Ý kiến xung quanh việc di dời ĐH Bách Khoa TP.HCM:'Nếu chúng ta bỏ đi, chúng ta sẽ không thể lấy lại được nữa'

Xung quanh dư luận hiện nay, Một Thế Giới đã có cuộc trao đổi với ông Lê Trọng Kha – một cựu sinh viên ĐH Bách Khoa TP.HCM, một nhà khởi nghiệp với hệ sinh thái số, đồng thời sáng lập Công ty TNHH LeKha Distributor vận hành website phân phối sản phẩm sạch và an toàn lekha.vn.

Trường Đại học Bách Khoa TP.HCM

- Được biết trong một số bài viết, ông đã bày tỏ sự không ủng hộ việc di dời Trường ĐH Bách Khoa hiện hữu (số 268 Lý Thường Kiệt, phường Diên Hồng, TP.HCM, thuộc ĐH Quốc gia TP.HCM). Ông có thể cho biết lý do vì sao không?

- Ông Lê Trọng Kha: Không phải vì tôi là cựu sinh viên của Trường ĐH Bách Khoa tôi mới có tiếng nói này. Trường ĐH Bách Khoa là một ngôi trường có bề dày lịch sử, nổi tiếng về chất lượng đào tạo không chỉ trong nước mà cả quốc tế. Có những giá trị, lợi ích cho thấy tại sao chúng ta phải gìn giữ lại ngôi trường. Việc phát triển thành phố trong tương lai trở thành thành phố thông minh hay gì đi nữa thì cũng không thể nào tách rời những mảng xanh. ĐH Bách Khoa hiện tại đang có rất nhiều cây xanh cổ thụ lâu năm.

Trường Đại học Bách Khoa TP.HCM

Với một khu đất to rộng như vậy, chúng ta phải tận dụng được những giá trị đó. Nếu Trường ĐH Bách Khoa được di dời và khu đất được chuyển sang lợi ích công cộng, như làm công viên, dư luận sẽ hoan nghênh hơn. Nhưng nếu lấy khu đất đẹp đó làm dự án chung cư hay trung tâm thương mại, chắc chắn người dân sẽ không đồng tình. Như chúng ta thấy, khu đất số 1 Lý Thái Tổ đã được chuyển sang làm công viên, rất hợp lòng dân, và cũng cho thấy tầm nhìn của thành phố rất là sáng suốt.

- Ông vừa đề cập đến giá trị cây xanh và môi trường của khu đất ĐH Bách Khoa. Còn một giá trị khác cũng được nhiều người nhắc đến, đó là giá trị mang tính biểu tượng của ĐH Bách Khoa về tri thức và học thuật. Quan điểm của ông thế nào?

- Ông Lê Trọng Kha: Thực ra ĐH Bách Khoa đã có cơ sở 2 và hầu như tất cả sinh viên bây giờ đã học ở đó. Còn cơ sở 1 tại số 268 Lý Thường Kiệt hiện chỉ đào tạo cao học và sinh viên tài năng, và một số chương trình hợp tác quốc tế cho sinh viên nước ngoài đến học tập, nghiên cứu. Theo tôi, ĐH Bách Khoa còn có giá trị văn hóa, lịch sử. Như khi chúng ta nói về TP.HCM là thành phố của tri thức, không thể thiếu những ngôi trường mang tính biểu tượng như ĐH Bách Khoa. Đó là lý do chúng ta cần phải gìn giữ.

Ông Lê Trọng Kha

Một ngôi trường đã gọi là bách khoa, cũng hàm nghĩa bách khoa tri thức, từ đó có thể mở rộng hoạt động. TP.HCM hiện đang thiếu một bảo tàng về cây xanh, thực vật, khu đất ĐH Bách Khoa sẽ phù hợp cho những hoạt động như thế để giáo dục học sinh, hình thành các tòa nhà giống như viện bảo tàng đa dạng thực vật để cho các em đến tìm hiểu, học tập.

- Có phải theo ý ông, việc di dời là có thể chấp nhận được nếu khu đất ĐH Bách Khoa hơn 14ha được chuyển công năng sang phục vụ công cộng, vì lợi ích cộng đồng?

- Ông Lê Trọng Kha: Tôi muốn làm rõ điểm này, ý của tôi là mình có thể khai thác thêm chứ không phải là dẹp cái bảng tên trường ĐH Bách Khoa ở đó đi, vì đây là một ngôi trường đã mang nhiều dấu ấn và mang tính biểu tượng. Ba mươi năm tới, kỷ niệm 100 năm thành lập trường, không thể nào ra cơ sở 2 để tổ chức lễ kỷ niệm thành lập niệm trường ở đó. Vì vậy, tôi muốn nói lên suy nghĩ của mình là, có thể mở rộng về nội dung hoạt động. Trường hiện tại chỉ còn đào tạo sinh viên cao học hay là sinh viên tài năng và các chương trình hợp tác quốc tế, những mảng xanh và những khu đất còn lại vẫn còn rộng để chúng ta tăng thêm công năng. Như vậy, không chỉ cần bảo tồn giữ nguyên cái hiện trạng như hiện tại với cái tên của một ngôi trường, mà có thể mở rộng làm thêm nhiều thứ để giáo dục về tri thức cho con em ở thành phố hôm nay, hướng đến công cộng.

Sinh viên Đại học Bách Khoa TP.HCM trong phòng Lab

Ngày xưa, phía đường Lý Thường Kiệt của trường đã từng cho thuê mặt tiền đường làm các kiốt. nhưng bây giờ bỏ trống, rất là lãng phí. Trong khi đó, khu vực này hoàn toàn có thể mở các thư viện công cộng, hay học hỏi những mô hình ở nước ngoài là mở các phòng lab dành cho các startup, các bạn khởi nghiệp đến học và thực hành.

- Chủ trương di dời Trường ĐH Bách Khoa đã có từ nhiều năm trước, nhưng gần đây vấn đề này lại “dậy sóng” khi có văn bản của Công ty bất động sản Phát Đạt đề xuất di dời và nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch khu đất của trường. Đây có phải lý do chính dẫn đến phản ứng?

- Ông Lê Trọng Kha: Không tự nhiên mà một doanh nghiệp đi vào dòm ngó một ngôi trường lịch sử như vậy. Việc dòm ngó khu đất đó không phải để chuyển công năng thành công cộng mà có thể để đầu tư làm một dự án thương mại. Nếu mà chúng ta chạy theo về bất đồng sản, không bao giờ có đủ đất để cho mọi người làm. Đường Lý Thường Kiệt, Tô Hiến Thành bây giờ mật độ dân đã như vậy, còn đường nào để mở rộng ra thêm để giải quyết vấn đề dân cư tập trung. Vậy thì việc đầu tư làm trung tâm thương mại ở đó là không phù hợp. Quan trọng hơn, mảng xanh thành phố đang thiếu trầm trọng, nếu chúng ta chuyển đổi mảng xanh ở đây lại càng không phù hợp. Tôi nghĩ, thành phố cần có văn bản tạm gọi là cấm đưa khu đất vào phát triển dự án trung tâm thương mại, doanh nghiệp biết và sẽ không xin dự án hay là làm cái gì ở đó nữa. Bởi vì cứ mỗi lần như thế, gây ra tranh cãi mất thời gian.

Ông Lê Trọng Kha thiết lập ứng dụng hệ sinh thái số

- Nhưng về phía doanh nghiệp, đặc biệt những doanh nghiệp bất đồng sản, khu đất vàng ĐH Bách Khoa TP.HCM có thể đem lại lợi ích kinh tế to lớn khi được triển khai đầu tư xây dựng chung cư cao cấp, cao ốc văn phòng cho thuê và trung tâm thương mại?

- Ông Lê Trọng Kha: Ngay cả việc tạo ra nhiều việc làm hay những lợi ích kinh tế, cũng không thể nào đánh đổi những chỉ số đó mà bỏ qua những yếu tố về văn hóa, lịch sử, và những giá trị to lớn về tinh thần. Một dự án cao ốc, trung tâm thương mại ở đó sẽ tạo ra áp lực cho thành phố nhiều hơn. Bây giờ sinh viên đã được đưa ra khỏi nội đô thành phố (ĐH Bách Khoa cơ sở 1-PV) và học tại cơ sở 2, tại sao lại tập trung dân vào lại nơi này? Dự án bất động sản triển khai ở vị trí đó không thể làm thấp tầng được. Người ta phải khai thác hết giá trị của khu đất để thu về nhiều tiền hơn, thu hút nhiều người đến, lại phải giải quyết bài toán quá tải.

- Theo ông, dư luận “dậy sóng” có phải vì đặt vấn đề năng lực doanh nghiệp đề xuất điều chỉnh quy hoạch khu đất ĐH Bách Khoa TP.HCM sau khi di dời?

- Ông Lê Trọng Kha: Vấn đề không phải là khả năng tài chính hay năng lực triển khai quy hoạch, mà là vấn đề giá trị lịch sử, văn hóa và học thuật của Trường ĐH Bách Khoa. Đó là cốt lõi mà tôi cũng như rất nhiều người không ủng hộ việc đưa khu đất ĐH Bách Khoa vào thương mại hóa, biến thành trung tâm thương mại hay chung cư, cao ốc văn phòng cho thuê. Đó là lý do chính chúng ta cần phải giữ lại tên ngôi trường ở đó. Khi chúng ta phát triển đô thị, yếu tố lịch sử, văn hóa rất là quan trọng. Chúng ta không thể sống mà thiếu những giá trị đó. Ngoài chuyện giữ gìn, bảo tồn chúng ta còn phải có tầm nhìn về quy hoạch TP.HCM, để có một ngôi trường biểu tượng Đại học Bách Khoa trong 200, 300, thậm chí 500 năm sau. Còn nếu chúng ta bỏ đi rồi, chúng ta sẽ không thể lấy lại được nữa. Đơn giản là có những thứ không đo được bằng tiền.

- Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi!

Thẩm Hồng Thụy (thực hiện)