Xuất khẩu gạo Thái Lan tháng 1/2026 giảm 17,5% do đồng Baht tăng giá mạnh

Trong tháng 1/2026, hoạt động xuất khẩu gạo của Thái Lan ghi nhận mức sụt giảm đáng kể về cả khối lượng lẫn giá trị. Nguyên nhân chủ chốt được xác định là do đồng nội tệ tăng giá mạnh so với USD, trực tiếp làm suy giảm khả năng cạnh tranh của mặt hàng này trên thị trường quốc tế trước các đối thủ lớn như Ấn Độ và Việt Nam.

Sụt giảm mạnh về khối lượng và giá trị xuất khẩu

Theo báo cáo từ Hiệp hội Xuất khẩu Gạo Thái Lan, lượng gạo xuất khẩu trong tháng 1/2026 chỉ đạt 530.287 tấn, giảm 17,5% so với mức 643.144 tấn của cùng kỳ năm 2025. Đà sụt giảm này kéo theo giá trị xuất khẩu tính theo nội tệ chỉ đạt 9,707 tỷ Baht, tương đương mức giảm 30,7%.

Khi quy đổi sang USD, giá trị xuất khẩu đạt 313 triệu USD, giảm 23,9% so với tháng 1 năm ngoái. Sự sụt giảm sâu về giá trị cho thấy áp lực kép từ việc lượng hàng bán ra ít hơn và giá cả thị trường toàn cầu đang chịu sức ép cạnh tranh gay gắt.

Áp lực từ tỷ giá đồng Baht

Ông Charoen Laothamatas, Chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu Gạo Thái Lan, nhấn mạnh rằng tỷ giá hối đoái hiện là rào cản lớn nhất. Đồng Baht Thái hiện duy trì ở mức khoảng 31 THB/USD, cao hơn nhiều so với mức lý tưởng là 33-34 THB/USD để đảm bảo tính cạnh tranh.

Phân tích dữ liệu cho thấy, cứ mỗi 1 THB tăng giá so với USD, giá gạo Thái Lan sẽ tự động tăng thêm từ 12-15 USD/tấn trên thị trường quốc tế. Tính đến đầu năm 2026, giá gạo Thái đã cao hơn khoảng 40 USD/tấn so với cùng kỳ năm 2025 chỉ do yếu tố tỷ giá, khiến người mua có xu hướng chuyển sang các nguồn cung rẻ hơn.

Cạnh tranh gay gắt từ Ấn Độ và Việt Nam

Bên cạnh yếu tố tỷ giá, nguồn cung toàn cầu dồi dào cũng tạo áp lực lên gạo Thái Lan. Đáng chú ý, Ấn Độ đã đạt sản lượng kỷ lục 152 triệu tấn/năm, vượt qua Trung Quốc để trở thành quốc gia sản xuất gạo lớn nhất thế giới. Với vị thế này, Ấn Độ đang đóng vai trò dẫn dắt về giá chuẩn trên thị trường toàn cầu.

Ngoài ra, các quốc gia xuất khẩu chính như Việt Nam và Pakistan cũng báo cáo những vụ thu hoạch bội thu, dẫn đến tình trạng nguồn cung vượt cầu. Điều này buộc các doanh nghiệp Thái Lan phải đối mặt với cuộc đua hạ giá trong khi chi phí đầu vào và tỷ giá không thuận lợi.

Triển vọng và mục tiêu năm 2026

Hiệp hội Xuất khẩu Gạo Thái Lan đã đặt mục tiêu xuất khẩu cho cả năm 2026 ở mức 7,03 triệu tấn, giảm 11% so với năm trước. Đây là mục tiêu thấp nhất trong vòng 5 năm qua kể từ năm 2021. Tổng giá trị dự kiến đạt khoảng 130 tỷ Baht (tương đương 4 tỷ USD).

Để cải thiện tình hình, giới chuyên gia khuyến nghị Chính phủ Thái Lan cần có các biện pháp quản lý tỷ giá ổn định hơn và tập trung cải thiện giống lúa để tăng năng suất, giảm chi phí sản xuất. Theo dự báo từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), thương mại gạo toàn cầu niên vụ 2025/26 dự kiến đạt 62,76 triệu tấn, tăng 5,1% về khối lượng, mở ra cơ hội nếu Thái Lan giải quyết được bài toán về giá thành.

Tuệ Nhân