Xứng đáng là cơ quan tham mưu chiến lược hàng đầu của Quốc hội về công tác lập hiến, lập pháp

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đại biểu dự lễ kỷ niệm. (Ảnh: DUY LINH)

Nhấn mạnh những nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội giao nhiệm vụ với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp phải tiếp tục nâng cao năng lực lập pháp, không ngừng chăm lo bồi dưỡng xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thông nghiệp vụ để "tham mưu trúng, đúng" các quyết sách, chủ trương lớn về quốc kế dân sinh và những vấn đề trọng đại của đất nước.

Đến dự có các đồng chí: Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Quốc hội, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội; các đồng chí Phó Chủ tịch Quốc hội; nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội; các Ủy viên, nguyên Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; đại diện Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành, đoàn thể trung ương và địa phương...

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đọc diễn văn tại Lễ kỷ niệm. (Ảnh: DUY LINH)

Tại Lễ kỷ niệm, thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trân trọng trao Huân chương Lao động hạng Nhì tặng Ủy ban Pháp luật và Tư pháp.

Phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, trải qua nhiều giai đoạn phát triển, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp luôn khẳng định vị thế là một trong những cơ quan trọng yếu của Quốc hội, gắn bó chặt chẽ với chức năng quan trọng nhất của Quốc hội là chức năng lập hiến, lập pháp.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ chúng ta đang ở trong thời điểm rất quan trọng của lịch sử, và nhấn mạnh chỉ còn hai tháng nữa, Quốc hội sẽ bắt đầu nhiệm kỳ khóa XVI - nhiệm kỳ gắn với giai đoạn chuyển mình của đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc.

Các đại biểu dự Lễ kỷ niệm. (Ảnh: DUY LINH)

Chủ tịch Quốc hội cho biết, Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã xác định cần đột phá mạnh mẽ về thể chế, đưa thể chế pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, động lực phát triển mới của đất nước.

"Yêu cầu đó đặt ra nhiệm vụ rất lớn đối với Quốc hội, đặc biệt là trong việc xây dựng đồng bộ thể chế phát triển. Nhiệm vụ đặt ra đối với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp là rất nặng nề nhưng cũng rất vẻ vang", Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh.

Thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội gợi mở và đề nghị Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cần đóng vai trò nòng cốt trong tham mưu giúp Đảng ủy Quốc hội lãnh đạo thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; khẩn trương hoàn thiện trình Bộ Chính trị Đề án định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục nghiên cứu đổi mới quy trình lập pháp, kỹ thuật lập pháp, bảo đảm xây dựng một nền lập pháp khoa học, chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; thực hiện tốt quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ giải pháp về đổi mới công tác xây dựng và thực thi pháp luật, bảo đảm đến năm 2030 Việt Nam có hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi với cơ chế tổ chức thực hiện nghiêm minh, nhất quán.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trao Huân chương Độc lập hạng Nhì cho Ủy ban Pháp luật và Tư pháp. (Ảnh: DUY LINH)

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tiếp tục tham mưu để kiện toàn tổ chức và hoạt động của các cơ quan tư pháp đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp; đồng thời bảo đảm thực hiện nghiêm yêu cầu của quy trình lập pháp và Quy định 178 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong xây dựng pháp luật.

Nội dung quan trọng nữa được Chủ tịch Quốc hội chỉ đạo, đó là thực hiện tốt công tác giám sát văn bản quy phạm pháp luật, giám sát việc tổ chức thi hành pháp luật, xem đây là một trong những khâu đột phá trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI theo đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên khai mạc Đại hội XIV.

Tinh thần chỉ đạo quan trọng đó là: lấy thực thi làm thước đo, kiên quyết khắc phục tình trạng "luật thì đúng mà làm thì khó", "trên nghị trường thì thông, dưới cơ sở thì vướng", quyết sách đúng nhưng thực thi chậm.

