Xử lý tài sản công dôi dư: Khơi thông nguồn lực phát triển

Rà soát, sắp xếp từ sớm

Xác định xử lý nhà, đất dôi dư là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản chỉ đạo nhằm tăng cường quản lý, khai thác hiệu quả các trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp không còn nhu cầu sử dụng.

Sở Tài chính được giao làm cơ quan đầu mối tham mưu, đồng thời thành lập các tổ công tác trực tiếp hỗ trợ địa phương rà soát, phân loại và xây dựng phương án xử lý. Đến nay, các tổ công tác đã hỗ trợ 68/99 xã, phường tháo gỡ vướng mắc trong quá trình hoàn thiện hồ sơ.

Trụ sở Đài Phát thanh và Truyền hình Bắc Ninh (cũ) chuyển thành trụ sở làm việc của Công an phường Vũ Ninh.

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có 1.003 cơ sở nhà, đất dôi dư. Qua rà soát hiện trạng và nhu cầu sử dụng thực tế, tỉnh ưu tiên điều chuyển, bố trí lại và chuyển đổi công năng thay vì đầu tư xây dựng mới. Đến nay đã xử lý 433 cơ sở gồm: 39 cơ sở tiếp tục sử dụng làm trụ sở; 18 cơ sở hoạt động sự nghiệp; 66 cơ sở chuyển thành cơ sở giáo dục; 13 cơ sở y tế; 241 cơ sở làm nhà văn hóa thôn, tổ dân phố và 56 cơ sở phục vụ các mục đích công cộng khác.

Kết quả bước đầu cho thấy việc xử lý tài sản công không chỉ giải quyết bài toán trụ sở dôi dư mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và phục vụ tốt hơn nhu cầu phát triển của địa phương.

Bà Nguyễn Thị Huệ, Phó Trưởng Phòng Quản lý giá và Công sản (Sở Tài chính) cho biết: "Quan điểm của tỉnh là ưu tiên điều chuyển, bố trí lại hoặc chuyển đổi công năng để tiếp tục khai thác hiệu quả tài sản công. Chỉ những cơ sở thực sự không còn nhu cầu sử dụng hoặc không phù hợp mới thực hiện các phương án xử lý theo quy định của pháp luật". Mục tiêu cao nhất là không để tài sản công bị bỏ hoang, xuống cấp hoặc gây lãng phí.

Phường Nam Sơn là một trong những địa phương triển khai sớm việc bố trí lại tài sản công sau sắp xếp và bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. Cụ thể, trụ sở UBND phường Nam Sơn cũ được bố trí là nơi làm việc của MTTQ và các đoàn thể; Trường Tiểu học Nam Sơn số 1 cũ được sử dụng làm trụ sở Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công và Ban Chỉ huy quân sự phường; Trường Trung học cơ sở Nam Sơn cũ được giao Công an phường quản lý, sử dụng.

Theo đồng chí Lưu Bảo Trung, Bí thư Đảng ủy phường Nam Sơn, sử dụng hiệu quả các cơ sở hiện có đã giúp địa phương tiết kiệm đáng kể kinh phí đầu tư xây dựng trụ sở mới. Đồng thời giúp các đơn vị nhanh chóng ổn định tổ chức và đi vào hoạt động ngay sau khi sắp xếp.

Ông Nguyễn Văn Phương, người dân phường Nam Sơn chia sẻ: Việc các cơ sở cũ được bố trí làm nơi làm việc hoặc phục vụ sinh hoạt cộng đồng vừa giúp tận dụng hiệu quả cơ sở vật chất, tránh lãng phí, vừa tạo thêm nhiều công trình phục vụ người dân.

Không riêng Nam Sơn, nhiều địa phương trong tỉnh cũng đang chuyển đổi các trụ sở dôi dư thành nhà văn hóa, cơ sở giáo dục, cơ sở y tế và các công trình phục vụ cộng đồng, góp phần hoàn thiện hạ tầng dân sinh và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công.

Song song với việc đưa các cơ sở vào sử dụng, tỉnh cũng khẩn trương hoàn thiện phương án xử lý đối với số tài sản còn lại. Đến ngày 25/6/2026, toàn bộ 570 cơ sở nhà, đất dôi dư đã có phương án xử lý, trong đó 444 cơ sở được phê duyệt quản lý, khai thác theo Nghị định số 108/2024/NĐ-CP của Chính phủ; 48 cơ sở chuyển giao cho UBND các xã, phường quản lý; 19 cơ sở tiếp tục giao đơn vị sử dụng; 53 cơ sở xử lý theo quy định đối với các điểm trường vùng khó khăn; 4 cơ sở chuyển mục đích sử dụng đất và 2 cơ sở phục vụ dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Tăng nguồn lực cho phát triển

Bên cạnh kết quả đạt được, công tác xử lý nhà, đất dôi dư vẫn còn một số khó khăn như điều chỉnh quy hoạch, đơn giá cho thuê ngắn hạn chưa phù hợp với nhu cầu thị trường và một số công trình xuống cấp cần cải tạo trước khi khai thác.

Bắc Ninh có 1.003 cơ sở nhà, đất dôi dư. Đến nay đã xử lý được 433 cơ sở, 570 cơ sở đã có phương án xử lý cụ thể.

Để tháo gỡ vướng mắc, UBND tỉnh giao Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh chủ trì xây dựng phương án quản lý, khai thác. Yêu cầu các xã, phường phối hợp với Sở Xây dựng rà soát, điều chỉnh quy hoạch các vị trí nhà, đất dôi dư; tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát việc sắp xếp, xử lý tài sản công, bảo đảm công khai, minh bạch và đúng quy định.

Đồng thời đề xuất cơ chế đặc thù cho phép triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội tại những vị trí nhà, đất dôi dư đủ điều kiện trên cơ sở định hướng phát triển chung; quy hoạch sẽ được cập nhật đồng bộ trong quá trình phê duyệt, góp phần rút ngắn thủ tục hành chính, tạo thuận lợi thu hút đầu tư và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.

Theo đánh giá của ngành Tài chính, xử lý đồng bộ, quỹ nhà, đất dôi dư không chỉ giúp tiết kiệm ngân sách đầu tư xây dựng mới mà còn tạo thêm nguồn lực cho giáo dục, y tế, văn hóa, các thiết chế cộng đồng, hạ tầng kinh tế - xã hội. Đây cũng là tiền đề nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý ngân sách, tạo động lực phát triển bền vững.