Xuất khẩu 2026: Mục tiêu tăng trưởng trên 15%

Thị trường xuất khẩu chất lượng cao ngày càng mở rộng

Tại Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu năm 2026 do Bộ Công Thương tổ chức ngày 29/1, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu Nguyễn Anh Sơn cho biết, năm 2025, dù chịu tác động bất lợi từ môi trường quốc tế cũng như thiên tai, bão lũ trong nước diễn biến phức tạp, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam vẫn đạt nhiều kết quả tích cực.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm 2025 ước đạt 930,1 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm 2024. Cán cân thương mại thặng dư khoảng 20 tỷ USD, đánh dấu năm thứ 10 liên tiếp Việt Nam xuất siêu kể từ năm 2016. Kết quả này tiếp tục khẳng định vai trò của xuất khẩu là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế.

Cà phê là sản phẩm xuất khẩu giàu tiềm năng của Việt Nam.

Đánh giá về bức tranh xuất khẩu của Việt Nam, ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu - cho rằng Việt Nam hiện đã vươn lên nhóm 20 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới. Cơ cấu xuất khẩu chuyển dịch theo hướng tích cực, với khoảng 85% kim ngạch xuất khẩu là hàng công nghiệp chế biến, chế tạo. Đáng chú ý, các thị trường chất lượng cao, có yêu cầu cao về chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và phát triển bền vững tiếp tục được mở rộng.

Tuy nhiên, để tạo động lực tăng trưởng cho xuất khẩu trong năm 2026, ông Trần Thanh Hải cho rằng cần giải bài toán nâng cao giá trị nội địa thông qua phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chủ động nguồn nguyên liệu đầu vào.

Các đại biểu chia sẻ tại hội nghị.

Không gian thị trường cần được mở rộng bằng việc đàm phán các hiệp định thương mại tự do (FTA) mới, thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới, đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu.

Việc phát huy lợi thế địa kinh tế nhằm tối ưu hóa chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp, cũng như đổi mới mạnh mẽ công tác xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu nông sản gắn với truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn xanh và ứng dụng công nghệ số, được xác định là những hướng đi quan trọng trong thời gian tới.

Giữ vững “mặt trận” xuất khẩu

Nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy xuất khẩu theo hướng “tăng cả lượng và chất” để đóng góp bền vững cho tăng trưởng kinh tế, TS. Cấn Văn Lực - Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV - cho rằng, Việt Nam cần triển khai đồng bộ các giải pháp về thương mại, tài chính và nâng cao năng lực doanh nghiệp.

TS. Cấn Văn Lực chia sẻ tại hội nghị.

Việc giữ vững “mặt trận” xuất khẩu, đa dạng hóa thị trường và khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do như EVFTA, CPTPP, RCEP là yếu tố then chốt nhằm giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống, cũng như nâng cao khả năng chống chịu trước biến động địa chính trị. Ông Lực cho rằng, đẩy mạnh xuất khẩu dịch vụ, đặc biệt là logistics và du lịch; đổi mới công tác xúc tiến thương mại, phát huy vai trò của hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài và tăng cường hợp tác công - tư trong phát triển thị trường là những giải pháp quan trọng.

TS. Cấn Văn Lực nhấn mạnh yêu cầu mở rộng tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp xuất khẩu, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, thông qua các quỹ bảo lãnh tín dụng và các gói tín dụng ưu đãi phục vụ chuyển đổi công nghệ ở các ngành xuất khẩu chủ lực. Việc đẩy mạnh tài trợ xuất nhập khẩu, tài trợ chuỗi cung ứng, phát triển tín dụng xanh, rút ngắn thời gian hoàn thuế và xây dựng cơ chế bảo hiểm tín dụng xuất khẩu được xem là những giải pháp quan trọng nhằm giảm rủi, tăng năng lực tài chính cho doanh nghiệp.

Trao đổi tại hội nghị, các đại biểu nhận định, tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức nội tại. Trong đó, nổi bật là sự phụ thuộc lớn vào khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; mức độ lệ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu của nhiều ngành hàng. Năng lực xây dựng thương hiệu, cũng như khả năng đáp ứng đồng bộ các tiêu chuẩn cao của thị trường quốc tế còn hạn chế, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Bước sang năm 2026, xuất nhập khẩu được dự báo diễn ra trong bối cảnh thời cơ và thách thức đan xen, với nhiều yếu tố khó lường từ kinh tế thế giới, xu hướng bảo hộ thương mại và các yêu cầu ngày càng khắt khe về môi trường, phát triển bền vững. Dù vậy, các ý kiến đều thống nhất cần nỗ lực cao độ để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu trên 15% theo chỉ đạo của Chính phủ.

Lưu Trinh