Xuất nhập khẩu Việt Nam vượt 825 tỷ USD, vì sao nhập siêu tăng nhanh?
Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đến ngày 15-9-2026 đã vượt 825 tỷ USD, tăng 29,4% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, nhập khẩu tăng tới 36%, cao hơn đáng kể mức tăng 23,2% của xuất khẩu, khiến nhập siêu vượt 23,5 tỷ USD.
Theo số liệu cập nhật đến ngày 15-9-2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt hơn 825 tỷ USD, tăng 29,4% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu đạt hơn 400 tỷ USD, tăng 23,2%; nhập khẩu đạt 424,35 tỷ USD, tăng tới 36%. Cán cân thương mại vì thế chuyển sang nhập siêu hơn 23,5 tỷ USD, tăng khoảng 2,82 tỷ USD so với cuối tháng 8.
Kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam vượt 825 tỷ USD. Ảnh: P.V
Mức tăng nhập khẩu không chỉ xuất phát từ nhu cầu tiêu dùng mà chủ yếu đến từ máy móc, thiết bị, linh kiện và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, đầu tư.
Trước đó, báo cáo của Bộ Công Thương cho thấy trong 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập khẩu 283,17 tỷ USD hàng hóa, tăng 33,4% so với cùng kỳ; trong khi xuất khẩu đạt 266,52 tỷ USD, tăng 21%. Cán cân thương mại nhập siêu khoảng 16,65 tỷ USD.
Theo ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, một trong những nguyên nhân quan trọng là kim ngạch nhập khẩu nhóm điện tử, máy vi tính và linh kiện trong 6 tháng đầu năm đạt khoảng 110 tỷ USD, tăng 62% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 38% tổng kim ngạch nhập khẩu.
Nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác đạt khoảng 34,6 tỷ USD, tăng 22,9%. Riêng 2 nhóm này đã chiếm khoảng 51% tổng kim ngạch nhập khẩu.
Ngoài ra, nhập khẩu năng lượng và nhiên liệu cũng tăng đáng kể. Trong 6 tháng đầu năm, Việt Nam chi khoảng 5,87 tỷ USD nhập khẩu xăng dầu, tăng 73%; dầu thô 4,69 tỷ USD, tăng 17%; than 4,66 tỷ USD, tăng 21%. Với xăng dầu, lượng nhập khẩu tăng khoảng 11%, nhưng trị giá tăng mạnh hơn do tác động của biến động giá trong bối cảnh địa chính trị căng thẳng.
Các nhóm nguyên liệu đầu vào như sắt thép, hóa chất, chất dẻo và sản phẩm từ chất dẻo, nguyên phụ liệu dệt may, da giày... cũng tăng, cho thấy nhu cầu nguyên liệu phục vụ sản xuất trong nước đang ở mức cao.
Điểm đáng chú ý trong cơ cấu nhập khẩu là nhóm hàng tư liệu sản xuất chiếm tỷ trọng áp đảo. Trong 5 tháng đầu năm, nhóm này đạt 215,99 tỷ USD, chiếm 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu.
Điều này cho thấy một phần đáng kể lượng hàng nhập khẩu đang được đưa vào dây chuyền sản xuất, đầu tư và tạo năng lực cho hoạt động xuất khẩu những tháng tiếp theo.
Tuy nhiên, tốc độ nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát cán cân thương mại. Từ đầu năm, tình trạng nhập siêu đã xuất hiện và liên tục nới rộng: 5 tháng đầu năm nhập siêu 13,8 tỷ USD; đến hết tháng 6 tăng lên 16,65 tỷ USD; đến ngày 15-9 vượt 23,5 tỷ USD.
Trong bối cảnh tổng kim ngạch thương mại tiếp tục tăng mạnh, nhiệm vụ đặt ra không chỉ là duy trì đà tăng xuất khẩu mà còn phải nâng cao giá trị gia tăng trong nước, phát triển công nghiệp hỗ trợ, đa dạng hóa thị trường và kiểm soát nhập siêu theo hướng bền vững.