Xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc năm 2025 lập kỷ lục

Theo thống kê mới nhất từ Cục Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu rau quả cả năm 2025 đạt hơn 8,56 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm 2024. Riêng thị trường Trung Quốc đóng góp khoảng 5,5 tỷ USD, chiếm hơn 64% tổng giá trị xuất khẩu, tiếp tục giữ vai trò là thị trường xuất khẩu lớn nhất và là động lực tăng trưởng mang tính quyết định.

So với năm trước, xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc tăng gần 19%, tương đương hơn 870 triệu USD - cao nhất từ trước đến nay, cả về quy mô tuyệt đối lẫn tỷ trọng đóng góp. Đáng chú ý, đà tăng được đẩy mạnh rõ rệt vào những tháng cuối năm. Chỉ riêng tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 523 triệu USD, tăng gần 15% so với tháng trước và cao hơn 75% so với cùng kỳ 2024.

Hiện nay, Việt Nam được đánh giá là quốc gia tăng trưởng nhanh nhất trong nhóm 10 nguồn cung rau quả lớn nhất của Trung Quốc. Nhờ đó, thị phần rau quả Việt Nam tại thị trường này tiếp tục duy trì vị trí nhà cung cấp lớn thứ hai, chỉ đứng sau Thái Lan.

Động lực chính cho mức tăng trưởng đột phá đến từ các mặt hàng chủ lực. Trong đó, sầu riêng giữ vai trò dẫn dắt khi nhu cầu tiêu thụ tại Trung Quốc tăng mạnh, trong khi Việt Nam có lợi thế rõ rệt về sản lượng lớn, thời vụ kéo dài và khả năng xuất khẩu chính ngạch ngày càng ổn định. Chuối cũng ghi nhận sự mở rộng nhanh thị phần nhờ nguồn cung dồi dào, giá cả cạnh tranh và thời gian vận chuyển ngắn hơn so với các đối thủ đến từ Nam Mỹ. Thanh long, dù không còn tăng trưởng bùng nổ như giai đoạn trước, vẫn duy trì sản lượng ổn định và tiếp tục đóng vai trò nền tảng trong cơ cấu xuất khẩu sang thị trường này.

So sánh với các thị trường lớn khác, vai trò của Trung Quốc ngày càng nổi bật. Kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Mỹ chỉ đạt khoảng 547 triệu USD, chiếm hơn 6% tổng giá trị xuất khẩu, trong khi Hàn Quốc và Nhật Bản lần lượt chiếm dưới 4% và 3%.

Theo ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, đây là mức xuất khẩu kỷ lục của toàn ngành. Dù trong nửa đầu năm 2025, hoạt động xuất khẩu gặp nhiều khó khăn do Trung Quốc tăng cường các yêu cầu kỹ thuật và biện pháp kiểm soát mới, doanh nghiệp Việt Nam đã nhanh chóng thích ứng. Việc nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện quy trình sản xuất, tăng cường truy xuất nguồn gốc và đẩy mạnh xuất khẩu chính ngạch đã giúp rau quả Việt Nam tăng tốc mạnh mẽ vào giai đoạn cuối năm.

Riêng với mặt hàng sầu riêng, doanh nghiệp đã kịp thời triển khai các biện pháp kiểm soát chất lượng, xử lý hiệu quả các vấn đề liên quan đến cadimi và vàng O để đáp ứng yêu cầu của phía Trung Quốc. Dự kiến, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng cả năm đạt khoảng 4 tỷ USD. Ngoài sầu riêng, các mặt hàng tăng trưởng nổi bật gồm dừa, xoài, hạt dẻ cười, chanh, chanh leo, hạnh nhân, dứa tươi, dứa chế biến, vải, ớt, gừng, tỏi... phản ánh nỗ lực giảm phụ thuộc vào các mặt hàng truyền thống và khai thác tốt hơn các phân khúc có giá trị gia tăng cao.

Bước sang năm 2026, xuất khẩu rau quả vẫn được đánh giá còn nhiều dư địa tăng trưởng, song đi kèm là không ít rủi ro. Từ tháng 6, Trung Quốc dự kiến tiếp tục siết chặt các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc theo Lệnh 248 và 249. Trong bối cảnh đó, nếu doanh nghiệp không chuẩn bị đầy đủ mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và hồ sơ tuân thủ theo quy định, hoạt động xuất khẩu sang thị trường này sẽ đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt đối với các mặt hàng có sản lượng lớn như sầu riêng và chuối.

Ngọc Ánh