trọng để phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ cơ sở.