1 năm vận hành 'chính quyền địa phương 2 cấp': Bài 2 - Khi bộ máy tinh gọn mở đường cho quản trị văn hóa đô thị
Sau 1 năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phường Cửa Nam (thành phố Hà Nội) không chỉ sắp xếp lại bộ máy theo hướng tinh gọn, phù hợp vị trí việc làm, mà còn từng bước chuyển cách tiếp cận trong lĩnh vực văn hóa: từ quản lý hành chính sang quản trị, khai thác và phát triển giá trị di sản.
Trên một địa bàn giàu không gian lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng của Thủ đô, sự thay đổi ấy đang đặt nền tảng cho việc gắn bảo tồn di sản với phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch và đời sống cộng đồng.
Chuyển từ tư duy hành chính sang tư duy quản trị và phát triển
Phường Cửa Nam là một địa bàn đặc biệt của Hà Nội. Theo ông Nguyễn Quốc Hoàn, Chủ tịch UBND phường Cửa Nam, nơi đây có mật độ di sản văn hóa, di tích lịch sử và thiết chế văn hóa tương đối lớn. Địa bàn phường hội tụ nhiều yếu tố văn hóa, lịch sử, tín ngưỡng và kiến trúc đặc trưng của Thăng Long - Hà Nội ngàn năm văn hiến, đồng thời là nơi ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng trong lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc.
Phường Cửa Nam trong ngày đầu vận hành thử nghiệm mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ảnh tư liệu: TTXVN
Chính vì vậy, khi Hà Nội triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, câu chuyện đặt ra với Cửa Nam không chỉ là tinh gọn bộ máy. Điều quan trọng hơn là bộ máy mới phải vận hành đủ sát, đủ nhanh và đủ hiệu quả để quản lý một địa bàn giàu di sản, nhiều không gian văn hóa, có nhu cầu hưởng thụ văn hóa cao và đòi hỏi ngày càng rõ về văn minh đô thị.
Thực hiện chủ trương tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, UBND phường Cửa Nam đã trình HĐND phường ban hành Quyết định tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp (ngoài giáo dục) thuộc UBND phường. Kịp thời bổ nhiệm các vị trí lãnh đạo chủ chốt của các đơn vị, sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đảm bảo tinh gọn, phù hợp với vị trí việc làm, trong đó có lĩnh vực quản lý văn hóa.
Chủ tịch UBND phường Cửa Nam Nguyễn Quốc Hoàn phát biểu tại Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5. Ảnh: TTXVN
Điểm đáng chú ý trong quá trình này là sự thay đổi không dừng ở kỹ thuật tổ chức bộ máy. Theo Chủ tịch UBND phường Cửa Nam, đối với một địa bàn có mật độ di sản văn hóa, di tích lịch sử và thiết chế văn hóa tương đối lớn như Cửa Nam, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã tạo điều kiện để công tác quản lý văn hóa chuyển từ tư duy hành chính đơn thuần sang tư duy quản trị và phát triển.
Ông Hoàn cũng cho biết thêm, thay vì chỉ tập trung vào công tác quản lý nhà nước, phường Cửa Nam đã chủ động hơn trong việc khai thác các giá trị văn hóa, lịch sử và không gian đô thị để hình thành các sản phẩm văn hóa, du lịch, sáng tạo phục vụ cộng đồng. Cách làm này tạo nên sự gắn kết giữa bảo tồn di sản với phát triển công nghiệp văn hóa, đồng thời đưa các hoạt động văn hóa trở thành nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân.
Một số hoạt động cụ thể cho thấy cách tiếp cận ấy. Điển hình, phường đã phối hợp với Sở Du lịch Hà Nội tổ chức "Tour đêm phố sách Hà Nội đẹp Sound", gồm các chương trình giới thiệu sách, biểu diễn nhạc cụ dân tộc của học sinh phường Cửa Nam và các chương trình của các nhà sách tại Phố Sách Hà Nội. Đây là mô hình kết hợp giữa không gian đọc, hoạt động biểu diễn và trải nghiệm văn hóa đô thị.
Triển lãm “Cửa Nam giao hòa” do UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức chào mừng kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, ngày 12/8/2025, tại giảng đường hơn trăm tuổi của trường THCS Trưng Vương diễn ra chương trình “Sợi chỉ thời gian”, hướng tới mục tiêu kết nối di sản với đời sống, phát triển công nghiệp văn hóa, đồng thời tôn vinh những giá trị tinh hoa của người Hà Nội. Ảnh: TTXVN
Cửa Nam cũng phối hợp cùng nhạc sĩ Dương Thụ tổ chức chương trình "Salon Âm nhạc thính phòng - Tiếng vọng di sản" tại biệt thự cổ số 49 phố Trần Hưng Đạo, một công trình kiến trúc mang dấu ấn lịch sử, nghệ thuật của khu phố trung tâm Hà Nội. Trong hoạt động này, âm nhạc thính phòng được đặt trong không gian di sản sống động, giúp công chúng không chỉ thưởng thức nghệ thuật mà còn cảm nhận sâu hơn về vẻ đẹp, sức sống và tinh thần của Hà Nội.
Một hoạt động khác là chương trình "Sợi chỉ thời gian", nằm trong khuôn khổ triển lãm "Cửa Nam giao hòa" tại Trường THCS Trưng Vương, 26 phố Hàng Bài. Chương trình gồm Art talk "Nghề thêu Việt Nam và câu chuyện nữ sinh Đồng Khánh" cùng trải nghiệm thêu cổ điển, nhằm kết nối di sản với đời sống và phát triển văn hóa.
Triển lãm “Cửa Nam giao hòa” do UBND phường Cửa Nam (Hà Nội) tổ chức chào mừng kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, ngày 12/8/2025, tại giảng đường hơn trăm tuổi của trường THCS Trưng Vương diễn ra chương trình “Sợi chỉ thời gian”, hướng tới mục tiêu kết nối di sản với đời sống, phát triển công nghiệp văn hóa, đồng thời tôn vinh những giá trị tinh hoa của người Hà Nội. Ảnh: TTXVN
Ngoài ra, phường tổ chức trưng bày tranh "Ký họa Xóm Hà Hồi góc nhìn di sản đô thị" tại ngõ xóm Hà Hồi; tổ chức triển lãm "Chuyện đình Vũ Thạch với Tổ nghề khảm trai" và workshop trải nghiệm sáng tạo khảm trai tại đình Vũ Thạch, 13 phố Bà Triệu.
Những hoạt động này cho thấy di sản không chỉ được bảo tồn như ký ức tĩnh. Khi được đặt vào đời sống đương đại, di sản có thể trở thành điểm gặp giữa giáo dục, nghệ thuật, du lịch, trải nghiệm cộng đồng và phát triển công nghiệp văn hóa. Với một địa bàn trung tâm như Cửa Nam, đây cũng là cách góp phần xây dựng hình ảnh phường văn minh, hiện đại nhưng vẫn giàu bản sắc văn hóa của Thủ đô.
Tối 16/1/2026, trong không gian cổ kính của đình - đền Vũ Thạch (phường Cửa Nam, Hà Nội), UBND phường Cửa Nam phối hợp với UBND xã Chuyên Mỹ khai mạc Triển lãm “Chuyện đình Vũ Thạch với tổ nghề chạm khảm”. Ảnh: TTXVN
Để mảng văn hóa - xã hội không bị "hụt hơi"
Sau khi bộ máy được sắp xếp lại, UBND phường Cửa Nam thực hiện chuẩn hóa, sắp xếp nhân sự bên trong Phòng Văn hóa - Xã hội phường. Trọng tâm là xây dựng bản mô tả công việc, xác định vị trí việc làm cụ thể và phân công nhiệm vụ rõ ràng đối với các công chức phụ trách lĩnh vực.
