Luật hóa khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, bổ sung nhiều quy định cấm

Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà báo cáo tại phiên họp (Ảnh: Quốc hội)

Sáng nay, 21-9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) cho ý kiến đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Trình bày tóm tắt Tờ trình dự án Luật, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, dự án Luật đã bổ sung quy định cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá khác.

Đồng thời, cấm sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu thiết bị điện tử, cụm linh kiện, linh kiện rời, dung dịch để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác và cấm trưng bày sản phẩm thuốc lá.

Theo Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà, việc dự thảo luật bổ sung khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thiết bị điện tử, thuốc lá đặc chế và thuốc lá khác vào khoản 1 Điều 2 nhằm để luật hóa khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người vốn đã bị cấm tại Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội.

Ngoài ra dự thảo Luật cũng sửa đổi, bổ sung khái niệm: Nguyên liệu thuốc lá; Trưng bày thuốc lá; Tiếp thị thuốc lá…

Luật này dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 1-5-2027.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh phát biểu (Ảnh: Quốc hội)

Trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, hồ sơ dự án Luật cơ bản bảo đảm theo quy định.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo giải trình cụ thể về phương án, lộ trình xử lý đối với các hạn chế, nhất là các quy định liên quan trực tiếp đến việc giảm tiếp cận, giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá của luật hiện hành đã qua đánh giá tổng kết nhưng chưa đề xuất sửa đổi, bổ sung.

Thảo luận tại phiên họp, các ý kiến trong UBTVQH đề nghị rà soát kỹ quy định với các hành vi bị nghiêm cấm, đảm bảo minh bạch và có khả năng thực thi, cần kiểm soát và xử lý được các tài khoản vi phạm hoặc phối hợp xử lý giao dịch xuyên biên giới.

Đối với việc cấm trưng bày thuốc lá, có ý kiến đề nghị cần phân định rõ giữa trưng bày, quảng cáo và cung cấp thông tin cần thiết cho giao dịch hợp pháp, bảo đảm thống nhất trong áp dụng và tránh phát sinh vướng mắc khi thực thi.

Các ý kiến cũng thống nhất với chủ trương cần đẩy mạnh cải cách hành chính, cắt giảm thủ tục, tuy nhiên đề nghị rà soát kỹ để bảo đảm cắt giảm các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh nhưng không làm giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với sản phẩm thuốc lá…

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu tại phiên họp (Ảnh: Quốc hội)

Cũng trong sáng nay, UBTVQH đã cho ý kiến về dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Trình bày nội dung cơ bản của dự thảo Luật, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, dự thảo Luật sửa đổi lần này đã bổ sung các nội dung liên quan đến quản lý máu, chế phẩm máu, tinh trùng, noãn, phôi và các loại mô, tế bào khác; hoàn thiện toàn bộ cơ chế quản lý mô, bộ phận cơ thể người theo hướng quy định quản lý theo quy trình thực hiện trong thực tế; hoàn thiện các quy định về điều kiện bảo đảm đối với hoạt động hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật đồng thời bổ sung các quy định về trường hợp hiến mô, bộ phận cơ thể người; bổ sung quy định về ghép bộ phận cơ thể người có liên quan đến người nước ngoài; bổ sung quy định về thông tin, truyền thông, tư vấn và vận động hiến…

Theo đó, Chính phủ đề xuất bổ sung các trường hợp hiến mô, bộ phận cơ thể người, gồm:

- Lấy mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết đối với người đã được xác định là chết tuần hoàn.

- Người dưới 18 tuổi được hiến mô, bộ phận cơ thể của mình sau khi chết não, chết tuần hoàn nếu đã đăng ký hiến; trường hợp chưa đăng ký hiến thì phải có nguyện vọng trước khi chết thể hiện bằng lời nói hoặc bằng văn bản và được người đại diện theo pháp luật đồng ý.

- Người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi được hiến mô tái sinh khi còn sống để điều trị cho người là thành viên gia đình khi không có người hiến trưởng thành phù hợp, sau khi được tư vấn và được người đại diện theo pháp luật của người đó và người hiến đồng ý, trừ hiến máu và các thành phần máu.

- Người từ đủ 18 tuổi trở lên được hiến bộ phận cơ thể người khi còn sống cho người là thành viên gia đình.

- Người hiến bộ phận cơ thể người khi còn sống cho người không phải là thành viên gia đình phải là người từ đủ 25 tuổi trở lên...

Dự thảo cũng bổ sung quy định người nước ngoài là vợ hoặc chồng của công dân Việt Nam hoặc cư trú hợp pháp tại Việt Nam, sinh sống, học tập, làm việc tại Việt Nam được đăng ký vào danh sách chờ ghép quốc gia.

Qua thảo luận, các đại biểu cho rằng, yêu cầu xuyên suốt của luật này là phải vừa khuyến khích, tạo điều kiện cho hiến tặng vì mục đích nhân đạo, mở rộng cơ hội cứu chữa người bệnh; vừa phải thiết lập được cơ chế quản lý đủ chặt chẽ để bảo vệ người hiến, người được ghép; bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, công bằng, minh bạch và phòng ngừa mua bán, thương mại hóa, trục lợi.