'Ý Đảng, lòng dân': Sức mạnh đồng thuận từ 'con số biết nói'

Gắn kết xã hội, chính danh chính trị và năng lực vận hành thể chế

Chia sẻ tại Tọa đàm “Từ lá phiếu tín nhiệm đến nghị trường hành động”, PGS.TS Đặng Hồng Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học, Xã hội và Nhân văn, Đại học quốc gia Hà Nội, cho hay, con số 99,68% cử tri đi bầu trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI không chỉ mang ý nghĩa thống kê, mà còn phản ánh những chiều sâu về xã hội và chính trị.

Tỷ lệ cử tri đi bầu cao không chỉ là con số mang ý nghĩa thống kê, mà còn là biểu hiện tập trung của ý chí chính trị, trách nhiệm công dân và khát vọng phát triển đất nước. Ảnh: Giang Nam

Theo đó, có thể nhìn nhận hiện tượng này qua ba trụ cột chính. Thứ nhất là mức độ gắn kết xã hội. Tỷ lệ tham gia cao cho thấy ý thức cộng đồng và ý thức công dân được phát huy mạnh mẽ. Trong khoa học xã hội, các kết luận thường dựa trên dữ liệu số đông; và với tỷ lệ gần như tuyệt đối, có thể khẳng định sự đồng thuận xã hội ở mức rất cao.

Điều này gắn liền với truyền thống cố kết cộng đồng của người Việt, được hình thành và bồi đắp qua hàng nghìn năm lịch sử. Từ làng xã đến quốc gia, tinh thần đoàn kết luôn là một đặc trưng nổi bật. Trong thực tiễn hiện đại, mỗi khi đối mặt với thiên tai, dịch bệnh hay khó khăn, tinh thần này tiếp tục được thể hiện rõ nét. Bầu cử vì vậy không chỉ là một sự kiện chính trị, mà còn là biểu hiện sinh động của sức mạnh cộng đồng.

Không khí bầu cử trở thành “ngày hội non sông”, nơi người dân chủ động tham gia, trao đổi, thảo luận về các ứng cử viên và chương trình hành động. Điều này cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của người dân đối với đời sống chính trị, qua đó củng cố thêm nền tảng gắn kết xã hội.

Thứ hai là tính chính danh chính trị. Tỷ lệ cử tri cao phản ánh mức độ đồng thuận và sự ủng hộ rộng rãi của xã hội đối với hệ thống chính trị. Đây là yếu tố quan trọng bảo đảm tính chính danh của các thiết chế quyền lực, trong đó có Quốc hội.

Thứ ba là năng lực vận hành của hệ thống. Thành công của cuộc bầu cử cho thấy sự vào cuộc đồng bộ của toàn bộ hệ thống chính trị, từ trung ương đến cơ sở. Công tác tổ chức, tuyên truyền, cung cấp thông tin được triển khai bài bản, góp phần tạo nên một sự kiện chính trị có quy mô lớn và hiệu quả cao.

Thực tiễn tại các khu dân cư và cơ sở giáo dục cho thấy mức độ huy động rộng khắp. Người dân được cung cấp thông tin đầy đủ, có điều kiện trao đổi, tìm hiểu về ứng cử viên. Tại các trường đại học, sinh viên cũng tham gia bầu cử trong quy trình chặt chẽ, với sự hỗ trợ của đội ngũ giảng viên và các bộ phận chức năng. Điều này cho thấy khả năng tổ chức và huy động xã hội rất cao của hệ thống.

Niềm tin, đồng thuận và kỳ vọng phát triển

Không chỉ phản ánh sự tham gia, theo PGS.TS Đặng Hồng Sơn, tỷ lệ cử tri cao còn cho thấy niềm tin mạnh mẽ của người dân vào sự ổn định chính trị và triển vọng phát triển. Trong bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều biến động, Việt Nam vẫn duy trì được môi trường ổn định, vị thế quốc tế ngày càng được nâng cao.

Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học, Xã hội và Nhân văn, Đại học quốc gia Hà Nội PGS.TS Đặng Hồng Sơn. Ảnh: H.Y

Đồng thời, trong nước đang diễn ra quá trình cải cách, sắp xếp tổ chức bộ máy với quy mô lớn, mở ra một giai đoạn phát triển mới. Dưới góc nhìn lịch sử, đây có thể xem là thời điểm mang tính bước ngoặt, khi những thay đổi lớn thường đi kèm với kỳ vọng lớn của xã hội.

"Lịch sử cho thấy, các giai đoạn cải cách mạnh mẽ thường tạo ra động lực phát triển và củng cố niềm tin của người dân. Trong bối cảnh hiện nay, những kỳ vọng đó được gửi gắm trực tiếp vào lá phiếu. Do đó, tỷ lệ cử tri cao có thể xem là biểu hiện của niềm tin và kỳ vọng đối với tương lai", ông Sơn chia sẻ

Ở góc độ khoa học chính trị, trong điều kiện đặc thù của Việt Nam, mức độ tham gia cao phản ánh sự đồng thuận, niềm tin xã hội và kỳ vọng vào một chu kỳ phát triển mới. Mối quan hệ “ý Đảng, lòng dân” vì vậy được thể hiện rõ nét. Đảng giữ vai trò định hướng, dẫn dắt; xã hội thể hiện sự đồng thuận, hưởng ứng. Sự kết hợp này tạo nên sức mạnh tổng hợp, đảm bảo các định hướng phát triển được triển khai hiệu quả.

Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để ý chí của cử tri không chỉ dừng lại ở tỷ lệ tham gia, mà được chuyển hóa thành hành động thực chất trong nghị trường. Theo các chuyên gia, để làm được điều này, cần bảo đảm một số điều kiện quan trọng. Thứ nhất là nâng cao chất lượng hoạt động của các thiết chế đại diện, đặc biệt là Quốc hội. Đại biểu Quốc hội phải thực sự đại diện cho ý chí, nguyện vọng của cử tri, đồng thời có năng lực tham gia hoạch định và giám sát chính sách.

Thứ hai là hoàn thiện cơ chế tiếp nhận, phản ánh và xử lý ý kiến cử tri. Các kênh thông tin phải bảo đảm thông suốt, minh bạch, giúp ý kiến của người dân được lắng nghe và phản hồi kịp thời.

Thứ ba là tăng cường trách nhiệm giải trình và minh bạch trong hoạt động của bộ máy nhà nước. Đây là yếu tố quan trọng để củng cố niềm tin và bảo đảm tính hiệu quả của các quyết sách.

Ông Sơn nhấn mạnh, đằng sau mỗi lá phiếu là kỳ vọng về một cuộc sống tốt đẹp hơn, đồng thời là sự đồng hành của người dân với các mục tiêu phát triển dài hạn của đất nước, trong đó có các dấu mốc chiến lược 100 năm. Vì vậy, bài toán đặt ra không chỉ là duy trì tỷ lệ tham gia cao, mà quan trọng hơn là biến niềm tin và kỳ vọng đó thành động lực thực chất cho hoạt động của nghị trường, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững.

Nguyễn Hạnh