Xuất khẩu cá rô phi tăng hơn 240%, cơ hội ở thị trường nào?

Đà tăng trưởng mạnh từ nhiều thị trường

Xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng tích cực, thể hiện qua các số liệu trong tháng 2 và hai tháng đầu năm 2026. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), riêng trong tháng 2, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này đạt 8,4 triệu USD, tăng tới 148% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế hai tháng đầu năm, con số này đạt 23 triệu USD, tương ứng mức tăng 242%.

Đáng chú ý, sự tăng trưởng không chỉ tập trung ở một vài thị trường truyền thống mà lan rộng sang nhiều khu vực. Brazil tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu với kim ngạch 4 triệu USD trong tháng 2, chiếm gần một nửa tổng giá trị xuất khẩu. Đây là thị trường có nhu cầu ổn định, đặc biệt đối với sản phẩm cá rô phi phi lê đông lạnh phục vụ tiêu dùng nội địa.

Ảnh minh họa

Ngoài Brazil, các thị trường như Nga, Ả Rập Xê Út hay Malaysia cũng ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể. Nga đạt 911 nghìn USD trong tháng 2, tăng hơn 100% so với cùng kỳ, trong khi Malaysia tăng hơn 400% trong hai tháng đầu năm.

Bên cạnh đó, một số thị trường mới nổi cũng có mức tăng trưởng đột biến. Cộng hòa Dominich ghi nhận mức tăng lên tới 635%, cho thấy tiềm năng tại khu vực Caribe. Hà Lan, với vai trò là cửa ngõ vào châu Âu, cũng ghi nhận mức tăng hơn 220%, mở ra cơ hội thâm nhập sâu hơn vào thị trường EU.

Những con số trên cho thấy cá rô phi Việt Nam đang từng bước mở rộng phạm vi tiêu thụ.

Mở rộng thị trường nhưng chưa bền vững

Dù tăng trưởng mạnh, cấu trúc thị trường xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam vẫn bộc lộ những điểm cần lưu ý. Trước hết là sự phụ thuộc lớn vào một số thị trường nhất định. Việc Brazil chiếm gần 50% kim ngạch trong tháng 2 cho thấy sự tập trung cao, tiềm ẩn rủi ro nếu nhu cầu tại thị trường này biến động.

Trong khi đó, thị trường Mỹ - một trong những điểm đến quan trọng - lại ghi nhận sự sụt giảm. Kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ trong tháng 2 đạt 852 nghìn USD, giảm gần một nửa so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân được cho là do lượng hàng tồn kho lớn từ các tháng trước, khiến nhu cầu nhập khẩu trong ngắn hạn chưa phục hồi.

Ở góc độ rộng hơn, bức tranh xuất khẩu cá rô phi còn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố bên ngoài. Chính sách thuế quan của Mỹ, biến động địa chính trị tại Trung Đông hay chi phí vận tải gia tăng đều có thể tác động trực tiếp đến dòng chảy thương mại.

Đặc biệt, tại thị trường EU, dù có dấu hiệu tăng trưởng, cá rô phi Việt Nam vẫn chưa có nhiều lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ lớn như Trung Quốc. Đây là quốc gia có quy mô sản xuất lớn, giá thành cạnh tranh và mạng lưới phân phối rộng, khiến việc mở rộng thị phần của Việt Nam gặp không ít khó khăn.

Áp lực cạnh tranh và bài toán dài hạn

Sự tăng trưởng nhanh của xuất khẩu cá rô phi đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận lại chiến lược phát triển trong dài hạn. Một trong những thách thức lớn nhất là cạnh tranh ngày càng gia tăng trên thị trường quốc tế.

Việc Mỹ điều chỉnh chính sách thuế nhập khẩu đối với một số sản phẩm thủy sản có thể tạo điều kiện cho cá rô phi từ các quốc gia khác quay trở lại thị trường này. Điều đó đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải đối mặt với áp lực cạnh tranh lớn hơn, không chỉ về giá mà còn về chất lượng và tiêu chuẩn sản phẩm.

Trong khi đó, các thị trường Trung Đông - nơi đang ghi nhận mức tăng trưởng mạnh - lại tiềm ẩn nhiều rủi ro về chi phí vận tải và yếu tố địa chính trị. Giá cước vận chuyển ở mức cao có thể làm giảm sức cạnh tranh của sản phẩm, đặc biệt trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng nhạy cảm với giá.

Một vấn đề khác là tính bền vững của tăng trưởng. Sự gia tăng đột biến tại một số thị trường mới có thể mang tính ngắn hạn, phụ thuộc vào các yếu tố thời điểm. Để duy trì đà tăng trưởng ổn định, ngành cá rô phi cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa thị trường và xây dựng thương hiệu.

Ở góc độ tích cực, xu hướng tiêu dùng cá thịt trắng trên thế giới vẫn đang gia tăng, đặc biệt tại các thị trường châu Âu và Trung Đông. Đây là cơ hội để cá rô phi Việt Nam tận dụng, nếu có chiến lược tiếp cận phù hợp và đầu tư bài bản.

Xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam trong những tháng đầu năm 2026 cho thấy tín hiệu phục hồi và tăng trưởng rõ rệt. Tuy nhiên, để chuyển từ tăng trưởng ngắn hạn sang phát triển bền vững, ngành cần giải quyết đồng thời nhiều bài toán về thị trường, cạnh tranh và chi phí.

Việc mở rộng thị trường là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là giảm sự phụ thuộc vào một vài thị trường lớn. Đồng thời, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm và xây dựng thương hiệu sẽ là yếu tố quyết định để cá rô phi Việt Nam giữ vững vị thế trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động, sự chủ động trong chiến lược và khả năng thích ứng nhanh với thị trường sẽ là chìa khóa để ngành cá rô phi duy trì đà tăng trưởng trong thời gian tới.

Đức Thuận