Xung quanh vụ trống đồng 'thất lạc' hơn 30 năm ở Ninh Bình:Vẫn chưa xác định đâu là 'trống đồng Thung Mai'

Hình ảnh trống đồng cổ được bàn giao từ Công an huyện Nho Quan năm 1998 hiện được lưu giữ, bảo quản tại Bảo tàng. Ảnh: BẢO TÀNG TỈNH NINH BÌNH

 Bà Vũ Thị Thu, Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Ninh Bình cho biết, bảo tàng đã nhận được công văn của UBND xã Phú Sơn về việc đề nghị xác minh hiện vật. Sau khi tra cứu hồ sơ khoa học hiện vật, so sánh đối chiếu với những thông tin trong đơn đề nghị của ông Quách Văn Quỳnh (thôn Đồi Bồ, xã Thạch Bình, huyện Nho Quan cũ, nay là thôn Bình Phú, xã Phú Sơn) cho thấy, hiện nay tại Bảo tàng tỉnh Ninh Bình cơ sở 1 đang lưu giữ, bảo quản một chiếc trống đồng có số đăng ký 2958/KL381.

Liên quan vụ việc hiện vật trống đồng bị “thất lạc” hơn 30 năm qua ở Ninh Bình đã được dư luận báo chí phản ánh, Cục Di sản văn hóa (Bộ VHTTDL) vừa có văn bản số 1680/DSVH-QLBT&DSTL gửi Sở VHTT Ninh Bình đề nghị khẩn trương tiến hành kiểm tra, xác minh, làm rõ thông tin được phản ánh, gửi kết quả giải quyết về Cục Di sản văn hóa.

Hiện vật này được bàn giao từ Công an huyện Nho Quan (cũ), có dấu đỏ của Công an huyện Nho Quan và chữ ký của Phó Trưởng Công an huyện Trung tá Nguyễn Thanh Bình. Bên nhận là ông Nguyễn Cao Tấn, nhân viên Bảo tàng Ninh Bình, ngày giao nhận 23.12.1998.

Lý lịch hiện vật thời điểm đó có các nội dung: Kích thước cao 37cm, đường kính mặt 42,3cm, đường kính đáy 47cm, trọng lượng 19,2kg. Mặt trống có ngôi sao 10 tia, hoa văn trang trí đơn giản, quanh thân có nhiều lỗ hàn, hiện trạng còn tốt. Xuất xứ: “Ba em học sinh thấy trống ở trong hang đá có nước tại Thạch La, Thạch Bình, Nho Quan và giao lại cho Công an huyện Nho Quan”.

Nội dung: “Qua khảo cứu ban đầu chúng tôi cho rằng, trống này thuộc loại I theo bảng phân loại của Hê-gơ, thuộc nền văn hóa Đông Sơn thời các Vua Hùng và An Dương Vương, có niên đại cách ngày nay khoảng 2.000-2.500 năm. Chủ nhân của trống là người Việt cổ, trống được dùng trong lễ hội, chiến trận…”.

“Đối chiếu, so sánh thông tin của hiện vật với tài liệu của ông Quách Văn Quỳnh đính kèm đơn kiến nghị nhưng không có kích thước cụ thể, mô tả hoa văn để nhận diện, chỉ có hai tấm ảnh. Do vậy, Bảo tàng tỉnh Ninh Bình chưa có đủ căn cứ để khẳng định đây là trống mà ông Quách Văn Quỳnh và hai người bạn phát hiện vào năm 1994 tại hang núi Thung Mai”, bà Vũ Thị Thu cho biết thêm.

Lý lịch hiện vật, Biên bản giao nhận trống đồng giữa Công an huyện Nho Quan và Bảo tàng Ninh Bình ngày 23.12.1998

Ngày 23.9, trao đổi với phóng viên Văn Hóa, bà Vũ Thanh Lịch, Phó Giám đốc Sở VHTT tỉnh Ninh Bình cho biết: Đối chiếu, so sánh thông tin, lý lịch của hiện vật lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Ninh Bình với tài liệu của ông Quách Văn Quỳnh, có một thông tin trùng hợp là do ba em học sinh phát hiện trong hang. Địa điểm phát hiện theo hồ sơ lưu cũng đang có sai khác giữa hang núi Thung Mai và hang đá có nước tại Thạch La, Thạch Bình.

Mặt khác, trong Biên bản giao nhận hiện vật giữa Công an huyện Nho Quan và cán bộ bảo tàng ngày 23.12.1998, tại cột Ghi chú có ghi: “Có biên bản bàn giao cụ thể kèm theo”. Tuy nhiên, qua rà soát hồ sơ lưu giữ thì không có biên bản này. Bà Vũ Thanh Lịch cho biết thêm: Để có đầy đủ cơ sở khẳng định thông tin về hiện vật, Sở VHTT tỉnh Ninh Bình vừa có văn bản số 3637/SVHTT-DSVH đề nghị Công an tỉnh Ninh Bình vào cuộc xác minh. Trong đó, tập trung rà soát hồ sơ, tài liệu liên quan có lưu giữ thông tin về sự việc trên tại Công an huyện Nho Quan thời điểm năm 1994- 1998, đặc biệt là Biên bản bàn giao cụ thể giữa UBND xã Thạch Bình, huyện Nho Quan và Công an huyện Nho Quan; Biên bản bàn giao giữa Công an huyện Nho Quan và cán bộ bảo tàng.

Cùng với đó đề nghị Công an tỉnh Ninh Bình hướng dẫn Sở VHTT tỉnh thủ tục xác minh mối liên hệ giữa hiện vật trống đồng tại Bảo tàng tỉnh Ninh Bình với hình ảnh trống đồng do ông Quách Văn Quỳnh cung cấp. Việc đầu tiên phải làm và cũng là cốt lõi đó là xác minh thông tin đầy đủ, chính xác về hiện vật, khi có đầy đủ các hồ sơ, thông tin nói trên từ Công an tỉnh, Sở VHTT tỉnh Ninh Bình sẽ có văn bản trả lời công dân.

“Nếu chiếc trống đồng được bàn giao năm 1998 từ Công an huyện Nho Quan đúng là chiếc trống đồng được tìm thấy tại hang núi Thung Mai năm 1994, Sở sẽ rà soát, xin ý kiến các Sở, ngành, địa phương về hình thức khen thưởng đối với ông Quách Văn Quỳnh và hai người bạn phát hiện ra hiện vật”, bà Vũ Thanh Lịch khẳng định.

Trước đó, Văn Hóa có bài Xung quanh thông tin phát hiện trống đồng từ năm 1994 ở Ninh Bình: Hiện nay đang ở đâu và ai quản lý, phát huy giá trị? (số 4400, ra ngày 11.9.2026) phản ánh về quá trình phát hiện hiện vật “trống đồng Thung Mai” và những câu hỏi đặt ra về công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị.