Xung đột Trung Đông giáng đòn mạnh vào túi tiền của người nghèo

Bơm xăng cho phương tiện tại một trạm xăng ở Quezon, Philippines. Ảnh minh họa: THX/TTXVN

Mỗi ngày, anh Shakil Khan vẫn len lỏi trên chiếc xe máy giữa dòng xe cộ đông đúc tại Dhaka để giao hàng và chở khách. Tuy nhiên, thời gian gần đây, anh phải dành hàng giờ đồng hồ xếp hàng tại các cây xăng để mua nhiên liệu trong hạn mức quy định của chính phủ.

Anh Khan là một trong số hàng chục triệu người dân Bangladesh đang phải chịu đựng tình trạng thiếu hụt dầu khí nghiêm trọng, trong bối cảnh chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đang tác động tiêu cực đến nguồn cung nhiên liệu trên toàn cầu. Chia sẻ khi đang đứng trong dòng người đi xe máy dài dằng dặc quanh các con phố ở thủ đô Bangladesh, anh Khan cho biết thu nhập hàng ngày của mình đã bị sụt giảm đáng kể do tình trạng thiếu dầu.

Cách đó hàng ngàn dặm, eo biển Hormuz - một trong những huyết mạch năng lượng quan trọng nhất thế giới - cũng gần như rơi vào tình trạng đình trệ khi tên lửa và thiết bị bay không người lái liên tục xuất hiện trên bầu trời Vịnh Ba Tư, cùng với việc Iran gia tăng các cuộc tấn công vào tàu thuyền. Giống như nhiều quốc gia châu Á khác, Bangladesh phụ thuộc lớn vào nguồn dầu khí nhập khẩu.

Trong khi đó, tại thành phố Gorakhpur, miền Bắc Ấn Độ, anh Ajay Kumar đã phải xếp hàng chờ đổ xăng tại một trung tâm phân phối từ lúc 3 giờ sáng. Anh cho biết tình trạng này đã kéo dài suốt 10 ngày qua và nếu không đến sớm, nhiều người sẽ phải ra về tay không.

Ấn Độ, quốc gia đông dân nhất thế giới, là một trong những nước nhập khẩu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) hàng đầu. Người dân nơi đây sử dụng LPG cho mọi sinh hoạt từ nấu nướng đến vận hành phương tiện giao thông. Anh Ravi, một người dân địa phương, chia sẻ với hãng tin ANI rằng họ đang gặp rất nhiều khó khăn và thậm chí đã phải nấu ăn bằng bếp củi.

Theo công ty phân tích dữ liệu Kpler, Ấn Độ nhập khẩu khoảng 85% lượng LPG và khoảng 50% lượng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) - nguồn nguyên liệu thiết yếu cho sản xuất phân bón, điện lực và giao thông - từ khu vực Trung Đông.

Trước tình hình này Bộ Dầu mỏ và Khí đốt Ấn Độ đầu tuần này đã chỉ đạo các nhà máy lọc dầu tăng sản lượng LPG phục vụ riêng cho tiêu dùng trong nước. Chính phủ cũng sử dụng các quyền hạn khẩn cấp để điều tiết nhiên liệu từ các cơ sở công nghiệp sang ưu tiên cho các hộ gia đình.

Tại quốc gia láng giềng Pakistan, chính phủ cũng công bố các biện pháp thắt lưng buộc bụng cực đoan, bao gồm đóng cửa trường học và áp dụng chính sách làm việc tại nhà. Thủ tướng Shehbaz Sharif tuyên bố các cơ quan chính phủ sẽ không được phép mua sắm đồ nội thất và máy điều hòa mới.

Hệ lụy của cuộc khủng hoảng cũng đã lan tới Hàn Quốc. Quốc gia này vừa áp đặt mức trần giá nhiên liệu lần đầu tiên sau gần 30 năm – một bước đi đáng chú ý đối với một nền kinh tế lớn, nước xuất khẩu hàng đầu thế giới và là thành viên chủ chốt của Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20). Tổng thống Lee Jae Myung đã chỉ đạo chính phủ chấn chỉnh các công ty lọc dầu và trạm xăng để ngăn chặn tình trạng trục lợi nâng giá, đồng thời nỗ lực tìm kiếm các tàu vận tải không đi qua eo biển Hormuz.

Tại Thái Lan, chính phủ đã ra lệnh cho công chức tiết kiệm năng lượng bằng cách tạm dừng các chuyến công tác nước ngoài và làm việc tại nhà, đồng thời kêu gọi người dân không nên tích trữ hàng hóa trong hoảng loạn.

Trong khi đó, Philippines cho biết đang triển khai chế độ làm việc 4 ngày/tuần cho một số cơ quan chính phủ và yêu cầu cài đặt nhiệt độ điều hòa không dưới 24 độ C.

Xung đột leo thang tại Trung Đông đang làm trầm trọng thêm những tổn thương của nền kinh tế toàn cầu vốn đã bấp bênh sau một năm chịu ảnh hưởng từ các lệnh áp thuế của Mỹ và tình trạng gián đoạn thương mại liên tục. Châu Á đặc biệt rơi vào tình thế dễ bị tổn thương do phụ thuộc nặng nề vào nguồn dầu khí nhập khẩu từ Trung Đông.

Những cảnh báo về việc cạn kiệt nguồn cung đã buộc chính phủ các nước trong khu vực phải đưa ra những chính sách mới. Hàng triệu người dân đang được khuyến cáo hạ thấp công suất điều hòa, tắt bớt đèn, hạn chế đi lại để họp hành và thậm chí là làm việc tại nhà để tiết kiệm năng lượng. Trong một động thái lịch sử, các quốc gia thành viên của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trong tuần trước đã nhất trí xuất kho 400 triệu thùng dầu - đợt xuất kho dự trữ khẩn cấp lớn nhất từng được ghi nhận.

Liên hợp quốc đã đưa ra cảnh báo về những hậu quả thảm khốc nếu tình trạng gián đoạn này tiếp tục kéo dài. Trong báo cáo công bố mới đây, tổ chức này nhận định các hiệu ứng lan tỏa sẽ vượt xa phạm vi khu vực, gây tác động xấu đến thị trường năng lượng, vận tải hàng hải và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Khánh Ly (Theo CNN)