Xung đột Iran thúc đẩy UAE tìm lối thoát khỏi Hormuz
UAE đang lên kế hoạch xây dựng cảng mới tại bờ đông, trong bước chuyển chiến lược nhằm giảm phụ thuộc vào eo biển Hormuz sau những gián đoạn nghiêm trọng do xung đột với Iran.
Tàu chở dầu tại cảng container Khor Fakkan, cảng nước sâu ở ngoài khơi thành phố Sharjah, UAE. Ảnh: philstar.com/TTXVN
Theo báo chí Anh ngày 13/7, tập đoàn khai thác cảng có trụ sở tại Dubai đang đàm phán phát triển cảng đa chức năng hoàn toàn mới tại khu vực ven biển Fujairah, đồng thời xây dựng thêm một bến container tại cảng hiện có của tiểu vương quốc này.
Fujairah nằm bên bờ vịnh Oman, phía ngoài eo biển Hormuz. Vị trí này cho phép tàu hàng ra vào UAE mà không cần đi qua tuyến hàng hải hẹp giữa Iran và Oman, trước khi container được vận chuyển bằng đường bộ tới Dubai, Abu Dhabi và các quốc gia vùng Vịnh lân cận.
Kế hoạch đánh dấu thay đổi lớn đối với DP World và Dubai. Trong hơn hai thập niên qua, tập đoàn này đã xây dựng mạng lưới cảng và logistics trên toàn cầu, nhưng cảng Jebel Ali tại Dubai vẫn là tài sản quan trọng nhất của doanh nghiệp.
Sự phát triển của Jebel Ali cũng đóng vai trò trung tâm trong quá trình đưa Dubai trở thành một đầu mối thương mại, tài chính và trung chuyển hàng hóa quốc tế. Vì vậy, việc chuyển một phần năng lực khai thác sang bờ đông được xem là bước đi đáng chú ý, dù DP World khẳng định cảng mới sẽ không thay thế hoặc khiến Jebel Ali bị thu hẹp.
Kế hoạch được thúc đẩy sau khi hoạt động tại cảng Jebel Ali giảm khoảng 90 - 95% do Iran đóng cửa eo biển Hormuz để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Các cuộc tập kích bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái cũng gây gián đoạn nghiêm trọng đối với hoạt động vận tải biển trong khu vực.
Kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2, Iran đã phóng gần 3.000 tên lửa hoặc thiết bị bay không người lái về phía UAE, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Trong giai đoạn đầu của giao tranh, một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại Jebel Ali. Giới chức UAE cho rằng nguyên nhân là các mảnh vỡ rơi xuống sau khi một tên lửa bị đánh chặn.
Trước chiến sự, khoảng 135 tàu đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày. Lưu lượng chỉ phục hồi lên hơn 40 lượt tàu mỗi ngày sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời. Các cuộc tấn công đáp trả và những vụ tập kích tàu thuyền trong tuần qua tiếp tục khiến hoạt động qua tuyến hàng hải này giảm mạnh.
DP World hiện thảo luận các điều khoản sơ bộ của dự án với giới chức UAE. Cơ cấu đầu tư và phương án tài chính chưa được hoàn tất, nhưng một quan chức cấp cao của tập đoàn cho biết cảng mới có thể được xây dựng trong khoảng 18 tháng.
Khoản đầu tư ban đầu dự kiến lên tới hàng trăm triệu USD và có thể tăng thêm tùy theo nhu cầu mở rộng công suất. DP World không xác nhận chi tiết, song cho biết tập đoàn đang chuẩn bị các phương án đa dạng hóa hoạt động để ứng phó tình trạng gián đoạn.
Một quan chức DP World mô tả kế hoạch phát triển tại bờ đông là biện pháp phòng vệ trong trường hợp tình hình tại Hormuz tiếp tục xấu đi. Tuy nhiên, tập đoàn cho biết Jebel Ali sẽ duy trì vai trò hiện nay nhờ hệ thống khu thương mại tự do, kho bãi và các cơ sở công nghiệp được xây dựng trong nhiều thập niên.
Năm 2025, cảng Jebel Ali xử lý khoảng 15,6 triệu TEU. Cảng này là mắt xích quan trọng trong hoạt động thương mại và trung chuyển hàng hóa giữa Trung Quốc, Trung Đông và châu Phi, nhưng vị trí bên trong vịnh Ba Tư khiến toàn bộ hoạt động phụ thuộc vào khả năng lưu thông qua eo biển Hormuz.
Ông Lars Jensen, Giám đốc điều hành công ty tư vấn Vespucci Maritime, nhận định ảnh hưởng đối với cảng Jebel Ali có thể sẽ đáng kể và kéo dài. Moody’s dự báo lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao của DP World có thể giảm từ 6,6 tỷ USD năm 2025 xuống khoảng 5,9 tỷ USD trong năm nay do tác động của xung đột.
DP World đã chuyển một phần hàng hóa từ Jebel Ali sang Fujairah và cảng Khor Fakkan gần đó. Tuy nhiên, các cơ sở này hiện rơi vào tình trạng quá tải do lượng tàu và hàng hóa chuyển hướng tăng mạnh.
Gulftainer, tập đoàn khai thác cảng có trụ sở tại Sharjah (UAE), cũng đang mở rộng cảng Khor Fakkan. Doanh nghiệp này đầu tháng 7 công bố kế hoạch đầu tư 2 tỷ USD nhằm nâng công suất của một trong những cảng container lớn nhất bờ đông UAE.