Bên cạnh đó, UBND phường yêu cầu công chức phụ trách chính tại các lĩnh vực nói chung và lĩnh vực văn hóa - xã hội nói riêng phải nắm chắc nhiệm vụ chuyên môn. Trong trường hợp cần thiết, phường bố trí công chức hỗ trợ đối với các nhiệm vụ chuyên môn sâu và các đợt cao điểm. Cách điều phối này nhằm bảo đảm bộ máy tinh gọn nhưng không làm giảm chất lượng xử lý công việc, nhất là ở lĩnh vực có khối lượng việc lớn, tính chất đa dạng và liên quan trực tiếp đến người dân.
Triển lãm đa giác quan "120 năm Đại học Quốc gia Hà Nội - truyền thống giáo dục tinh hoa và khai phóng" tại 19 Lê Thánh Tông (phường Cửa Nam, Hà Nội) bám sát lộ trình đổi mới sáng tạo quốc gia, triển lãm chủ động thoát khỏi lối mòn trưng bày truyền thống để hướng tới không gian số tương tác toàn diện. Ảnh: TTXVN
Trong quản lý lễ hội, tôn giáo, tín ngưỡng và di tích, mô hình chính quyền địa phương theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả cũng tạo điều kiện thuận lợi để các hoạt động được triển khai đồng bộ, chuyên nghiệp và sát thực tiễn hơn.
Trước hết, phường tập trung bảo đảm an ninh trật tự và văn minh đô thị. Các quy định về quản lý lòng đường, vỉa hè, vệ sinh môi trường, quảng cáo, kinh doanh dịch vụ xung quanh khu vực tổ chức lễ hội được thực hiện nghiêm. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh nhằm nâng cao ý thức người dân trong thực hiện nếp sống văn minh, ứng xử có văn hóa tại các không gian tín ngưỡng, di tích.
Triển lãm đa giác quan "120 năm Đại học Quốc gia Hà Nội - truyền thống giáo dục tinh hoa và khai phóng" thu hút rất đông khách tham quan, đặc biệt là các bạn trẻ. Ảnh: TTXVN
UBND phường tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng công an, quân sự, tổ dân phố, ban quản lý di tích và các đoàn thể trong việc xây dựng phương án bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống được cấp ủy Đảng, chính quyền phường xác định là nhiệm vụ trọng tâm.
Trên tinh thần đó, UBND phường đã chỉ đạo Phòng Văn hóa - Xã hội tham mưu xây dựng đề án khôi phục các lễ hội truyền thống trên địa bàn. Mục tiêu là phục dựng và bảo tồn các nghi lễ truyền thống, phong tục, tập quán tốt đẹp gắn với từng di tích; bảo đảm tính trang nghiêm, tôn trọng giá trị lịch sử. Đồng thời, phường kiên quyết loại bỏ các biểu hiện mê tín dị đoan, thương mại hóa lễ hội, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa đặc trưng của địa phương.
Thời gian tới, Cửa Nam tiếp tục ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý lễ hội, tăng cường tuyên truyền, phát huy vai trò của cộng đồng dân cư và các nhà nghiên cứu văn hóa.
Mục tiêu là xây dựng các lễ hội truyền thống vừa đậm đà bản sắc dân tộc, vừa văn minh, an toàn, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của nhân dân và góp phần phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch địa phương.
(Còn nữa)
Thực hiện: Huy Thông
Báo: Thể thao và Văn hóa
Tin nóng
Suốt 50 năm qua, nhiều thế hệ thầy thuốc đã lặng thầm gìn giữ sự sống, chăm lo sức khỏe cho nhân dân TPHCM. Dù trải qua những năm tháng thiếu thốn, khó khăn, tinh thần trách nhiệm và dấn thân của người thầy thuốc chưa bao giờ vơi đi.
