Xuất khẩu chip Hàn Quốc bùng nổ, làn sóng đầu tư AI vẫn chưa hạ nhiệt?

Ảnh: Wikimedia Commons.

Xuất khẩu bán dẫn tăng gần 260%, lập kỷ lục mới

Số liệu do Bộ Công nghiệp, Thương mại và Tài nguyên Hàn Quốc công bố ngày 1/11 cho thấy, kim ngạch xuất khẩu của nước này trong tháng 10 đạt 115,28 tỷ USD, tăng 93,7% so với cùng kỳ năm trước, vượt mức dự báo tăng 93,2% trong cuộc khảo sát của Reuters. Đây là tốc độ tăng mạnh nhất kể từ tháng 1/1974.

“Với kim ngạch xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng mạnh, đạt hơn 110 tỷ USD trong tháng 10, gần như chắc chắn tổng kim ngạch xuất khẩu cả năm sẽ cán mốc 1.000 tỷ USD ngay trong tháng 11”, Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc Kim Jung-kwan cho biết.

Động lực nổi bật nhất tiếp tục đến từ ngành bán dẫn. Xuất khẩu mặt hàng này tăng tới 259,4%, đạt 56,44 tỷ USD, chiếm gần một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc. Xuất khẩu máy tính cũng tăng 496,6%, chủ yếu nhờ nhu cầu máy chủ phục vụ các dịch vụ AI. Theo Bộ Công nghiệp, Thương mại và Tài nguyên Hàn Quốc, cả giá bán lẫn khối lượng xuất khẩu bán dẫn đều duy trì ở mức cao khi các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới tiếp tục mở rộng đầu tư hạ tầng AI.

Đà tăng xuất khẩu diễn ra trên nhiều thị trường. Trong tháng 10, xuất khẩu của Hàn Quốc sang Trung Quốc tăng 133,6%, sang Mỹ tăng 185,8%, sang châu Âu tăng 56,4% và sang Đông Nam Á tăng 128%. Tổng kim ngạch xuất khẩu 10 tháng đạt 930 tỷ USD.

Tuy nhiên, mức tăng gần gấp đôi trong tháng 10 còn do tác động của số ngày làm việc. Do thời điểm nghỉ lễ Trung thu của Hàn Quốc khác năm trước, số ngày làm việc trong tháng nhiều hơn, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu. Sau khi tính đến yếu tố này, xuất khẩu bình quân mỗi ngày vẫn tăng 76% so với cùng kỳ, đạt 5,24 tỷ USD, đánh dấu tháng thứ hai liên tiếp vượt mốc 5 tỷ USD.

Đà tăng xuất khẩu bán dẫn cũng góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế Hàn Quốc trong quý III, trong khi hai nhà sản xuất chip lớn là Samsung Electronics và SK Hynix đều ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh. Điều này cho thấy làn sóng đầu tư AI đang mang lại doanh thu và lợi nhuận thực tế cho các doanh nghiệp cung ứng linh kiện và thiết bị.

Nhu cầu chip bùng nổ nhưng rủi ro đầu tư AI gia tăng

Điều đáng chú ý là các số liệu xuất khẩu tích cực được công bố ngay sau một tuần biến động mạnh trên thị trường chứng khoán Mỹ, khi giới đầu tư ngày càng lo ngại về chi phí phát triển AI và khả năng thu hồi vốn của những tập đoàn công nghệ lớn.

Kết thúc phiên giao dịch ngày 30/10, các chỉ số chứng khoán Mỹ đồng loạt giảm điểm: Dow Jones giảm 1,09%, S&P 500 giảm 1,82% và Nasdaq giảm mạnh nhất với 2,86%. Với chỉ số Nasdaq, đây là mức giảm mạnh nhất trong một phiên kể từ đầu tháng 6. Nhóm cổ phiếu bán dẫn lao dốc mạnh, trong đó cổ phiếu Intel lao dốc 28,6%, Nvidia giảm 4,2% và AMD mất 10,9%, trong khi chỉ số cổ phiếu ngành bán dẫn giảm 7,2%. Áp lực bán gia tăng khi kết quả kinh doanh và kế hoạch đầu tư của một số doanh nghiệp làm dấy lên những câu hỏi về hiệu quả sử dụng vốn.

Sự trái ngược này phản ánh hai khía cạnh khác nhau của làn sóng AI. Đối với các nhà sản xuất bán dẫn, việc những tập đoàn công nghệ tiếp tục xây dựng trung tâm dữ liệu, mở rộng máy chủ và nâng cấp năng lực tính toán đồng nghĩa với đơn hàng lớn và nhu cầu linh kiện gia tăng.

Ngược lại, đối với nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu các tập đoàn công nghệ, vấn đề ngày càng quan trọng là liệu doanh thu và lợi nhuận từ các dịch vụ AI có tăng đủ nhanh để bù đắp chi phí đầu tư hay không. Vì vậy, nhu cầu mua chip có thể tiếp tục tăng mạnh trong khi định giá cổ phiếu công nghệ chịu áp lực điều chỉnh.

Tuy nhiên, sự phân hóa này cũng tiềm ẩn rủi ro đối với Hàn Quốc. Ngày 27/10, NHTW Hàn Quốc (BoK) cảnh báo rằng nếu các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ giảm đầu tư vào AI trong năm 2027, kim ngạch xuất khẩu bán dẫn của Hàn Quốc có thể thấp hơn dự báo trước đó từ 50 đến 100 tỷ USD.

Trong kịch bản bất lợi được BoK xây dựng, với giả định giá bán chip Hàn Quốc giảm 10% và sự suy giảm xuất khẩu có thể khiến tăng trưởng GDP năm 2027 thấp hơn khoảng 0,4 điểm phần trăm. Cơ quan này đồng thời nhấn mạnh những bất định đáng kể đối với nhu cầu AI và chu kỳ kinh doanh của ngành chip nhớ.

Những con số xuất khẩu tháng 10 cho thấy làn sóng đầu tư hạ tầng AI chưa có dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt. Tuy nhiên, triển vọng duy trì đà tăng này sẽ phụ thuộc ngày càng lớn vào khả năng biến các khoản đầu tư khổng lồ thành doanh thu và lợi nhuận. Nếu các tập đoàn công nghệ buộc phải điều chỉnh kế hoạch chi tiêu, ngành bán dẫn Hàn Quốc có thể là một trong những lĩnh vực sớm chịu tác động.