Nhấn mạnh quyết tâm thực hiện hiệu quả mô hình Quốc hội số, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, trong nhiệm kỳ này, Ủy ban phải tiếp tục đi đầu hoạt động chuyển đổi số, tham mưu để Ủy ban Thường vụ Quốc hội chỉ đạo xây dựng hệ thống thông tin lập pháp hiện đại với dữ liệu đầy đủ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ hiệu quả hoạt động lập pháp của Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Lễ kỷ niệm. (Ảnh: DUY LINH)

Chủ tịch Quốc hội tin tưởng rằng: với bề dày truyền thống 80 năm xây dựng và trưởng thành, được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhì, với sức mạnh đoàn kết, trí tuệ và tinh thần trách nhiệm cao, nhất định Ủy ban Pháp luật và Tư pháp sẽ tiếp tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, xứng đáng với sự tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Chủ tịch Quốc hội chúc Ủy ban Pháp luật và Tư pháp không ngừng phát triển, tiếp tục có những đóng góp xuất sắc vào sự nghiệp của Quốc hội, góp phần xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân, xứng đáng với 10 chữ đã được tổng kết trong dịp Đại hội Đảng bộ Ủy ban Pháp luật và Tư pháp lần thứ Nhất: “Nỗ lực-Chủ động-Kịp thời-Chất lượng-Hiệu quả”.

Trước đó, trình bày Diễn văn kỷ niệm, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ: Kỷ niệm 80 năm thành lập Ủy ban Pháp luật và Tư pháp là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu một chặng đường phát triển gắn liền với lịch sử vẻ vang của Quốc hội Việt Nam và tiến trình xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Các đại biểu dự buổi lễ. (Ảnh: DUY LINH)

Được biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp - tiền thân là Tiểu ban Pháp chính của Ban Thường trực Quốc hội được thành lập ngay từ những tháng năm đầu của Quốc hội khóa I, gắn với sự ra đời của Nhà nước cách mạng non trẻ.

Trải qua 80 năm lịch sử, với những tên gọi, cách thức tổ chức khác nhau, từ Tiểu ban Pháp chính khi mới thành lập (ngày 4/3/1946), đến Ủy ban Dự án Pháp luật (năm 1960), Ủy ban Pháp luật (năm 1981), tách thành Ủy ban Pháp luật và Ủy ban Tư pháp (năm 2007) rồi hợp thành Ủy ban Pháp luật và Tư pháp như ngày nay, Ủy ban đã không ngừng phấn đấu, trưởng thành và phát triển để ghi tên mình vào bề dày thành tích của Quốc hội, góp phần tích cực để xây dựng Quốc hội Việt Nam thực sự là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, hoạt động vì lợi ích của nhân dân, được nhân dân đồng tình và ủng hộ.

Trong hoạt động lập hiến, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đã ghi những dấu ấn đặc biệt quan trọng thông qua việc trực tiếp tham gia vào quá trình chuẩn bị, soạn thảo, tiếp thu, chỉnh lý và ban hành 4 trong 5 bản Hiến pháp của Nhà nước ta.

Mỗi bản Hiến pháp đều in đậm dấu ấn trí tuệ, tinh thần trách nhiệm và tư duy đổi mới của các đại biểu Quốc hội nói chung và các thế hệ thành viên Ủy ban nói riêng, bảo đảm để Hiến pháp làm nền tảng cho việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Nhiều sáng kiến, kiến nghị về đổi mới tư duy lập pháp và quy trình xây dựng pháp luật để thể chế hóa Cương lĩnh xây dựng đất nước, hiện thực hóa đường lối Đổi mới của Đảng, chuyển trọng tâm từ hệ thống pháp luật của nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang hệ thống pháp luật của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, xây dựng Đề án định hướng lập pháp, tổ chức Diễn đàn pháp luật, khắc phục “điểm nghẽn thể chế” để kiến tạo phát triển.

Theo đánh giá của lãnh đạo Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, những kết quả vừa qua giúp hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền... được khởi thảo bởi Ủy ban và đã được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội chấp thuận. Qua đó góp phần hình thành khuôn khổ pháp lý đồng bộ, minh bạch, ổn định cho sự phát triển của đất nước.

Trong hoạt động giám sát và quyết định vấn đề quan trọng của đất nước, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp luôn phát huy vai trò là một trong những cơ quan nòng cốt của Quốc hội về giám sát văn bản quy phạm pháp luật, tổ chức phiên giải trình và giám sát nhiều chuyên đề mang tính thời sự, được cử tri và xã hội quan tâm.

Ủy ban cũng đã tham gia tích cực, có trách nhiệm vào quá trình Quốc hội quyết định các vấn đề quốc kế, dân sinh, phục vụ thiết thực, hiệu quả yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, trong đó có nhiều vấn đề khó, phức tạp, nhiều nội dung chưa có tiền lệ…

VĂN NGHIỆP CHÚC