Hơn nửa thế kỷ sau ngày hy sinh, liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát mới được gọi đúng tên mình. Cuộc trở về ấy bắt đầu từ một kết quả giám định ADN. Một mẫu sinh phẩm nhỏ bé đã khép lại hành trình tìm kiếm kéo dài suốt 54 năm của gia đình, đồng thời mở ra hi vọng cho hàng chục nghìn gia đình liệt sĩ khác vẫn đang mòn mỏi chờ đợi tin người thân.
Chương trình nghệ thuật đặc biệt 'Crescendo - Giao hưởng kết nối' sẽ diễn ra từ 18h30 - 20h30, ngày 4/7, tại Nhà Bát Giác - Vườn hoa Tượng đài Vua Lý Thái Tổ, Hà Nội.
Sau nhiều vòng chỉnh sửa, 11 lần đưa ra các phương án khác nhau, hình tượng quyển sách được lựa chọn làm điểm nhấn trung tâm concert Thanh xuân, hai bên là biểu tượng đôi cánh chim Lạc. Phương án nhận được sự đồng thuận từ ban tổ chức.
Linh mục Trương Bửu Diệp được tuyên phong Chân phước, là tước hiệu của Giáo hội Công giáo dành cho người được nhìn nhận đã sống thánh thiện hoặc tử đạo vì đức tin.
Ít ai ngờ những viên đá lạnh quen thuộc lại là 'trợ thủ' đắc lực trong căn bếp. Từ giữ rau xanh giòn, làm thịt săn chắc, đến hâm cơm mềm dẻo như mới nấu, chỉ vài viên đá cũng tạo nên khác biệt cho món ăn.
Tin mới
Không chỉ là nơi lưu trú, nhiều farmstay, homestay tại khu vực phía Tây Gia Lai đang phát triển theo hướng kết hợp nghỉ dưỡng, trải nghiệm nông nghiệp và khám phá văn hóa bản địa.
Một số tấm vé chỉ đưa du khách qua cổng. Một số tấm vé khác đưa họ vào một trò chơi, một khu tham quan hay một show diễn. Nhưng một vé cáp treo Bà Nà thì mở ra cả một hành trình du ngoạn ở nơi được mệnh danh 'đường lên tiên cảnh' với vô số trải nghiệm không thể đếm hết được.
Bài viết dưới đây gợi ý cách làm cá hồi xốt cà chua đơn giản, nhưng vẫn đảm bảo cá mềm ngọt, nước xốt đậm đà, phù hợp cho bữa cơm gia đình.
Mỗi chuyến tàu xuôi ngược trên tuyến đường sắt Hà Nội-Lào Cai không chỉ là hành trình vận chuyển đơn thuần, mà còn chuyên chở những câu chuyện ấm áp về tình người. Ở đó, những người lao động ngành đường sắt hằng ngày thắp sáng niềm tin trong lòng hành khách bằng sự tận tâm, chuyên nghiệp và tinh thần trách nhiệm cao quý.
Từ ngày 4 đến 5/7, tại khu dân cư Bằng La sẽ diễn ra Lễ hội Hương quế xã Trà Leng lần thứ I - năm 2026 với chủ đề 'Hương quế Trà Leng - Niềm tin và khát vọng vươn xa'.
Theo kế hoạch, Triển lãm mỹ thuật khu vực V lần thứ 30 sẽ diễn ra từ ngày 5 đến 15-8 tại Trung tâm hội nghị tỉnh Gia Lai (phường Quy Nhơn).
Tối nay (2/7), bầu trời TPHCM sẽ rực rỡ với màn pháo hoa đồng loạt tại 16 điểm, chào mừng 50 năm Ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026).
Thành phố Hà Nội sẽ tổ chức đêm nhạc giao hưởng quốc tế trong không gian công cộng tại Nhà Bát giác (phường Hoàn Kiếm) nhằm đem nghệ thuật đỉnh cao đến cộng đồng.