Fujairah từ lâu đã giữ vai trò chiến lược trong hạ tầng năng lượng của UAE. Abu Dhabi hiện vận chuyển một phần dầu thô qua tiểu vương quốc này và có kế hoạch tăng sản lượng xuất khẩu bằng tuyến đường không đi qua Hormuz.
Các dự án mới cho thấy xung đột với Iran đang buộc chính phủ và doanh nghiệp vùng Vịnh xem xét lại hệ thống cảng biển và hành lang kinh tế vốn được xây dựng dựa trên giả định eo biển Hormuz sẽ luôn được duy trì thông suốt.
Tin nóng
Tổng thống Mỹ Donald Trump gửi thông báo chính thức tới Quốc hội, rằng các hành động thù địch chống lại Iran đã được nối lại vào ngày 7/7. Bức thư này được Nhà Trắng coi là mở ra khoảng thời gian 60 ngày mới để sử dụng quân đội mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội.
Chín quốc gia châu Âu cùng Ukraine đã thông báo thành lập một liên minh nhằm phát triển năng lực phòng thủ trước tên lửa đạn đạo tại châu Âu để bảo vệ lục địa này.
Một nhà địa chấn học người Mỹ gốc Hoa, từng công bố các nghiên cứu do Chính phủ Mỹ tài trợ về các vụ thử hạt nhân của Triều Tiên, đang bị Trung Quốc giam giữ và sắp phải ra tòa với tội danh làm gián điệp. Thông tin này được vợ ông, các nghị sĩ Mỹ và hai tổ chức vận động giải cứu con tin xác nhận.
Hồi kết thương vụ bán lại hệ thống tên lửa phòng không S-400 của Thổ Nhĩ Kỳ dường như đã có đáp án.
Trong nhiều năm, Mã Hưng Thụy (Ma Xingrui) được xem là hình mẫu tiêu biểu của thế hệ lãnh đạo kỹ trị Trung Quốc: tiến sĩ cơ học, chuyên gia hàng không vũ trụ, người từng góp phần đưa chương trình không gian Trung Quốc vươn lên hàng đầu thế giới trước khi bước vào chính trường và tiến tới đỉnh cao quyền lực.
Giới chức cho biết một chiếc trực thăng tham gia chữa cháy rừng tại bang Colorado, Mỹ, đã rơi xuống hồ nước, khiến phi công thiệt mạng.
Tin mới
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vừa công bố một nỗ lực ngoại giao của Washington nhằm giải thể Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) sau khi 3 thẩm phán tòa án này đệ đơn kiện chính quyền Mỹ.
Hiệu trưởng nói về thí sinh bị phản ánh thi thử 10 điểm, thi tốt nghiệp 24 điểm; Iran lên tiếng về việc ông Trump muốn thu phí 20% ở eo biển Hormuz; Vì sao Argentina xin FIFA được mặc trang phục phụ để đá bán kết với Anh?;... là những tin chính có trong Tin nhanh ngày 14/7.
Được khoác lên mình những tên gọi thơ mộng như 'Hoa hồng', 'Cam', 'Nhung' hay 'Hoa nhài', kèm theo những lời hứa hẹn về một xã hội tự do và nền kinh tế thịnh vượng, thế nhưng, thực chất, cách mạng màu lại là một kịch bản can thiệp chính trị có chủ đích. Nhìn lại những quốc gia từng bị cách mạng màu quét qua, hiện thực để lại là đống tro tàn của suy thoái, chia rẽ và bất ổn. Tại Việt Nam, nguy cơ này vẫn luôn tiềm ẩn, khi các thế lực phản động không ngừng sử dụng những chiêu trò, thủ đoạn nhằm kích động bạo loạn, lật đổ chính quyền.
Đánh giá Nga là 'đối tác chiến lược và người bạn đáng tin cậy', Tổng thống Iran cho biết hai nước còn nhiều dư địa hợp tác trong các lĩnh vực năng lượng, dầu khí, hóa dầu, công nghiệp và thương mại.
Thượng viện Nhật Bản ngày 13/7 đã thông qua một loạt dự luật quan trọng, trong đó có luật thành lập cơ quan quản lý thiên tai mới trực thuộc Chính phủ nhằm thống nhất công tác ứng phó với các thảm họa thiên nhiên, đồng thời sửa đổi các quy định để hạn chế thông tin sai lệch và nội dung bôi nhọ liên quan đến bầu cử trên mạng xã hội và Internet.
Ngoại trưởng các nước Liên minh châu Âu (EU) phần lớn ủng hộ cấm hoàn toàn hàng hóa từ các khu định cư Israel, đồng thời muốn coi đây là biện pháp thương mại để không cần sự nhất trí của toàn bộ thành viên trong khối.
Ít nhất 10 máy bay quân sự Mỹ, gồm máy bay tiếp nhiên liệu, cảnh báo sớm và trinh sát, được ghi nhận hoạt động trên bầu trời Trung Đông khi Washington triển khai đợt không kích mới nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự của Iran.
Ngày 13-7, lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố đã sử dụng tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái (UAV) tấn công Sân bay Quốc tế Abha ở miền Tây Nam Ả-rập Saudi, nhằm đáp trả các cuộc không kích nhằm vào Sân bay Quốc tế Sana'a do lực lượng này kiểm soát.